|
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
331. 9. Candanattheragāthāvaṇṇanā
jātarūpenātiādikā āyasmato candanattherassa gāthā. Kā uppatti?
ayampi purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave puññāni upacinanto
ito ekatiṃse kappe buddhasuññe loke rukkhadevatā hutvā nibbatto sudassanaṃ
nāma paccekabuddhaṃ pabbatantare vasantaṃ disvā pasannamānaso kuṭajapupphehi pūjaṃ
akāsi. So tena puññakammena devamanussesu saṃsaranto imasmiṃ buddhuppāde sāvatthiyaṃ
vibhavasampanne kule nibbattitvā candanoti laddhanāmo vayappatto gharāvāsaṃ vasanto
satthu santike dhammaṃ sutvā sotāpanno ahosi. So ekaṃ puttaṃ labhitvā gharāvāsaṃ
pahāya pabbajitvā vipassanāya kammaṭṭhānaṃ gahetvā araññe viharanto satthāraṃ
Vandituṃ sāvatthiṃ āgato susāne vasati, tassa āgatabhāvaṃ sutvā purāṇadutiyikā
alaṅkatapaṭiyattā dārakaṃ ādāya mahatā parivārena therassa santikaṃ gacchati "itthī-
kuttādīhi naṃ palobhetvā uppabbājessāmī"ti. Thero taṃ āgacchantiṃ dūratova
disvā "idānissā avisayo bhavissāmī"ti yathāraddhaṃ vipassanaṃ ussukkāpetvā
chaḷabhiñño ahosi. Tena vuttaṃ apadāne 1-:-
"himavantassāvidūre accalo 2- nāma pabbato
buddho sudassano nāma vasate pabbatantare.
Pupphaṃ hemavantaṃ gayha vehāsaṃ agamāsahaṃ
tatthaddasāsiṃ sambuddhaṃ oghatiṇṇamanāsavaṃ.
Pupphaṃ kuṭajamādāya sire katvāna añjaliṃ 3-
buddhassa abhiropesiṃ sayambhussa mahesino.
Ekatiṃse ito kappe yaṃ pupphamabhipūjayiṃ
duggatiṃ nābhijānāmi buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
Kilesā jhāpitā mayhaṃ .pe. Kataṃ buddhassa sāsanan"ti.
Chaḷabhiñño pana hutvā ākāse ṭhatvā tassā dhammaṃ desetvā saraṇesu
ca sīlesu ca patiṭṭhāpetvā sayaṃ attanā pubbe vasitaṭṭhānameva gato. Sahāyabhikkhūhi
"vippasannāni kho te āvuso indriyāni, kacci tayā saccāni paṭividdhānī"ti
puṭṭho:-
[299] "jātarūpena sañchannā dāsīgaṇapurakkhatā
aṅkena puttamādāya bhariyā maṃ upāgami.
[300] Tañca disvāna āyantiṃ sakaputtassa mātaraṃ
alaṅkataṃ suvasanaṃ maccupāsaṃva oḍḍitaṃ.
@Footnote: 1 khu.apa. 33/107/157 kuṭajapupphiyattherāpadāna (syā) 2 cha.Ma. vasalo
@3 pāli. katvānahantadā
[301] Tato me manasīkāro yoniso udapajjatha
ādīnavo pāturahu nibbidā samatiṭṭhatha.
[302] Tato cittaṃ vimucci me passa dhammasudhammataṃ
tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanan"ti
imāhi gāthāhi attano paṭipattiṃ kathento aññaṃ byākāsi.
Tattha jātarūpena sañchannāti jātarūpamayena sīsūpagādialaṅkārena alaṅkaraṇa-
vasena paṭicchāditasarīrā, sabbābharaṇabhūsitāti attho. Dāsīgaṇapurakkhatāti yathārahaṃ
alaṅkatapaṭiyattena attano dāsigaṇena purato katā parivāritāti 1- attho. Aṅkena
puttamādāyāti "api nāma puttampi disvā gehassitasāto 2- bhaveyyā"ti puttaṃ
attano aṅkena gahetvā.
Āyantinti āgacchantiṃ. Sakaputtassa mātaranti mama orasaputtassa jananiṃ,
mayhaṃ purāṇadutiyikanti attho. Sabbamidaṃ thero attano kāmarāgasamucchedaṃ
bahumaññanto vadati. Yoniso udapajjathāti "evarūpāpi nāma sampatti jarābyādhi-
maraṇehi abhibhuyyati, aho saṅkhārā aniccā adhuvā anassāsikā"ti evaṃ yoniso-
manasikāro uppajji. Sesaṃ heṭṭhā vuttanayameva.
Candanattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.
-----------------------
The Pali Atthakatha in Roman Book 33 page 27-29.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=33&A=608
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=33&A=608
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=331
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=6281
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=6390
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=6390
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
        |
|
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]