อรรถกถาเล่มที่ ๓๗ ภาษาบาลีอักษรไทย
 ชา.อ.๓ ทุกนิปาตวณฺณนา

                     ๓ วาโลทกชาตกํ
     วาโลทกํ อปฺปรสํ นิหีนนฺติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต
ปญฺจสเต วิฆาสาเท อารพฺภ กเถสิ ฯ
     สาวตฺถิยํ กิร ปญฺจสตา อุปาสกา ฆรปลิโพธํ ปุตฺตทารสฺส
นิยฺยาเทตฺวา สตฺถุ ธมฺมเทสนํ สุณนฺตา เอกโต ว วิจรนฺติ ฯ เตสุ
เกจิ โสตาปนฺนา เกจิ สกทาคามิโน เกจิ อนาคามิโน เอโกปิ
ปุถุชฺชโน นตฺถิ ฯ สตฺถารํ นิมนฺเตนฺตาปิ เต อุปาสเก อนฺโตกริตฺวา
นิมนฺเตสุํ ฯ เตสํ ปน ทนฺตกฏฺฐมุโขทกวตฺถคนฺธมาลทายกา ปญฺจสตา
จุลุปฏฺฐากา วิฆาสาทา หุตฺวา วสนฺติ ฯ เต ภุตฺตปาตราสา
นิทฺทายิตฺวา อุฏฺฐาย อจิรวตึ คนฺตฺวา นทีตีเร อุนฺนทนฺตา
มลฺลยุทฺธํ ยุชฺฌนฺติ ฯ เต ปญฺจสตา อุปาสกา อปฺปสทฺทา อปฺปนิโฆสา
ปฏิสลฺลานํ อนุยุญฺชนฺติ ฯ สตฺถา เตสํ วิฆาสาทานํ ตํ อุจฺจาสทฺทํ
สุตฺวา กึสทฺโท เอส อานนฺทาติ เถรํ ปุจฺฉิตฺวา วิฆาสาทานํ
สทฺโท ภนฺเตติ วุตฺเต น โข อานนฺท อิเม วิฆาสาทา อิทาเนว
วิฆาสํ ขาทิตฺวา อุนฺนทนฺติ ปุพฺเพปิ อุนฺนทนฺติ เยว, อิเมปิ อุปาสกา
น อิทาเนว สนฺนิสินฺนา ปุพฺเพปิ สนฺนิสินฺนาติ วตฺวา เถเรน ยาจิโต
อตีตํ อาหริ ฯ
     อตีเต พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต โพธิสตฺโต
อมจฺจกุเล นิพตฺติตฺวา วยปฺปตฺโต รญฺโญ อตฺถธมฺมานุสาสโก
อโหสิ ฯ อเถกสฺมึ กาเล โส ราชา ปจฺจนฺโต กุปฺปิโตติ สุตฺวา
ปญฺจสเต สินฺธเว กปฺปาเปตฺวา จตุรงฺคินิยา เสนาย คนฺตฺวา
ปจฺจนฺตํ วูปสเมตฺวา พาราณสิเมว ปจฺจาคนฺตฺวา สินฺธวา กิลนฺตา
อลฺลรสเมว เตสํ มุทฺทิกปานํ เทถาติ อาณาเปสิ ฯ อถ เต
สินฺธวา คนฺธปานํ ปิวิตฺวา อสฺสสาลํ ปตฺวา อตฺตโน อตฺตโน
ฐาเนสุ อฏฺฐํสุ ฯ เตสํ ปน ทินฺนาวสิฏฺฐกสฏํ อปฺปรสํ อโหสิ ฯ
มนุสฺสา อิทานิ กึ กโรมาติ ราชานํ ปุจฺฉึสุ ฯ ราชา อุทเกน
มทฺทิตฺวา มกจิปิโลติกาหิ ปริสฺสาเวตฺวา เย คทฺรภา สินฺธวานํ
นิวาปํ วหึสุ, เตสํ ทาเปถาติ อาณาเปสิ ฯ คทฺรภา กสฏอุทกํ
ปิวิตฺวา มตฺตา หุตฺวา วิจรมานา ราชงฺคเณ วิรวึสุ ฯ ราชา
มหาวาตปานํ วิวริตฺวา ราชงฺคเณ โอโลกยมาโน สมีเป ฐิตํ
โพธิสตฺตํ อามนฺเตตฺวา ปสฺส อิเม คทฺรภา กสโฏทกํ ปิวิตฺวา
มตฺตา หุตฺวา วิรวนฺตา อุปฺปติตฺวา วิจรนฺติ, สินฺธวกุเล ชาตา
สินฺธวา ปน คนฺธปานํ ปิวิตฺวา นิสฺสทฺทา สนฺนิสินฺนา น
