|
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
471. 5. Subhākammāradhītutherīgāthāvaṇṇanā
daharāhantiādikā subhāya kammāradhītāya theriyā gāthā.
Ayampi purimabuddhesu katādhikārā tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ kusalaṃ
upacinantī anukkamena sambhāvitakusalamūlā 2- upacitavimokkhasambhārā sugatīsuyeva
saṃsarantī paripakkañāṇā hutvā imasmiṃ buddhuppāde rājagahe aññatarassa suvaṇṇakārassa
dhītā hutvā nibbatti, rūpasampattisobhāya subhātissā nāmaṃ ahosi. Sā anukkamena
@Footnote: 1 Sī. urasā manasā, i. ure tassā maṃ 2 Ma.,i. saṃropitakusalamūlā
Viññutaṃ pattā 1- satthu rājagahappavesane satthari sañjātappasādā ekadivasaṃ bhagavantaṃ
upasaṅkamitvā vanditvā ekamantaṃ nisīdi. Satthā tassā indriyaparipākaṃ disvā
ajjhāsayānurūpaṃ catusaccadhammaṃ desesi. Sā tāvadeva sahassanayapaṭimaṇḍite sotāpatti-
phale patiṭṭhāsi. Sā aparabhāge gharāvāse dosaṃ disvā mahāpajāpatiyā gotamiyā
santike pabbajitvā bhikkhunisīlesu patiṭṭhitā uparimaggatthāya bhāvanaṃ anuyuñji. 2-
Taṃ ñātakā kālena kālaṃ upasaṅkamitvā kāmehi nimantentā pahūtadhanaṃ vibhavajātañca
dassetvā palobhenti. Sā tesaṃ 3- ekadivasaṃ attano santikaṃ upagatānaṃ gharāvāsesu
kāmesu ca ādīnavaṃ pakāsentī "daharāhan"tiādīhi catuvīsatiyā gāthāhi dhammaṃ
kathetvā te nirāse katvā vissajjetvā vipassanāya kammaṃ karontī indriyāni
pariyojentī 4- bhāvanaṃ ussukkāpetvā nacirasseva saha paṭisambhidāhi arahattaṃ
pāpuṇi. Arahattaṃ pana patvā:-
[339] "daharāhaṃ suddhavasanā yaṃ pure dhammamassuṇiṃ
tassā me appamattāya saccābhisamayo ahu.
[340] Tatohaṃ sabbakāmesu bhusaṃ aratimajjhagaṃ
sakkāyasmiṃ bhayaṃ disvā nekkhammasseva 5- pīhaye.
[341] Hitvānāhaṃ ñātigaṇaṃ dāsakammakarāni ca
gāmakhettāni phītāni ramaṇīye pamodite.
[342] Pahāyāhaṃ pabbajitā sāpateyyamanappakaṃ
evaṃ saddhāya nikkhamma saddhamme suppavedite.
[343] Na me taṃ assa 6- paṭirūpaṃ ākiñcaññaṃ hi patthaye
yo jātarūparajataṃ chaḍḍetvā punarāgame.
@Footnote: 1 cha.Ma. patvā 2 Sī.,i. anuyuñjati 3 cha.Ma. ayaṃ pāṭho na dissati
@4 cha.Ma. pariyodapentī 5 cha.Ma. nekkhammameva 6 cha.Ma. netaṃ assa
[344] Rajataṃ jātarūpaṃ vā na bodhāya na santiyā 1-
netaṃ samaṇasāruppaṃ na etaṃ ariyadhanaṃ.
[345] Lobhanaṃ madanaṃ cetaṃ mohanaṃ rajavaḍḍhanaṃ
sāsaṅkaṃ bahuāyāsaṃ natthi cettha dhuvaṃ ṭhiti.
[346] Ettha rattā pamattā ca saṅkiliṭṭhamanā narā
aññamaññena byāruddhā puthū kubbanti medhagaṃ.
[347] Vadho bandho parikleso jāni sokapariddavo
kāmesu adhipannānaṃ dissate byasanaṃ bahuṃ.
[348] Taṃ maṃ ñātī amittāva kiṃ vo kāmesu yuñjatha
jānātha maṃ pabbajitaṃ kāmesu bhayadassiniṃ.
[349] Na hiraññasuvaṇṇena parikkhīyanti āsavā
amittā vadhakā kāmā sapattā sallabandhanā.
