อรรถกถาเล่มที่ ๓๗ ภาษาบาลีอักษรไทย
 ชา.อ.๓ ทุกนิปาตวณฺณนา

                      ๔ อสิตาภุชาตกํ
     ตฺวเมวทานิมการีติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต อญฺตรํ
กุมาริกํ อารพฺภ กเถสิ ฯ
     สาวตฺถิยํ กิเรกสฺมึ ทฺวินฺนํ อคฺคสาวกานํ อุปฏฺากกุเล เอกา
กุมาริกา อภิรูปา โสภคฺคปฺปตฺตา ฯ สา วยปฺปตฺตา สมานชาติกํ
กุลํ อคมาสิ ฯ สามิโก ตํ กิสฺมิญฺจิ อมญฺมาโน อญฺตฺถ
จิตฺตวเสน จรติ ฯ สา ตสฺส ตํ อตฺตนิ อนิจฺฉมานตํ ๑- อคเณตฺวา
เทฺว อคฺคสาวเก นิมนฺเตตฺวา ทานํ ทตฺวา ธมฺมํ สุณนฺตี โสตาปตฺติผเล
ปติฏฺหิ ฯ สา ตโต ปฏฺาย มคฺคสุเขน ผลสุเขน
วีตินามยมานา สามิโกปิ มํ น อิจฺฉติ, ฆรวาเสนาปิ เม กมฺมํ
นตฺถิ, ปพฺพชิสฺสามีติ จินฺเตตฺวา มาตาปิตูนํ อาจิกฺขิตฺวา ปพฺพชิตฺวา
อรหตฺตํ ปาปุณิ ฯ ตสฺสา สา กิริยา ภิกฺขุสงฺเฆ ปากฏา ชาตา ฯ
อเถกทิวสํ ภิกฺขู ธมฺมสภายํ กถํ สมุฏฺาเปสุํ อาวุโส อสุกกุลสฺส
ธีตา อตฺถคเวสิกา สามิกสฺส อนิจฺฉมานภาวํ ตฺวา อคฺคสาวกานํ
ธมฺมํ สุตฺวา โสตาปตฺติผเล ปติฏฺาย ปุน มาตาปิตโร อาปุจฺฉิตฺวา
ปพฺพชิตฺวา อรหตฺตํ ปตฺตา, เอวํ อตฺถคเวสิกา อาวุโส สา
กุมาริกาติ ฯ สตฺถา อาคนฺตฺวา กายนุตฺถ ภิกฺขเว เอตรหิ กถาย
@เชิงอรรถ: ๑ อนาทรตนฺติปิ ฯ
สนฺนิสินฺนาติ ปุจฺฉิตฺวา อิมาย นามาติ วุตฺเต น ภิกฺขเว อิทาเนว
สา กุลธีตา อตฺถคเวสิกา, ปุพฺเพปิ อตฺถคเวสิกา เยวาติ วตฺวา
อตีตํ อาหริ ฯ
     อตีเต พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต โพธิสตฺโต
อิสิปพฺพชฺชํ ปพฺพชิตฺวา อภิญฺา จ สมาปตฺติโย จ นิพฺพตฺเตตฺวา
หิมวนฺตปฺปเทเส วาสํ กปฺเปสิ ฯ ตทา พาราณสิราชา อตฺตโน
ปุตฺตสฺส พฺรหฺมทตฺตกุมารสฺส ปริวารสมฺปตฺตึ ทิสฺวา อุปฺปนฺนสงฺโก
ปุตฺตํ รฏฺา ปพฺพาเชสิ ฯ โส อสิตาภุํ นาม อตฺตโน เทวึ อาทาย
หิมวนฺตํ ปวิสิตฺวา มจฺฉมํสผลาผลานิ ขาทนฺโต ปณฺณสาลาย วาสํ
กปฺเปสิ ฯ โส เอกํ กินฺนรึ ทิสฺวา ปฏิพทฺธจิตฺโต อิมํ ปชาปตึ
กริสฺสามีติ อสิตาภุํ อคเณตฺวา ตสฺสานุปทํ อคมาสิ ฯ สา ตํ
กินฺนรึ อนุพนฺธมานํ ทิสฺวา อยํ มํ อคเณตฺวา กินฺนรึ อนุพนฺธติ,
กึ เม อิมินาติ วิรตฺตจิตฺตา หุตฺวา โพธิสตฺตํ อุปสงฺกมิตฺวา วนฺทิตฺวา
อตฺตโน กสิณปริกมฺมํ กถาเปตฺวา กสิณํ โอโลเกนฺตี อภิญฺา จ
สมาปตฺติโย จ นิพฺพตฺเตตฺวา โพธิสตฺตํ วนฺทิตฺวา อาคนฺตฺวา อตฺตโน
ปณฺณสาลทฺวาเร อฏฺาสิ ฯ พฺรหฺมทตฺโตปิ กินฺนรึ อนุพนฺธนฺโต
วิจริตฺวา ตสฺสา คตมคฺคมฺปิ อทิสฺวา ฉินฺนาโส หุตฺวา
ปณฺณสาลาภิมุโข อาคโต ฯ อสิตาภู ตํ อาคจฺฉนฺตํ ทิสฺวา เวหาสํ
อพฺภุคฺคนฺตฺวา มณิวณฺเณ คคนตเล ิตา อยฺยปุตฺต ตํ นิสฺสาย
