อรรถกถาเล่มที่ ๑๒ ภาษาบาลีอักษรไทย
 สํ.อ. (สารตฺถ.๒)

ตตฺถ จกฺขุ ภูตํ ชาตมุปฺปนฺนํ เอเตสนฺติ จกฺขุภูตา, ภูตจกฺขุกา อุปฺปนฺนจกฺขุกา
จกฺขุํ อุปฺปาเทตฺวา วิหรนฺตีติ อตฺโถ. ทุติยปเทปิ เอเสว นโย. ยตฺร หิ นามาติ
เอตฺถ ยตฺราติ การณวจนํ. ตตฺรายํ อตฺถโยชนา:- ยสฺมา นาม สาวโกปิ เอวรูปํ
สฺสติ วา ทกฺขติ วา สกฺขึ วา กริสฺสติ, ตสฺมา อโวจุมฺหา "จกฺขุภูตา วต
ภิกฺขเว สาวกา วิหรนฺติ, าณภูตา วต ภิกฺขเว สาวกา วิหรนฺตี"ติ. ปุพฺเพว
เม โส ภิกฺขเว สตฺโต ทิฏฺโติ โพธิมณฺเฑ สพฺพญฺุตาณปฏิเวเธน อปฺปมาเณสุ
จกฺกวาเฬสุ อปฺปมาเณ สตฺตนิกาเย ภวคติโยนิิตินิวาเส จ ปจฺจกฺขํ กโรนฺเตน
มยา ปุพฺเพว โส สตฺโต ทิฏฺโติ วทติ.
    โคฆาตโกติ คาโว วธิตฺวา อฏฺิมํสํ ๑- โมเจตฺวา วิกฺกิณิตฺวา ชีวิตํ
กปฺปนกสตฺโต. ตสฺเสว กมฺมสฺส วิปากาวเสเสนาติ ตสฺส นานาเจตนาหิ อายูหิ ตสฺส
อปราปริยกมฺมสฺส. ตตฺร หิ ยาย เจตนาย นรเก ปฏิสนฺธิ ชนิตา, ตสฺสา วิปาเก
ปริกฺขีเณ อวเสสกมฺมํ วา กมฺมนิมิตฺตํ วา อารมฺมณํ กตฺวา ปุน เปตาทีสุ
ปฏิสนฺธิ นิพฺพตฺตติ, ตสฺมา สา ปฏิสนฺธิ กมฺมสภาคตาย อารมฺมณสภาคตาย วา
"ตสฺเสว กมฺมสฺส วิปากาวเสโส"ติ วุจฺจติ. อยญฺจ สตฺโต เอวํ อุปฺปนฺโน. เตนาห
"ตสฺเสว กมฺมสฺส วิปากาวเสเสนา"ติ. ตสฺส กิร นรกา จวนกาเล นิมฺมํสกตานํ ๒-
คุนฺนํ อฏฺิราสิเยว นิมิตฺตํ อโหสิ. โส ปฏิจฺฉนฺนมฺปิ ตํ กมฺมํ วิญฺูนํ ปากฏํ
วิย กโรนฺโต อฏฺิสงฺขลิกเปโต ชาโต. ปมํ.

             อรรถกถาภาษาบาลีอักษรไทย เล่มที่ ๑๒ หน้า ๒๔๑.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=12&A=5334&modeTY=1
             The Pali Atthakatha in Roman :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=12&A=5334&modeTY=1
             อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=16&i=636
             เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=16&A=6737
             พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=16&A=5967
             The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=16&A=5967
             สารบัญพระไตรปิฎกเล่มที่ ๑๖
http://84000.org/tipitaka/read/?index_16