[350] Taṃ maṃ ñātī amittāva kiṃ vo kāmesu yuñjatha
jānātha maṃ pabbajitaṃ maṇḍaṃ saṅghāṭipārutaṃ.
[351] Uttiṭṭhapiṇḍo uñcho ca paṃsukūlañca cīvaraṃ
etaṃ kho mama sāruppaṃ anagārūpanissayo.
[352] Vantā mahesīhi kāmā ye dibbā ye ca mānusā
khemaṭṭhāne vimuttā te pattā te acalaṃ sukhaṃ.
[353] Māhaṃ kāmehi saṅgacchiṃ yesu tāṇaṃ na vijjati
amittā vadhakā kāmā aggikhandhūpamā dukhā.
@Footnote: 1 i. na bodhāya na santaye
[354] Aparisuddho eso sabhayo 1- savighāto sakaṇṭako
gedho suvisamo ceso mahanto mohanāmukho.
[355] Upasaggo bhīmarūpo kāmā sappasirūpamā
ye bālā abhinandanti andhabhūtā puthujjanā.
[356] Kāmapaṅkena sattā hi bahū loke aviddasū
pariyantaṃ na jānanti jātiyā maraṇassa ca.
[357] Duggatigamanaṃ maggaṃ manussā kāmahetukaṃ
bahuṃ ve paṭipajjanti attano rogamāvahaṃ.
[358] Evaṃ amittajananā tāpanā saṅkilesikā
lokāmisā bandhanīyā kāmā maraṇabandhanā.
[359] Ummādanā ullapanā kāmā cittappamāthino
sattānaṃ saṅkilesāya khippaṃ mārena oḍḍitaṃ.
[360] Anantādīnavā kāmā bahudukkhā mahāvisā
appassādā raṇakarā sukkapakkhavisosanā.
[361] Sāhaṃ etādisaṃ hitvā 2- byasanaṃ kāmahetukaṃ
na taṃ paccāgamissāmi nibbānābhiratā sadā.
[362] Raṇaṃ taritvā kāmānaṃ sītibhāvābhikaṅkhinī
appamattā vihassāmi ratā saṃyojanakkhaye. 3-
[363] Asokaṃ virajaṃ khemaṃ ariyaṭṭhaṅgikaṃ ujuṃ
taṃ maggaṃ anugacchāmi yena tiṇṇā mahesino.
@Footnote: 1 cha.Ma. paripantho esa bhayo. evamuparipi 2 cha.Ma. katvā
@3 cha.Ma. sabbasaṃyojanakkhaye. evamuparipi
[364] Imaṃ passatha dhammaṭṭhaṃ subhaṃ kammāradhītaraṃ
anejaṃ upasampajja rukkhamūlamhi jhāyati.
[365] Ajjaṭṭhamī pabbajitā saddhā saddhammasobhanā
vinītuppalavaṇṇāya tevijjā maccuhāyinī.
[366] Sāyaṃ bhujissā anaṇā 1- bhikkhunī bhāvitindriyā
sabbayogavisaṃyuttā katakiccā anāsavā.
[367] Taṃ sakko devasaṅghena upasaṅkamma iddhiyā
namassati bhūtapati subhaṃ kammāradhītaran"ti
imā gāthā abhāsi.
Tattha daharāhaṃ suddhavasanā, yaṃ pure dhammamassuṇinti yasmā ahaṃ pubbe
daharā taruṇī eva suddhavasanā suddhavatthanivatthā alaṅkatapaṭiyattā satthu santike
dhammaṃ assosiṃ. Tassā me appamattāya, saccābhisamayo ahūti yasmā ca tassā
me mayhaṃ yathāsutadhammaṃ paccavekkhitvā appamattāya upaṭṭhitasatiyā sīlaṃ adhiṭṭhahitvā
bhāvanaṃ anuyuñjantiyāva catunnaṃ ariyasaccānaṃ abhisamayo "idaṃ dukkhan"tiādinā 2-
nayena paṭivedho ahosi.
