บาลีอรรถกถาเล่มที่ ๓๗

๗ สมิทฺธิชาตกํ อภุตฺวา ภิกฺขสิ ภิกฺขูติ อิทํ สตฺถา ราชคหํ อุปนิสฺสาย ตโปทาราเม วิหรนฺโต สมิทฺธิตฺเถรํ อารพฺภ กเถสิ ฯ เอกทิวสํ หิ อายสฺมา สมิทฺธิตฺเถโร สพฺพรตฺตึ ปธานํ ปทหิตฺวา อรุณุคฺคมนเวลาย นฺหาตฺวา สุวณฺณวณฺณํ อตฺตภาวํ สุกฺขาปยมาโน อนฺตรวาสกํ นิวาเสตฺวา อุตฺตราสงฺคํ หตฺเถน คเหตฺวา อฏฺฐาสิ ฯ สุปริกมฺมกตา วิย สุวณฺณปฏิมา อตฺตภาวสมิทฺธิยา เยว หิสฺส สมิทฺธีติ นามํ อโหสิ ฯ อถสฺส สรีรโสภคฺคํ ทิสฺวา เอกา เทวธีตา ปฏิพทฺธจิตฺตา เถรํ เอวมาห ตฺวํ โขสิ ภิกฺขุ ทหโร ยุวา สุสุ กาฬเกโส ภทฺเทน โยพฺพเนน สมนฺนาคโต อภิรูโป ทสฺสนีโย ปาสาทิโก, เอวรูปสฺส ตว กาเม อปริภุญฺชิตฺวา โก อตฺโถ

--------------------------------------------------------------------------------------------- หน้าที่ ๗๔.

ปพฺพชฺชาย, กาเม ตาว ปริภุญฺชสฺสุ, ปจฺฉา ปพฺพชิตฺวา สมณธมฺมํ กริสฺสสีติ ฯ อถ นํ เถโร อาห เทวธีเต อสุกสฺมึ นาม วเย ฐิโต มริสฺสามีติ มม มรณกาลํ น ชานามิ, เอส เม กาโล อปริจฺฉินฺโน, ตสฺมา ตรุณกาเล เยว สมณธมฺมํ กตฺวา ทุกฺขสฺส อนฺตํ กริสฺสามีติ ฯ สา เถรสฺส สนฺติกา ปฏิสนฺถารํ อลภิตฺวา ตตฺเถว อนฺตรธายิ ฯ เถโร สตฺถารํ อุปสงฺกมิตฺวา เอตมตฺถํ อาโรเจสิ ฯ สตฺถา น โข สมิทฺธิ ตฺวญฺเจว เอตรหิ เทวธีตาย ปโลภิโต, ปุพฺเพปิ เทวธีตโร ปณฺฑิตปพฺพชิเต ปโลภึสุ เยวาติ เตน ยาจิโต อตีตํ อาหริ ฯ อตีเต พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต โพธิสตฺโต เอกสฺมึ กาสิกคาเม พฺราหฺมณกุเล นิพฺพตฺติตฺวา วยปฺปตฺโต สพฺพสิปฺเปสุ นิปฺผตฺตึ ปตฺวา อิสิปพฺพชฺชํ ปพฺพชิตฺวา อภิญฺญา จ สมาปตฺติโย จ นิพฺพตฺเตตฺวา หิมวนฺตปฺปเทเส เอกํ ชาตสฺสรํ นิสฺสาย วาสํ กปฺเปสิ ฯ โสปิ สพฺพรตฺตึ ปธานํ ปทหิตฺวา อรุณุคฺคมนเวลาย นฺหาตฺวา เอกํ วกฺกลํ นิวาเสตฺวา เอกํ หตฺเถน คเหตฺวา สรีรํ นิโรทกํ กโรนฺโต อฏฺฐาสิ ฯ อถสฺส รูปโสภคฺคปฺปตฺตํ อตฺตภาวํ โอโลเกตฺวา ปฏิพทฺธจิตฺตา เอกา เทวธีตา โพธิสตฺตํ ปโลภยมานา ปฐมํ คาถมาห อภุตฺวา ภิกฺขสิ ภิกฺขุ, น หิ ภุตฺวาน ภิกฺขสิ, ภุตฺวาน ภิกฺขุ ภิกฺขสฺสุ, มา ตํ กาโล อุปจฺจคาติ ฯ

--------------------------------------------------------------------------------------------- หน้าที่ ๗๕.

