![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
354. 8. Migajalattheragathavannana
sudesitotiadika ayasmato migajalattherassa gatha. Ka uppatti?
ayampi purimabuddhesu katadhikaro tattha tattha bhave punnani upacinanto
imasmim buddhuppade savatthiyam visakhaya mahaupasikaya putto hutva nibbatti,
migajalotissa namam ahosi. So viharam gantva abhinhaso dhammassavanena patiladdha-
saddho pabbajitva vipassanam vaddhetva arahattam patva annam byakaronto:-
[417] "sudesito cakkhumata buddhenadiccabandhuna
sabbasamyojanatito sabbavattavinasano.
[418] Niyyaniko uttarano tanhamulavisosano
visamulam aghatanam chetva 1- papeti nibbutim.
[419] Annanamulabhedaya kammayantavighatano
vinnananam pariggahe nanavajiranipatano.
[420] Vedananam vinnapano upadanappamocano
bhavam angarakasumva nanena anupassano.
@Footnote: 1 pali. bhetva
[421] Maharaso sugambhiro jaramaccunivarano
ariyo atthangiko maggo dukkhupasamano sivo.
[422] Kammam kammanti natvana vipakanca vipakato
paticcuppannadhammanam yathavalokadassano
mahakhemangamo santo pariyosanabhaddako"ti
ima gatha abhasi.
Tattha sudesitoti sutthu desito, veneyyajjhasayanurupam ditthadhammikasamparayika-
paramatthanam yathavato vibhavanavasena desitoti attho. Athava sudesitoti samma
desito, pavattinivattinam tadubhayahetunanca aviparitato pakasanavasena bhasito
svakhyatoti 1- attho. Cakkhumatati mamsacakkhu dibbacakkhu pannacakkhu buddhacakkhu
samantacakkhuti imehi pancahi cakkhuhi cakkhumata. Buddhenati sabbannubuddhena.
Adiccabandhunati adiccagottena. Duvidho hi loke khattiyavamso adiccavamso
somavamsoti. Tattha adiccavamso okkakarajavamsoti janitabbam, tato sanjatataya sakiya
adiccagottati bhagava "adiccabandhu"ti vuccati. Athava adiccassa bandhutipi bhagava
adiccabandhu, svayamattho hettha vuttoyeva. Kamaragasamyojanadinam sabbesam samyojananam
samatikkamanabhavato sabbasamyojanatito tatoeva kilesakammavipakavattanam vinasanato
viddhamsanato sabbavattavinasano samsaracarakato niyyanato niyyaniko samsara-
mahoghato samuttaranatthena uttarano kamatanhadinam sabbatanhanam mulam avijjam
ayoniso manasikaranca visoseti sukkhapetiti tanhamulavisosano tinnampi vedanam 2-
sampativedhassa 3- viddhamsanato visassa dukkhassa karanatta visamulam sattanam byasanup-
pattitthanataya aghatanam kammam kilesam va 4- chetva samucchinditva nibbutim
nibbanam papeti.
@Footnote: 1 svakkhato? 2 Ma. vedananam 3 i.,Ma. asampativedhassa
@4 Si.,i. kammakammakilesam
Annanassa mulam ayoniso manasikaro asava ca, "asavasamudaya avijja-
samudayo"ti 1- hi vuttam, tassa bhedaya vajirupamananena bhindanatthaya. Athava "avijja-
paccaya sankhara"tiadivacanato 2- annanam mulam etassati annanamulam, bhavacakkam,
tassa maggananavajirena padalanattham desitoti sambandho. Kammayantavighatanoti kamma-
ghatitassa attabhavayantassa viddhamsano. Vinnananam pariggaheti kamabhavadisu yatha
saka- kammuna vinnanaggahane 3- upatthiteti vacanaseso. Tattha tattha hi bhave patisandhiya
gahitaya tamtambhavanissitavinnananipi 4- gahitaneva honti. Nanavajiranipatanoti nana-
vajirassa nipato, nanavajiram nipatetva tesam padaleta. Lokuttaradhammo hi
uppajjamano sattamabhavadisu uppajjanarahani vinnanani bhindattameva 5-
uppajjatiti.
Vedananam vinnapanoti sukhadinam tissannam vedananam yathakkamam dukkhasallanicca-
vasena yathavato pavedako. Upadanappamocanoti kamupadanadihi catuhipi upadanehi
cittasantanassa vimocako. Bhavam angarakasumva, nanena anupassanoti kamabhavadi-
navavidhampi bhavam ekadasahi aggihi adittabhavato sadhikaporisam angarakasum viya magga-
nanena anupaccakkhato dasseta.
Santapanitabhavato 6- atittikaratthena maharaso parinnadivasena va mahakiccataya
samannaphalavasena mahasampattitaya ca maharaso anupacitasambharehi duravagahataya
alabbhaneyyapatitthataya ca sutthu gambhiro jaramaccunivarano ayatim bhavabhinipphatti
ya nivattanena jaraya maccuno ca patisedhako. Idani yathavuttagunavisesayuttam dhammam
sarupato dassento "ariyo atthangiko"ti vatva punapi tassa katipaye gune vibhavetum
"dukkhupasamano sivo"ti adimaha. Tassattho:- parisuddhatthena ariyo sammaditthiadi-
atthadhammasamodhanataya atthangiko nibbanagavesanatthena maggo sakalavattadukkhavupa-
samanatthena dukkhavupasamano khematthena sivo.
@Footnote: 1 Ma.mu. 12/103/74 sammaditthisutta 2 abhi.vibhanga. 35/225/161
@paticcasamuppadavibhanga sam.ni. 16/1/1 paticcasamuppadasutta
@3 Si.,i. adanavinnanagahane 4 Si.,i. tamtambhavaniyatavinnanatthiti
@5 i. bhindantameva, 6 Si. santapanitabhava, i. santapanitabhavo
Yatha ito bahirakasamaye asammasambuddhapaveditatta kammavipako vipallaso
siyati 1- evam avipallasetva paticcuppannadhammanam paticcasamuppannesu dhammesu
kammam kammanti vipakanca vipakato natvana pubbabhagananena jananahetu
sassatucchedaggahanam vidhamanena yathavato alokadassano takkarassa lokuttarananalokassa
dassano. Kenaci kanci kadacipi anupaddutatta mahakhemam nibbanam gacchati satte
gameti cati mahakhemangamo. Sabbakilesadarathaparilahavupasamanato santo akuppaya
cetovimuttiya anupadisesaya ca nibbanadhatuya papanena pariyosanabhaddako
sudesito cakkhumatati yojana.
Evam thero nananayehi ariyadhammam pasamsanto tassa dhammassa attana adhigatabhavam
annapadesena pakasesi.
Migajalattheragathavannana nitthita.
--------------------
The Pali Atthakatha in Roman Book 33 page 115-118.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=33&A=2625&modeTY=2
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=33&A=2625&modeTY=2
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=354
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=6600
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=6742
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=6742
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]