Tatohaṃ sabbakāmesu, bhusaṃ aratimajjhaganti tato tena kāraṇena satthu santike
dhammassa sutattā saccānañca abhisamitattā manussesu dibbesu cāti sabbesupi
kāmesu bhusaṃ ativiya aratiṃ ukkaṇṭhiṃ adhigacchiṃ. Sakkāyasmiṃ upādānakkhandhapañcake
bhayaṃ sappaṭibhayabhāvaṃ ñāṇacakkhunā disvā nekkhammasseva pabbajjāya nibbānasseva 3-
pīhaye pihayāmi patthayāmi.
@Footnote: 1 cha.Ma. aṇaṇā 2 khu.paṭi. 31/32/38 3 cha.Ma. nekkhammameva pabbajjaṃ nibbānameva
Dāsakammakarāni cāti dāse ca kammakare 1- ca. Liṅgavipallāsena hetaṃ vuttaṃ.
Gāmakhettānīti gāme ca pubbaṇṇāparaṇṇaviruhanakkhettāni ca, gāmapariyāpannāni
vā khettāni. Phītānīti samiddhāni. Ramaṇīyeti manuññe. Pamoditeti pamudite 2-.
Bhogakkhandhe hitvāti sambandho. Sāpateyyanti santakaṃ dhanaṃ, maṇikarasuvaṇṇakararajatakarādi-
pariggahavatthuṃ. 3- Anappakanti mahantaṃ, pahāyāti yojanā. Evaṃ saddhāya nikkhammāti
"hitvānahaṃ ñātigaṇan"tiādinā vuttappakāraṃ 4- mahantaṃ ñātiparivaṭṭaṃ mahantaṃ bhogak-
khandhañca pahāya kammaṃ kammaphalāni ratanattayañcāti saddheyyavatthuṃ saddhāya saddahitvā
gharato nikkhamma saddhamme suppavedite sammāsambuddhena suṭṭhu pavedite ariyavinaye
ahaṃ pabbajitā.
Evaṃ pabbajitāya pana na me taṃ assa paṭirūpaṃ, 5- yadidaṃ chaḍḍitānaṃ kāmānaṃ
paccāgamanaṃ. Ākiñcaññaṃ hi patthayeti ahaṃ hi 6- akiñcanabhāvaṃ apariggahabhāvameva
patthayāmi. Yo jātarūparajataṃ, chaḍḍetvā punarāgameti yo puggalo suvaṇṇaṃ hiraññaṃ 7-
aññampi vā kiñci dhanajātaṃ chaḍḍetvā puna taṃ gaṇheyya, so paṇḍitānaṃ
antare kathaṃ sīsaṃ ukkhipeyya.
Yasmā rajataṃ jātarūpaṃ vā, na bodhāya na santiyā na maggañāṇāya na
nibbānāya hotīti attho. Netaṃ samaṇasāruppanti etaṃ jātarūparajatādipariggahavatthu,
tassa vā pariggahaṇaṃ 8- samaṇasāruppaṃ na hoti. Tathā hi vuttaṃ "na kappati samaṇānaṃ
sakyaputtiyānaṃ jātarūparajatan"tiādi. 9- Na etaṃ ariyaddhananti etaṃ yathāvutta-
pariggahavatthu saddhādidhanaṃ viya ariyadhammamayampi dhanaṃ na hoti na ariyabhāvāvahanato. Tenāha
"lobhanan"tiādiṃ.
Tattha lobhananti lobhuppādanaṃ. Madananti madāvahaṃ. Mohananti sammohajananaṃ 10-.
@Footnote: 1 cha.Ma. kammakāre 2 Sī. pamudane 3 cha.Ma. maṇikanakarajatādi... 4 cha.Ma. vuttappakārena
@5 cha.Ma. netaṃ assa paṭirūpaṃ 6 cha.Ma. ayaṃ saddo na dissati 7 cha.Ma. rajataṃ
@8 cha.Ma. pariggaṇhanaṃ 9 vi.cūḷa. 7/446/286 10 Sī.,i. sammohanaṃ
Rajavaḍḍhananti rāgarajādisaṃvaḍḍhanaṃ. Yena pariggahitaṃ, tassa āsaṅkāvahattā saha
āsaṅkāya vattatīti sāsaṅkaṃ, yena pariggahitaṃ, tassa yato kuto āsaṅkāvahanti
attho. Bahuāyāsanti sajjanarakkhaṇādivasena bahuparissamaṃ. 1- Natthi cettha dhuvaṃ ṭhitīti
etasmiṃ dhane 2- dhuvabhāvo ca ṭhitibhāvo ca natthi, cañcalamanavaṭṭhitamevāti 3- attho.
