บาลีอรรถกถาเล่มที่ ๕๔

อภาวาวโพธโต อตฺตทิฏฺึ ปชหติ, มิจฺฉา ปสฺสนฺโต โย อสติปิ พฺยาปาเร
อวิชฺชาทีนํ สภาวนิยมสิทฺโธ เหตุภาโว, ตสฺส อคฺคหณโต อกิริยทิฏฺึ อุปาทิยติ.
     อวิชฺชาทีหิ ปน การเณหิ สงฺขาราทีนํเยว สมฺภโว ขีราทีหิ ทธิอาทีนํ
วิย, น อญฺเสนฺติ อยํ เอวํธมฺมตานโย นาม, ยํ สมฺมา ปสฺสนฺโต ปจฺจยานุรูปโต
ผลาวโพธโต อเหตุกทิฏฺิญฺจ อกิริยทิฏฺิญฺจ ปชหติ, มิจฺฉา ปสฺสนฺโต ปจฺจยานุรูปํ
ผลปฺปวตฺตึ อคฺคเหตฺวา ยโต กุโตจิ ยสฺส กสฺสจิ อสมฺภวคฺคหณโต อเหตุกทิฏฺิญฺเจว
นิยตวาทญฺจ อุปาทิยตีติ เอวมิทํ ภวจกฺกํ:-
          สจฺจปฺปภวโต กิจฺจา         วารณา อุปมาหิ จ
          คมฺภีรนยเภทา จ           วิญฺาตพฺพํ ยถารหํ.
     อิทญฺหิ คมฺภีรโต อคาธํ นานานยคฺคหณโต ทุรติยานํ ^๑- าณาสินา
สมาธิปวรสิลายํ สุนิสิเตน:-
                     ภวจกฺกมปทาเลตฺวา
                     อสนิวิจกฺกมิว นิจฺจนิมฺมถนํ
                     สํสารภยมตีโต
                     น โกจิ สุปินนฺตเรปฺยตฺถิ.
     วุตฺตมฺปิ เจตํ ภควตา "คมฺภีโร จายํ อานนฺท ปฏิจฺจสมุปฺปาโท คมฺภีราวภาโส
จ, เอตสฺส อานนฺท ธมฺมสฺส อญฺาณา ^๒- อนนุโพธา ^๓- อปฺปฏิเวธา
เอวมยํ ปชา ตนฺตากุลกชาตา คุฬีคณฺิกชาตา ^๔- มุญฺชปพฺพชภูตา อปายํ ทุคฺคตึ
วินิปาตํ สํสารํ นาติวตฺตตี"ติ. ^๕- ตสฺมา อตฺตโน วา ปเรสํ วา หิตาย สุขาย
ปฏิปนฺโน อวเสสกิจฺจานิ ปหาย:-
            คมฺภีเร ปจฺจยาการปฺ-       ปเภเท อิธ ปณฺฑิโต
            ยถา คาธํ ลเภเถว         อนุยุญฺเช สทา สโตติ.
                     สุตฺตนฺตภาชนียวณฺณนา นิฏฺิตา.
                           -----------
@เชิงอรรถ: ^๑ ฉ.ม. ทุรภิยานํ          ^๒ ฉ.ม. อยํ ปาโ น ทิสฺสติ        ^๓ ฉ.ม. อนนุโพโธ
@^๔ ฉ.ม. กุลคณฺิกชาตา      ^๕ ที.ม. ๑๐/๙๕/๔๙, สํ.นิ. ๑๖/๖๐/๘๙

             อรรถกถาภาษาบาลีอักษรไทย เล่มที่ ๕๔ หน้า ๒๑๔.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=54&A=5043&modeTY=1
             The Pali Atthakatha in Roman :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=54&A=5043&modeTY=1
             อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=35&i=255
             เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=35&A=3732
             พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=35&A=3683
             The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=35&A=3683
             สารบัญพระไตรปิฎกเล่มที่ ๓๕
http://84000.org/tipitaka/read/?index_35