อรรถกถาเล่มที่ ๓๗ ภาษาบาลีอักษรไทย
 ชา.อ.๓ ทุกนิปาตวณฺณนา

                      ๓ วิกณฺณกชาตกํ
     กามํ ยหึ อิจฺฉสิ เตน คจฺฉาติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต
เอกํ อุกฺกณฺฐิตภิกฺขุํ อารพฺภ กเถสิ ฯ
     โส หิ ธมฺมสภํ อานีโต, สจฺจํ กิร ตฺวํ ภิกฺขุ อุกฺกณฺฐิโตสีตํ
สตฺถารา ปุฏฺโฐ สจฺจนฺติ วตฺวา กสฺมา อุกฺกณฺฐิโตสีติ วุตฺเต
กามคุณการณาติ อาห ฯ อถ นํ สตฺถา กามคุณา นาเมเต
ภิกฺขุ วิกณฺณกสลฺลสทิสา สกึ หทเย ปติฏฺฐํ ลภมานา วิกณฺณกํ
วิย ปวิฏฺฐํ สุํสุมารํ มรณเมว ปาเปนฺตีติ วตฺวา อตีตํ อาหริ ฯ
     อตีเต โพธิสตฺโต พาราณสิยํ ธมฺเมน รชฺชํ กาเรนฺโต เอกทิวสํ
อุยฺยานํ คนฺตฺวา โปกฺขรณิตีรํ สมฺปาปุณิ ฯ นจฺจคีตาทีสุ กุสลา
นจฺจคีตานิ ปโยเชสุํ ฯ โปกฺขรณิยํ มจฺฉกจฺฉปา คีตสทฺทสฺมึ
โลลตาย สนฺนิปติตฺวา รญฺญา สทฺธึ คจฺฉนฺติ ฯ ราชา
ตาลขนฺธปฺปมาณํ มจฺฉฆฏํ ทิสฺวา กินฺนุ โข อิเม มจฺฉา มยา สทฺธึ
เยว จรนฺตีติ อมจฺเจ ปุจฺฉิ ฯ อมจฺจา เอเต เทวํ อุปฏฺฐหนฺตีติ
อาหํสุ ฯ ราชา เอเตปิ กิร มํ อุปฏฺฐหนฺตีติ ตุสฺสิตฺวา เตสํ
นิจฺจภตฺตํ ปฏฺฐเปสิ ฯ เทวสิกํ เทวสิกํ ตณฺฑุลมฺมณํ ปจฺจติ ฯ
อถ มจฺฉา ภตฺตเวลาย เอกจฺเจ อาคจฺฉนฺติ เอกจฺเจ นาคจฺฉนฺติ ฯ
ภตฺตํ นสฺสติ ฯ รญฺโญ ตมตฺถํ อาโรเจสุํ ฯ ราชา อิโต
ปฏฺฐาย ภตฺตเวลาย เภรึ ปหริตฺวา เภริสญฺญาย มจฺเฉสุ
สนฺนิปติเตสุ ภตฺตํ เทถาติ อาห ฯ ตโต ปฏฺฐาย ภตฺตกมฺมิโก เภรึ
ปหาราเปตฺวา สนฺนิปติตานํ มจฺฉานํ ภตฺตํ เทติ ฯ เตปิ เภริสญฺญาย
สนฺนิปติตฺวา ภุญฺชนฺติ ฯ เตสุ เอวํ สนฺนิปติตฺวา ภุญฺชนฺเตสุ
เอโก สุํสุมาโร อาคนฺตฺวา มจฺเฉ ขาทิ ฯ ภตฺตกมฺมิโก รญฺโญ
อาโรเจสิ ฯ ราชา ตํ สุตฺวา ปวิฏฺฐสุํสุมารํ มจฺฉานํ ขาทนกาเล
วิกณฺณเกน วิชฺฌิตฺวา คณฺหาหีติ อาห ฯ โส สาธูติ คนฺตฺวา
นาวาย ฐตฺวา มจฺเฉ ขาทิตุํ อาคตํ สุํสุมารํ วิกณฺณเกน ปหริ ฯ
ตํ ตสฺส อนฺโตปิฏฐึ ปาวิสิ ฯ โส เวทนาปฺปตฺโต หุตฺวา ตํ
คเหตฺวา ว ปลายิ ฯ ภตฺตกมฺมิโก ตสฺส วิทฺธภาวํ ญตฺวา ตํ
อาลปนฺโต ปฐมํ คาถมาห
                กามํ ยหึ อิจฺฉสิ เตน คจฺฉ,
                วิทฺโธสิ มมฺมมฺหิ วิกณฺณเกน,
                หโตสิ ภตฺเตน สวาทิเตน
                โลโล ว มจฺเฉ อนุพนฺธมาโนติ ฯ