Ettha rattā pamattā cāti etasmiṃ dhane rattā sañjātarāgā narā 4-
dasakusaladhammesu satiyā vippavāsena pamattā. Saṅkiliṭṭhamanā lobhādisaṅkilesena
saṅkiliṭṭhacittāva nāma honti. Tato ca aññamaññena byāruddhā, puthū kubbanti
medhaganti antamaso mātāpi puttena, puttopi mātarāti evaṃ aññamaññaṃ paṭiruddhā
hutvā puthū sattā medhagaṃ kalahaṃ karonti. Tenāha bhagavā "puna caparaṃ bhikkhave
kāmahetu kāmanidānaṃ kāmādhikaraṇaṃ .pe. Mātāpi puttena vivadati puttopi mātarā
vivadatī"tiādiṃ. 5-
Vadhoti maraṇaṃ. Bandhoti addubandhanādibandhanaṃ. Pariklesoti hatthacchedādi-
parikilesāpatti. Jānīti dhanajāni ceva parivārajāni ca. Sokapariddavoti soko ca
paridevo ca. Adhipannānanti ajjhositānaṃ. Dissate byasanaṃ bahunti yathāvuttaṃ
vadhabandhanādibhedaṃ avuttañca domanassupāyāsādiṃ diṭṭhadhammikasamparāyikañca bahuṃ bahuvidhaṃ
byasanaṃ anattho kāmesu dissateva.
Taṃ maṃ ñātī amittāva, kiṃ vo kāmesu yuñjathāti tādisaṃ maṃ yathā kāmesu
virattaṃ tumhe ñātī ñātakā samānā anatthakāmā amittā viya kiṃ kena kāraṇena
kāmesu anuyuñjatha niyojetha. Jānātha maṃ pabbajitaṃ, kāmesu bhayadassininti kāmesu
bhayato passantiṃ pabbajitaṃ maṃ anujānātha, kiṃ ettakaṃ tumhehi anaññātanti adhippāyo.
Na hiraññasuvaṇṇena, parikkhīyanti āsavāti kāmāsavādayo hiraññena
suvaṇṇena na kadāci parikkhayaṃ gacchanti, athakho tehi eva parivaḍḍhanteva. Tenāha
@Footnote: 1 Ma.,i. bahu āyāsaṃ 2 i. ṭhāne 3 Sī.,i. calācala... 4 cha.Ma. ayaṃ pāṭho na dissati
@5 Ma.mū. 12/168/129
"amittā vadhakā kāmā, sapattā sallabandhanā"ti. Tassattho 1- kāmā hi ahitāvahattā
mettiyā abhāvena amittā maraṇahetutāya ukkhittāsikavadhakasadisattā vadhakā
anubandhitvāpi anatthāvahanatāya verānubandhasapattasadisattā sapattā rāgādīnaṃ
sallānaṃ bandhanato sallabandhanā.
Muṇḍanti muṇḍitakesaṃ. Tattha tattha nantakāni gahetvā saṅghāṭicīvarapārupanena
saṅghāṭipārutaṃ.
Uttiṭṭhapiṇḍoti vivaṭadvāre ghare ghare patiṭṭhitvā labhanakapiṇḍo. Uñchoti
tadatthaṃ uñchācariyā. Anagārūpanissayoti anagārānaṃ pabbajitānaṃ upagantvā
nissitabbato upanissayabhūto pabbajitaparikkhāro. 2- Taṃ hi nissāya pabbajitā
jīvanti.
Vantāti chaḍḍitā. Mahesīhīti buddhādīhi mahesīhi. Khemaṭṭhāneti kāmayogādīhi
anupaddavaṭṭhānabhūte nibbāne. Teti mahesayo. Acalaṃ sukhanti nibbāne sukhaṃ pattā.
3- Yasmā vantakāmā buddhādayo mahesayo nibbānasukhaṃ pattā. 3- Tasmā taṃ patthentena
kāmā pariccajitabbāti adhippāyo.
