อรรถกถาเล่มที่ ๓๗ ภาษาบาลีอักษรไทย
 ชา.อ.๓ ทุกนิปาตวณฺณนา

                      ๔ คิริทตฺตชาตกํ
     ทูสิโต คิริทตฺเตนาติ อิทํ สตฺถา เวฬุวเน วิหรนฺโต เอกํ
วิปกฺขเสวึ อารพฺภ กเถสิ ฯ วตฺถุ เหฏฺฐา มหิลามุขชาตเก
กถิตเมว ฯ
     สตฺถา ปน น ภิกฺขเว อยํ ภิกฺขุ อิทาเนว วิปกฺขํ เสวติ,
ปุพฺเพเปส วิปกฺขํ เสวนฺโต เยวาติ วตฺวา อตีตํ อาหริ ฯ
     อตีเต พาราณสิยํ สามราชา นาม รชฺชํ กาเรสิ ฯ ตทา
โพธิสตฺโต อมจฺจกุเล นิพฺพตฺติตฺวา วยปฺปตฺโต ตสฺส อตฺถธมฺมานุสาสโก
อโหสิ ฯ รญฺโญ ปน ปณฺฑโว นาม มงฺคลอสฺโส ฯ
ตสฺส คิริทตฺโต นาม อสฺสพนฺโธ, โส ขญฺโช อโหสิ ฯ อสฺโส
มุขรชฺชุกํ คเหตฺวา ตํ ปุรโต ปุรโต คจฺฉนฺตํ ทิสฺวา มํ เอส
สิกฺขาเปตีติ สญฺญาย ตสฺส อนุสิกฺขนฺโต ขญฺโช อโหสิ ฯ ตสฺส
ขญฺชภาวํ รญฺโญ อาโรเจสิ ฯ ราชา เวชฺเช เปเสสิ ฯ เต
คนฺตฺวา อสฺสสรีเร โรคํ อปสฺสนฺตา โรคมสฺส น ปสฺสามาติ
รญฺโญ กถยึสุ ฯ ราชา โพธิสตฺตํ เปเสสิ คจฺฉ วยสฺส เอตฺถ
การณํ ชานาหีติ ฯ โส คนฺตฺวา ขญฺชอสฺสพนฺธสํสคฺเคน ตสฺส
ขญฺชภูตภาวํ ญตฺวา รญฺโญ ตมตฺถํ อาโรเจตฺวา สํสคฺคโทเสน
นาม เอวํ โหตีติ ทสฺเสนฺโต ปฐมํ คาถมาห
         ทูสิโต คิริทตฺเตน     หโย สามสฺส ปณฺฑโว
         โปราณปกตึ หิตฺวา    ตสฺเสว อนุวิธิยฺยตีติ ฯ
     ตตฺถ หโย สามสฺสาติ สามสฺส รญฺโญ มงฺคลอสฺโส ฯ
โปราณปกตึ หิตฺวาติ อตฺตโน ปุพฺพปกตึ สิงฺคารภาวํ ปหาย ฯ
ตสฺเสว อนุวิธิยฺยตีติ อนุสิกฺขตีติ อตฺโถ ฯ
     อถ นํ ราชา อิทานิ วยสฺส กึ กตฺตพฺพนฺติ ปุจฺฉิ ฯ โพธิสตฺโต
สุนฺทรํ อสฺสพนฺธํ ลภิตฺวา ยถาโปราโณ ภวิสฺสตีติ วตฺวา ทุติยํ
คาถมาห
         สเจ ว ตนุโช โปโส   สิงฺคาราการกปฺปิโต
         อานเน ตํ คเหตฺวาน   มณฺฑเล ปริวตฺตเย,
         ขิปฺปเมว ปหนฺตฺวาน    ตสฺเสว อนุวิธิยฺยตีติ ฯ
     ตตฺถ ตนุโชติ ตสฺส อนุโช อนุรูปชาโตติ อนุโช ตสฺส
อนุโช ตนุโช ฯ อิทํ วุตฺตํ โหติ สเจ หิ มหาราช ตสฺส สิงฺคารสฺส
อาจารสมฺปนฺนสฺสสฺส อนุรูปชาโต สิงฺคาราจารสมฺปนฺโน โปโส ฯ
สิงฺคาราการกปฺปิโตติ สิงฺคาเรน สุนฺทเรน อากาเรน กปฺปิตเกสมสฺสุ
ตํ อสฺสํ อานเน คเหตฺวา อสฺสมณฺฑเล ปริวตฺเตยฺย, ขิปฺปเมเวส
ตํ ขญฺชภาวํ ปหาย อยํ สิงฺคาโร อาจารสมฺปนฺโน อสฺสโคปโก
มํ สิกฺขาเปตีติ สญฺญาย ขิปฺปเมว ตสฺส อนุวิธิยฺยติ อนุสิกฺขติ
ปกติภาเว เยว ฐสฺสตีติ อตฺโถ ฯ
     ราชา ตถา กาเรสิ ฯ อสฺโส ปกติภาเว ปติฏฺฐาสิ ฯ ราชา
ติรจฺฉานานมฺปิ นาม อาสยํ ชานาตีติ ตุฏฺฐจิตฺโต โพธิสตฺตสฺส
มหนฺตํ ยสํ อทาสิ ฯ
     สตฺถา อิมํ ธมฺมเทสนํ อาหริตฺวา ชาตกํ สโมธาเนสิ ฯ ตทา
คิริทตฺโต เทวทตฺโต อโหสิ, อสฺโส วิปกฺขเสวโก ภิกฺขุ เยว,
ราชา อานนฺโท อโหสิ, อมจฺจปณฺฑิโต ปน อหเมวาติ ฯ
                   คิริทตฺตชาตกํ จตุตฺถํ ฯ
                     ------------

             อรรถกถาภาษาบาลีอักษรไทย เล่มที่ ๓๗ หน้า ๑๒๙-๑๓๑.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=37&A=2563&modeTY=2
             The Pali Atthakatha in Roman :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=37&A=2563&modeTY=2
             อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=27&i=217
             เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=27&A=1334
             พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=27&A=1318
             The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=27&A=1318
             สารบัญพระไตรปิฎกเล่มที่ ๒๗
http://84000.org/tipitaka/read/?index_27