![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
328. 6. Senakattheragathavannana
svagatam vatatiadika ayasmato senakattherassa gatha. Ka uppatti?
ayampi purimabuddhesu katadhikaro tattha tattha bhave punnani upacinanto
sikhissa bhagavato kale kulagehe nibbattitva vinnutam patto ekadivasam sattharam
disva pasannamanaso morahatthena bhagavantam pujesi. So tena punnakammena devamanussesu
samsaranto imasmim buddhuppade brahmanakule nibbattitva uruvelakassapattherassa
@Footnote: 1 cha.Ma. agamasim 2 Si. saranam 3 khu.apa. 33/43/69 sihasanabijiyattherapadana (sya)
@4 cha.Ma. bodhirukkhamavandiyam, Si. avandisam 5 pali. sihasanamavijjaham. evamuparipi
Bhaginiya kucchimhi nibbatti, senakotissa namam ahosi. So vayappatto
brahmananam vijjasippesu nipphattim gato gharavasam vasati. Tena ca samayena
mahajano samvacchare samvacchare phaggunamase uttaraphaggunanakkhatte ussavam anubhavanto
gayayam titthabhisekam karoti, tena tam ussavam "gayaphaggu"ti 1- vadanti. Atha bhagava
tadise ussavadivase veneyyanukampaya gayatitthasamipe viharati, mahajanopi tittha-
bhisekadhippayena tato tato tam thanam upagacchati. Tasmim khane senakopi titthabhisekattham
tam thanam upagato sattharam dhammam desentam disva upasankamitva dhammam sutva
patiladdhasaddho pabbajitva vipassanaya kammam karonto na cirasseva arahattam papuni.
Tena vuttam apadane 2-:-
"morahattham gahetvana upesim lokanayakam
pasannacitto sumano morahattham adasaham.
Imina morahatthena cetanapanidhihi ca
nibbuta me 3- tayo aggi labhami vipulam sukham.
Aho buddho aho dhammo aho no satthusampada
datvanaham morahattham labhami vipulam sukham.
Tiyaggi nibbuta mayham bhava sabbe samuhata
sabbasava parikkhina natthi dani punabbhavo.
Ekatimse ito kappe yam danamadadim tada
duggatim nabhijanami morahatthassidam phalam.
Kilesa jhapita mayham .pe. katam buddhassa sasanan"ti.
Arahattam pana patva attano patipattim paccavekkhitva sanjatasomanasso
udanavasena:-
@Footnote: 1 Si.,i. gayaphagguniti 2 khu.apa. 33/42/68 morahatthiyattherapadana (sya)
@3 cha.Ma.nibbayimsu
[287] "svagatam vata me asi gayayam gayaphagguya
yam addasasim sambuddham desentam dhammamuttamam.
[288] Mahappabham ganacariyam aggappattam vinayakam
sadevakassa lokassa jinam atuladassanam.
[289] Mahanagam mahaviram mahajutimanasavam
sabbasavaparikkhinam sattharamakutobhayam
[290] Cirasankilittham vata mam ditthisandanabandhitam 1-
vimocayi so bhagava sabbaganthehi senakan"ti
catasso gatha abhasi.
Tattha svagatam vata me asiti maya sutthu agatam vata asi. Mama va
sundaram vata agamanam asi. Gayayanti gayatitthasamipe. Gayaphagguyati "gayaphaggu"ti
laddhavohare phaggunamasassa uttaraphagguninakkhatte. "yan"tiadi svagatabhavassa
karanadassanam. Tattha yanti yasma. Addasasinti addakkhim. Sambuddhanti samma
samam sabbadhammanam buddhatta sambuddham. Desentam dhammamuttamanti uttamam aggam
sabbasettham ekantaniyyanikam dhammam veneyyajjhasayanurupam bhasantam.
Mahappabhanti mahatiya sarirappabhaya nanappabhaya ca samannagatam. Ganacariyanti
bhikkhuparisadinam gananam uttamena damathena acarasikkhapanena ganacariyam. Aggabhutanam
siladinam gunanam adhigamena aggappattam. Devamanussadinam paramena vinayena vinayanato
sayam nayakarahitatta ca vinayakam. Kenaci anabhibhuto hutva sakalam lokam abhibhavitva
thitatta pancannampi maranam jitatta ca sadevakassa lokassa jinam sadevake loke
aggajinam, battimsavaramahapurisalakkhanaasitianubyanjanadipatimanditarupakayataya dasabala-
catuvesarajjadigunapatimanditadhammakayataya ca sadevakena lokena aparimeyyadassanataya
asadisadassanataya ca atuladassanam.
@Footnote: 1 pali....sandhitam
Gatibalaparakkamadisampattiya mahanagasadisatta nagesupi khinasavesu mahanubhavataya
ca mahanagam. Marasenavimathanato mahavikkantataya ca mahaviram. Mahajutinti mahapatapam
mahatejanti attho. Natthi etassa cattaropi asavati anasavam. Sabbe asava
savasana parikkhina etassati sabbasavaparikkhinam. Kamam savakabuddha paccekabuddha
ca khinasavava, sabbannubuddhaeva pana savasane asave khepentiti dassanattham
"anasavan"ti vatva puna "sabbasavaparikkhinan"ti vuttam. Tena vuttam "sabbe
asava savasana parikkhina etassati sabbasavaparikkhinan"ti. Ditthadhammikasamparayika-
paramatthehi yatharaham veneyyanam anusasanato sattharam catuvesarajjavisaradataya
kutocipi bhayabhavato akutobhayam evarupam sammasambuddham yam yasma addasasim,
tasma svagatam vata me asiti yojana.
Idani satthu dassanena attana laddhagunam dassento catuttham gathamaha.
Tassattho:- kanjiyapunnalabu viya takkabharitacati viya vasapitapilotika viya ca
sankilesavatthuhi anamatagge samsare cirakalam sankilittham. Gaddulabandhitam viya thambhe
sarameyam sakkayathamthe ditthisandanena ditthibandhanena bandhitam 1- baddham tato
vimocento ca abhijjhadihi sabbaganthehi mam senakam ariyamaggahatthena vimocayi vata so
bhagava mayham satthati bhagavati abhippasadam pavedeti.
Senakattheragathavannana nitthita.
-----------------
The Pali Atthakatha in Roman Book 33 page 17-20.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=33&A=378&modeTY=2
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=33&A=378&modeTY=2
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=328
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=6249
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=6362
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=6362
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]