Māhaṃ kāmehi saṅgacchinti ahaṃ kadācipi kāmehi na samāgaccheyyaṃ. Kasmāti
ce āha "yesu tāṇaṃ na vijjatī"tiādiṃ, 3- tattha yesu tāṇaṃ na vijjatīti 3- yesu
kāmesu upaparikkhiyamānesu ekasmimpi anatthaparittāṇaṃ nāma natthi. Aggikhandhūpamā
mahābhitāpaṭṭhena. Dukhā dukkhamaṭṭhena. 4-
Aparisuddho esa sabhayo yadidaṃ kāmā nāma aviditavipulānatthāvahattā. Savighāto
cittavighātakaraṇattā. Sakaṇṭako vinivijjhanattā. Gedho suvisamo cesoti giddhihetutāya
gedho. Suṭṭhu visamo mahāpalibodho eso. 5- Duratikkamanaṭṭhena mahanto. Mohanāmukho
mucchāpattihetuto.
@Footnote: 1 cha.Ma. ayaṃ pāṭho na dissati 2 cha.Ma. jīvitaparikkhāro 3-3 cha.Ma. ime pāṭhā na
@dissanti 4 Sī. dukkhāpanaṭṭhena 5 Sī. mahāpalipālepo
Upasaggo bhīmarūpoti abhibhiṃsanakasabhāvo, mahanto devatūpasaggo viya anatthakādi-
dukkhāvahanato. 1- Sappasirūpamā kāmā sappaṭibhayaṭṭhena.
Kāmapaṅkena sattāti kāmasaṅkhātena paṅkena sattā laggā.
Duggatigamanaṃ magganti nirayādiapāyagāminaṃ maggaṃ. Kāmahetukanti kāmupabhoga-
hetukaṃ. Bahunti pāṇātipātādibhedena bahuvidhaṃ. Rogamāvahanti rujjanaṭṭhena
rogasaṅkhātassa diṭṭhadhammikādibhedassa dukkhassa āvahanakaṃ.
Evanti "amittā vadhakā"tiādinā vuttappakārena. Amittajananāti amitta-
bhāvassa nibbattanakā. Tāpanāti santāpanakā, tapanīyāti attho. Saṅkilesikāti
saṅkilesāvahā. Lokāmisāti loke āmisabhūtā. Bandhanīyāti bandhanabhūtena saṃyojanena
bandhitabbā, 2- saṃyojaniyāti attho. Maraṇabandhanāti bhavādīsu nibbattinimittatāya
pavattakāraṇato ca maraṇato 3- ca maraṇavibandhanā.
Ummādanāti vipariṇāmadhammatā 4- viyogavasena sokummādakarā, vaḍḍhiyā 5- vā
uparūparimadāvahā. Ullapanāti "aho sukhaṃ aho sukhan"ti uddhaṃ uddhaṃ lapāpanakā.
"ullolanā"tipi pāṭho, bhattapiṇḍanimittaṃ naṅguṭṭhaṃ ullolento sunakho viya
āmisahetu satte uparūparilālanā, parābhavāvaññātapāpanakāti attho. Cittappamāthinoti
pariḷāhuppādanādinā sampatti āyatiñca cittassa pamathanasīlā. "cittappamaddino"ti
vā pāṭho, so evattho. Ye pana "cittappamādino"ti vadanti, tesaṃ cittassa
pamādāvahāti attho. Saṅkilesāyāti vināsanāya 3- vibādhāya 6-, upatāpanāya vā.
Khippaṃ mārena oḍḍitanti kāmā nāmete mārena oḍḍitaṃ kuminanti daṭṭhabbā sattānaṃ
anatthāvahanato.
@Footnote: 1 Sī. appaṭikāra... 2 cha.Ma. vaḍḍhitabbā 3 cha.Ma. ayaṃ pāṭho na dissati
@4 Ma.,i. dhammatā 5 Ma.,i. bandhiyā 6 cha.Ma. vibādhanāya
Anantādīnavāti "lobhanaṃ madanañcetan"tiādinā, "idha sītassa purakkhato
uṇhassa purakkhato"tiādinā ca dukkhakkhandhasuttādīsu 1- vuttanayena apariyantādīnavā
bahudosā. Bahudukkhāti āpāyikādibahuvidhadukkhānubandhā. Mahāvisāti kaṭukāseyha-
phalatāya halāhalādimahāvisasadisā. 2- Appassādāti satthadhārāgatamadhubindu viya
parittassādā. Raṇakarāti sārāgādisaṃvaḍḍhakā. 3- Sukkapakkhavisosanāti sattānaṃ anavajja-
koṭṭhāsassa vināsakā.