ตตฺถ อภุตฺวา ภิกฺขสิ ภิกฺขูติ ภิกฺขุ ตฺวํ ทหรกาเล กิเลสกามวเสน วตฺถุกาเม อภุญฺชิตฺวา ภิกฺขาย จรสิ ฯ น หิ ภุตฺวาน ภิกฺขสีติ นนุ นาม ปญฺจกามคุเณ ภุญฺชิตฺวา ภิกฺขาย จริตพฺพํ, ตฺวํ กาเม อภุญฺชิตฺวาว ภิกฺขาจริยํ อุปคโตสิ ฯ ภุตฺวาน ภิกฺขุ ภิกฺขสฺสูติ ภิกฺขุ ทหรกาเล ตาว กาเม ภุญฺชิตฺวาน ปจฺฉา มหลฺลกกาเล ภิกฺขสฺสุ ฯ มา ตํ กาโล อุปจฺจคาติ อยํ กาเม ภุญฺชนกาโล ทหรกาเล มา ตํ อติกฺกมตูติ ฯ โพธิสตฺโต เทวธีตาย วจนํ สุตฺวา อตฺตโน อชฺฌาสยํ ปกาเสนฺโต ทุติยํ คาถมาห กาลํ โวหํ น ชานามิ, ฉนฺโน กาโล น ทิสฺสติ, ตสฺมา อภุตฺวา ภิกฺขามิ, มา มํ กาโล อุปจฺจคาติ ฯ ตตฺถ กาลํ โวหํ น ชานามีติ โวติ นิปาตมตฺตํ ฯ อหํ ปฐมวเย วา มยา มริตพฺพํ มชฺฌิมวเย วา ปจฺฉิมวเย วาติ เอวํ อตฺตโน มรณกาลํ น ชานามิ ฯ อติปณฺฑิเตนาปิ หิ ปุคฺคเลน ชีวิตํ พฺยาธิ กาโล จ เทหนิกฺเขปนํ คติ ปญฺเจเต ชีวโลกสฺมึ อนิมิตฺตา น ญายเรติ ฯ ฉนฺโน กาโล น ทิสฺสตีติ ยสฺมา อสุกสฺมึ นาม วยกาเล วา เหมนฺตาทิ- อุตุกาเล วา มยา มริตพฺพนฺติ มยฺหมฺเปส ฉนฺโน กาโล น ทิสฺสติ สุปฏิจฺฉนฺโน หุตฺวา ฐิโต น ปญฺญายติ ฯ ตสฺมา อภุตฺวา ภิกฺขามีติ เตน การเณน กามคุเณ อภุตฺวา ว ภิกฺขามิ ฯ มา มํ กาโล อุปจฺจคาติ มํ สมณธมฺมสฺส กรณกาโล มา อติกฺกมตุ, อิมินา

--------------------------------------------------------------------------------------------- หน้าที่ ๗๖.

การเณน ทหโรว สมาโน ปพฺพชิตฺวา สมณธมฺมํ กโรมีติ ฯ เทวธีตา โพธิสตฺตสฺส วจนํ สุตฺวา ตตฺเถว อนฺตรธายิ ฯ สตฺถา อิมํ ธมฺมเทสนํ อาหริตฺวา, ชาตกํ สโมธาเนสิ ฯ ตทา เทวธีตา อยญฺจ เทวธีตา, อหเมว เตน สมเยน ตาปโส อโหสินฺติ ฯ สมิทฺธิชาตกํ สตฺตมํ ฯ ------------

อรรถกถาภาษาบาลีอักษรไทย เล่มที่ ๓๗ หน้า ๗๓-๗๖. http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=37&A=1459&modeTY=2&pagebreak=1 The Pali Atthakatha in Roman :- http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=37&A=1459&modeTY=2&pagebreak=1 อ่านอรรถกถาแปลไทย :- http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=27&i=183 เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :- http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=27&A=1178 พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :- http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=27&A=1165 The Pali Tipitaka in Roman Character :- http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=27&A=1165 สารบัญพระไตรปิฎกเล่มที่ ๒๗ http://84000.org/tipitaka/read/?index_27