มยา อิมํ ฌานสุขํ ลทฺธนฺติ วตฺวา ปมํ คาถมาห
         ตฺวเมวทานิมกริ      ยํ กาโม พฺยคมา ตยิ,
         โสยํ อปฺปฏิสนฺธิโก    ขรา ฉินฺนํว เรนุกนฺติ ๑-
     ตตฺถ ตฺวเมวทานิมกรีติ อยฺยปุตฺต มํ ปหาย กินฺนรึ อนุพนฺธนฺโต
ตฺวเมว อิทานิ อิทํ อกริ ฯ ยํ กาโม พฺยคมา ตยีติ ยํ มม ตยิ
กาโม วิคโต วิกฺขมฺภนปฺปหาเนน ปหีโน, ยสฺส ปหีนตฺตา อหํ อิมํ
วิเสสํ ปตฺตาติ ทีเปติ ฯ โสยํ อปฺปฏิสนฺธิโกติ โส ปน กาโม
อิทานิ อปฺปฏิสนฺธิโก ชาโต น สกฺกา ปฏิสนฺธิตุํ ฯ ขรา ฉินฺนํว
เรนุกนฺติ ขโร วุจฺจติ กกโจ, เรนุกํ วุจฺจติ หตฺถิทนฺโต ฯ ยถา
กกจฉินฺโน หตฺถิทนฺโต อปฺปฏิสนฺธิโก ชาโต โหติ น ปุน ปุริมนเยน
อลฺลียติ, เอวํ ปุน มยฺหํ ตยา สทฺธึ จิตฺตสฺส ฆฏนํ นาม นตฺถีติ ฯ
     วตฺวา ตสฺส ปสฺสนฺตสฺเสว อุปฺปติตฺวา อญฺตฺถ อคมาสิ ฯ
โส ตสฺสา คตกาเล ปริเทวมาโน ทุติยํ คาถมาห
        อตฺริจฺฉา อติโลเภน    อติโลภมเทน จ
        เอวํ หายติ อตฺถมฺหา   อหํว อสิตาภุยาติ ฯ
     ตตฺถ อตฺริจฺฉา อติโลเภนาติ อตฺริจฺฉา วุจฺจติ อตฺร อตฺร
อิจฺฉาสงฺขาตา อปริยนฺตตณฺหา, อติโลโภ วุจฺจติ อติกฺกมิตฺวา
ปวตฺตนโลโภ ฯ อติโลภมเทน จาติ ปุริสมทํ อุปฺปาทนโต
อติโลภมโท นาม ชาโต ฯ อิทํ วุตฺตํ โหติ อตฺริจฺฉาวเสน
อตฺริจฺฉมาโน ปุคฺคโล อติโลเภน จ อติโลภมเทน จ ยถา อหํ อสิตาภุยา
ราชธีตาย ปริหีโน เอวํ อตฺถมฺหา หายตีติ ฯ
@เชิงอรรถ: ๑ เรรุกนฺติปิ ฯ
     อิติ โส อิมาย คาถาย ปริเทวิตฺวา อรญฺเ เอกโกว
วสิตฺวา ปิตุ อจฺจเยน คนฺตฺวา รชฺชํ คณฺหิ ฯ
     สตฺถา อิมํ ธมฺมเทสนํ อาหริตฺวา ชาตกํ สโมธาเนสิ ฯ ตทา
ราชปุตฺโต จ ราชธีตา จ อิเม เทฺว ชนา อเหสุํ, ตาปโส ปน
อหเมวาติ ฯ
                   อสิตาภุชาตกํ จตุตฺถํ ฯ
                     ------------

             อรรถกถาภาษาบาลีอักษรไทย เล่มที่ ๓๗ หน้า ๓๐๕-๓๐๘.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=37&A=6041&modeTY=1
             The Pali Atthakatha in Roman :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=37&A=6041&modeTY=1
             อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=27&i=317
             เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=27&A=1812
             พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=27&A=1810
             The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=27&A=1810
             สารบัญพระไตรปิฎกเล่มที่ ๒๗
http://84000.org/tipitaka/read/?index_27