Sāhanti sā ahaṃ, heṭṭhā vuttanayeneva satthu santike dhammaṃ sutvā paṭiladdha-
saddhā kāme pahāya pabbajitāti 4- attho. Etādisanti evarūpaṃ vuttappakāraṃ.
Hitvāti etaṃ jahitvā, yathāvuttakāraṇenāti attho. Na taṃ paccāgamissāmīti taṃ mayā
pubbe vantakāme puna 5- na paribhuñjissāmi. Nibbānābhiratā sadāti yasmā pabbajita-
kālato paṭṭhāya sabbakālaṃ nibbānābhiratā, tasmā na taṃ paccāgamissāmīti yojanā.
Raṇaṃ taritvā kāmānanti kāmānaṃ raṇaṃ taritvā tañca mayā kātabbaṃ ariya-
maggasampahāraṃ katvā. Sītibhāvābhikaṅkhinīti sabbakilesadarathapariḷāhavūpasamena sītibhāva-
saṅkhātaṃ arahattaṃ abhikaṅkhantī. Ratā saṃyojanakkhayeti sabbesaṃ saṃyojanānaṃ khayabhūte
nibbāne abhiratā.
Yena tiṇṇā mahesinoti yena ariyamaggena buddhādayo mahesino saṃsāramahoghaṃ
tiṇṇaṃ, ahampi tehi gatamaggaṃ anugacchāmi, sīlādipaṭipattiyā anupāpuṇāmīti attho.
Dhammaṭṭhanti ariyaphaladhamme ṭhitaṃ. Anejanti paṭippassaddhaejatāya anejanti
laddhanāmaṃ aggaphalaṃ. Upasampajjāti sampādetvā aggamaggādhigamena 6- adhigantvā.
Jhāyatīti tameva phalajjhānaṃ upanijjhāyati.
@Footnote: 1 Ma.mū. 12/167/129 2 Sī. kaṇṭakāpassena phalakādīsu 3 Ma. rāgādisambandhato
@4 cha.Ma. pabbajitvā ṭhitāti 5 Sī. pubbe vantaṃ kāmamethunaṃ
@6 Sī. paṭippassambhitaejatāya
Ajjaṭṭhamī pabbajitāti pabbajitā hutvā pabbajitato paṭṭhāya ajja aṭṭhamadivaso,
ito atīte aṭṭhamiyaṃ pabbajitāti attho. Saddhāti saddhāsampannā. Saddhammasobhanāti
saddhammādhigamena sobhanā.
Bhujissāti dāsabhāvasadisānaṃ kilesānaṃ pahānena bhujissā. Kāmachandādi-
iṇāpagamena anaṇā.
Imā kira tisso gāthā pabbajitvā aṭṭhame divase arahattaṃ patvā aññatarasmiṃ
rukkhamūle phalasamāpattiṃ samāpajjitvā nisinnaṃ theriṃ bhikkhunīnaṃ 1- dassetvā
pasaṃsantena bhagavatā vuttā.
Atha sakko devānamindo taṃ pavattiṃ dibbena cakkhunā disvā "evaṃ satthārā
pasaṃsiyamānā ayaṃ therī yasmā devehi ca payirupāsitabbā"ti tāvadeva tāvatiṃsehi
devehi saddhiṃ upasaṅkamitvā abhivādetvā añjaliṃ paggayha aṭṭhāsi. Taṃ sandhāya
saṅgītikārehi vuttaṃ:-
"taṃ sakko devasaṅghena upasaṅkamma iddhiyā
namassati bhūtapati subhaṃ kammāradhītaran"ti.
Tattha tīsu kāmabhavesu bhūtānaṃ sattānaṃ pati issaroti katvā bhūtapatīti laddhanāmo
sakko devarājā devasaṅghena saddhiṃ taṃ subhaṃ kammāradhītaraṃ attano deviddhiyā
upasaṅkamma namassati, pañcapatiṭṭhitena vandatīti attho.
Subhākammāradhītutherīgāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.
Vīsatinipātavaṇṇanā niṭṭhitā.
@Footnote: 1 cha.Ma. bhikkhūnaṃ
The Pali Atthakatha in Roman Book 34 page 298-308.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=34&A=6401
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=34&A=6401
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=471
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=9860
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=9885
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=9885
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
        |
|
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]