     ตตฺถ กามนฺติ เอกํเสน ฯ ยหึ อิจฺฉสิ เตน คจฺฉาติ ยสฺมึ
อิจฺฉสิ ตตฺถ คจฺฉ ฯ มมฺมมฺหีติ มมฺมฏฺฐาเน ฯ วิกณฺณเกนาติ
วิกณฺณกสลฺเลน ฯ หโตสิ ภตฺเตน สวาทิเตน โลโลว มจฺเฉ
อนุพนฺธมาโนติ ตฺวํ เภริวาทิตสญฺญาย ภตฺเต ทิยฺยมาเน โลโล
หุตฺวา ขาทนตฺถาย มจฺเฉ อนุพนฺธมาโน เตน สวาทิเตน ภตฺเตน
หโต, คตฏฺฐาเนปิ เต ชีวิตํ นตฺถีติ ฯ
     โส อตฺตโน วสนฏฺฐานํ ปตฺวา ชีวิตกฺขยํ ปตฺโต ฯ
     สตฺถา อิมํ ทสฺเสตฺวา อภิสมฺพุทฺโธ หุตฺวา ทุติยํ คาถมาห
                 เอวมฺปิ โลกามิสํ โอปตนฺโต
                 วิหญฺญติ จิตฺตวสานุวตฺตี,
                 โส หญฺญติ ญาติสขาน มชฺเฌ,
                 มจฺฉานุโค โสริว สุํสุมาโรติ ฯ
     ตตฺถ โลกามิสนฺติ  ปญฺจ กามคุณา, เต หิ โลโก อิฏฺฐโต
กนฺตโต มนาปโต คณฺหาติ, ตสฺมา โลกามิสนฺติ วุจฺจนฺติ ๑- ฯ
โอปตนฺโตติ ตํ โลกามิสํ อนุวตฺตนฺโต กิเลสวเสน จิตฺตวสานุวตฺตี
ปุคฺคโล วิหญฺญติ กิลมติ วินาสํ ปาปุณาติ ฯ โส หญฺญตีติ โส
เอวรูโป ปุคฺคโล ญาตีนญฺจ สขานญฺจ มชฺเฌปิ วิกณฺณเกน วิทฺโธ
มจฺฉานุโค สุํสุมาโร วิย ปญฺจ กามคุเณ มนาปาติ คเหตฺวา
หญฺญติ วิหญฺญติ กิลมติ มหาวินาสํ ปาปุณาติ เยวาติ ฯ
     เอวํ สตฺถา อิมํ ธมฺมเทสนํ อาหริตฺวา สจฺจานิ ปกาเสตฺวา
ชาตกํ สโมธาสิ ฯ สจฺจปริโยสาเน อุกฺกณฺฐิตภิกฺขุ โสตาปตฺติผเล
ปติฏฺฐหิ ฯ ตทา พาราณสิราชา ปน อหเมวาติ ฯ
                    วิกณฺณกชาตกํ ตติยํ ฯ
@เชิงอรรถ: ๑ วุจฺจตีติปิ ฯ

             อรรถกถาภาษาบาลีอักษรไทย เล่มที่ ๓๗ หน้า ๓๐๒-๓๐๔.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=37&A=5984&modeTY=2
             The Pali Atthakatha in Roman :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=37&A=5984&modeTY=2
             อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=27&i=315
             เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=27&A=1803
             พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=27&A=1798
             The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=27&A=1798
             สารบัญพระไตรปิฎกเล่มที่ ๒๗
http://84000.org/tipitaka/read/?index_27