อุปฺปลปนฺติ, ๑-  กินฺนุ โข การณนฺติ ปุจฺฉนฺโต ปฐมํ คาถมาห
              วาโลทกํ อปฺปรสํ นิหีนํ
              ปิตฺวา มโท ชายติ คทฺรภานํ,
              อิมญฺจ ปิตฺวาน รสํ ปณีตํ
              มโท น สญฺชายติ สินฺธวานนฺติ ฯ
     ตตฺถ วาโลทกนฺติ มกจิวาเลหิ ปริสฺสาวิตํ อุทกํ ฯ วาลุทกนฺติปิ
ปาโฐ ฯ นิหีนนฺติ นิหีนรสภาเวเนว นิหีนํ ฯ น สญฺชายตีติ
สินฺธวานํ มโท น สญฺชายติ ฯ กินฺนุ โข การณนฺติ ปุจฺฉิ ฯ
     อถสฺส การณํ อาจิกฺขนฺโต โพธิสตฺโต ทุติยํ คาถมาห
              อปฺปมฺปิวิตฺวาน นิหีนชจฺโจ
              โส มชฺชตี เตน ชนินฺท ผุฏฺโฐ,
              โธรยฺหสีลี จ กุลมฺหิ ชาโต
              น มชฺชตี อคฺครสํ ปิวิตฺวาติ ฯ
     ตตฺถ เตน ชนินฺท ผุฏฺโฐติ ชนินฺท อุตฺตมราช โส นิหีนชจฺโจ
เตน นิหีนชจฺจภาเวน ผุฏฺโฐ มชฺชติ ฯ โธรยฺหสีลีติ  โธรยฺหสีโล
ธุรวหนกอาจาเรน สมฺปนฺโน ชาติสินฺธโว ฯ อคฺครสนฺติ สพฺพปฐมํ
คหิตํ มุทฺทิกรสํ ปิวิตฺวาปิ น มชฺชตีติ ฯ
     ราชา โพธิสตฺตสฺส วจนํ สุตฺวา คทฺรเภ ราชงฺคณา นีหราเปตฺวา
ตสฺเสว โอวาเท ฐิโต ทานาทีนิ ปุญฺญานิ กตฺวา ยถากมฺมํ คโต ฯ
@เชิงอรรถ: ๑ อุปฺปิลีลวนฺติปิ ฯ
     สตฺถา อิมํ ธมฺมเทสนํ อาหริตฺวา ชาตกํ สโมธาเนสิ ฯ ตทา
ปญฺจสตา คทฺรภา อิเม วิฆาสาทา อเหสุํ, ปญฺจสตา สินฺธวา อิเม
อุปาสกา, ราชา อานนฺโท, อมจฺจปณฺฑิโต ปน อหเมวาติ ฯ
                   วาโลทกชาตกํ ตติยํ ฯ
                     ------------

             อรรถกถาภาษาบาลีอักษรไทย เล่มที่ ๓๗ หน้า ๑๒๖-๑๒๙.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=37&A=2505&modeTY=2
             The Pali Atthakatha in Roman :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=37&A=2505&modeTY=2
             อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=27&i=215
             เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=27&A=1324
             พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=27&A=1307
             The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=27&A=1307
             สารบัญพระไตรปิฎกเล่มที่ ๒๗
http://84000.org/tipitaka/read/?index_27