|
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
412. 11. Muttātherīgāthāvaṇṇanā
sumuttā sādhu muttāmhītiādikā muttāya theriyā gāthā.
Ayampi purimabuddhesu katādhikārā tattha tattha bhave kusalaṃ upacinitvā imasmiṃ
buddhuppāde kosalajanapade oghātakassa nāma daliddabrāhmaṇassa dhītā hutvā
@Footnote: 1 Sī. anupaddutaṃ 2 i. tāressāmi
Nibbatti, taṃ vayappattakāle mātāpitaro ekassa khujjabrāhmaṇassa adaṃsu. Sā
tena gharāvāsaṃ arocantī taṃ anujānāpetvā pabbajitvā vipassanāya kammaṃ karoti.
Tassā bahiddhārammaṇesu cittaṃ vidhāvati, sā taṃ niggaṇhantī "sumuttā sādhu
muttāmhī"ti gāthaṃ vadantīyeva vipassanaṃ ussukkāpetvā saha paṭisambhidāhi arahattaṃ
pāpuṇi. Tena vuttaṃ apadāne 1-:-
"padumuttaro nāma jino sabbadhammesu cakkhumā
pāṇine anuggaṇhanto piṇḍāya pāvisī puraṃ.
Tassa āgacchato satthu sabbe nagaravāsino
haṭṭhatuṭṭhā samāgantvā vālikā ākiriṃsu te.
Vīthisammajjanaṃ katvā kadalipuṇṇakaddhaje
dhūpaṃ 2- cuṇṇaṃ ca mālaṃ 3- ca sakkāraṃ katvāna 4- satthuno.
Maṇḍapaṃ paṭiyādetvā nimantetvā vināyakaṃ
mahādānaṃ daditvāna sambodhiṃ abhipatthayi.
Padumuttaro mahāvīro hārako sabbapāṇinaṃ
anumodaniyaṃ katvā byākāsi aggapuggalo.
Satasahasse atikkante kappo hessati bhaddako
bhavābhave sukhaṃ laddhā pāpuṇissasi bodhiyaṃ.
Hatthakammañca ye keci katāvī naranāriyo
anāgatamhi addhāne sabbā hessanti sammukhā.
@Footnote: 1 apadānapāḷiyaṃ imā gāthā na dissanti 2 cha.Ma. dhūmaṃ 3 cha.Ma. māsaṃ 4 cha.Ma. kacca
Tena kammavipākena cetanāpaṇidhīhi ca
uppannadevabhavane tuyhaṃ tā paricārikā.
Dibbasukhaṃ asaṅkhyeyyaṃ mānusañca asaṅkhiyaṃ
anubhonti ciraṃ kālaṃ saṃsarimha bhavābhave.
Satasahassito kappe yaṃ kammaṃ akariṃ tadā
sukhumālā manussesu atho devapuresu ca.
Rūpaṃ bhogaṃ yasaṃ āyuṃ atho kittisukhaṃ piyaṃ
labhāmi satataṃ sabbaṃ sukataṃ kammasampadaṃ.
Pacchime bhave sampatte jātāhaṃ brāhmaṇe kule
sukhumālahatthapādā ramaṇiye nivesane.
Sabbakālampi paṭhavī na passāmanalaṅkataṃ
cikkhallabhūmiṃ asuciṃ na passāmi kudācanaṃ.
Kilesā jhāpitā mayhaṃ .pe. kataṃ buddhassa sāsanan"ti.
Arahattaṃ pana patvā udānentī:-
[11] "sumuttā sādhu muttāmhi tīhi khujjehi muttiyā
udukkhalena musalena patinā khujjakena ca
muttāmhi jātimaraṇā bhavanetti samūhatā"ti
imaṃ gāthaṃ abhāsi.
Tattha sumuttāti suṭṭhu muttā. Sādhu muttāmhīti sādhu sammadeva muttā
amhi. Kuto pana sumuttā sādhumuttāti āha "tīhi khujjehi muttiyāti, tīhi
Vaṅkehi 1- parimuttiyāti attho. Idāni tāni sarūpato dassentī "udukkhalena
musalena, patinā khujjakena cā"ti āha. Udukkhale hi dhaññaṃ pakkhipantiyā
parivattentiyā musalena koṭṭentiyā ca piṭṭhi onāmetabbā hotīti khujjakaraṇahetutāya
tadubhayaṃ "khujjan"ti vuttaṃ. Sāmiko panassā khujjo eva, idāni yassā muttiyā
nidassanavasena tīhi khujjehi mutti 2- vuttā, tameva dassentī "muttāmhi
jātimaraṇā"ti vatvā tattha kāraṇamāha "bhavanetti samūhatā"ti. Tassattho:- na kevalamahaṃ
tīhi khujjehi eva muttā, athakho sabbasmā jātimaraṇāpi, 3- yasmā sabbassāpi bhavassa
netti nāyikā taṇhā aggamaggena mayā samugghāṭitāti.
Muttātherīgāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.
--------------------
The Pali Atthakatha in Roman Book 34 page 16-19.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=34&A=356
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=34&A=356
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=412
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=8934
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=9013
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=9013
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
        |
|
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]