อรรถกถาเล่มที่ ๓๗ ภาษาบาลีอักษรไทย
 ชา.อ.๓ ทุกนิปาตวณฺณนา

                      ๕ วจฺฉนขชาตกํ
     สุขา ฆรา วจฺฉนขาติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต โรชมลฺลํ
อารพฺภ กเถสิ ฯ
     โส กิรายสฺมโต อานนฺทสฺส คิหิสหาโย ฯ โส เอกทิวสํ
ตสฺส อาคมนตฺถาย เถรสฺส สาสนํ ปาเหสิ ฯ เถโร สตฺถารํ
อาปุจฺฉิตฺวา อคมาสิ ฯ โส เถรํ นานคฺครสโภชนํ โภเชตฺวา
เอกมนฺตํ นิสินฺโน เถเรน สทฺธึ ปฏิสนฺถารํ กตฺวา เถรํ คิหิโภเคหิ
กามคุเณหิ นิมนฺเตนฺโต ภนฺเต อานนฺท มม เคเห ปหูตํ สวิญฺญาณกํ
อวิญฺญาณกํ รตนํ, อิมํ มชฺเฌ ภินฺทิตฺวา ตุยฺหํ ทมฺมิ, เอหิ,
อุโภปิ อคารํ อชฺฌาวสิสฺสามาติ ฯ เถโร ตสฺส กามคุเณสุ
อาทีนวํ กเถตฺวา อุฏฺฐายาสนา วิหารํ คนฺตฺวา ทิฏฺโฐ เต อานนฺท
โรโชติ สตฺถรา ปุจฺฉิโต อาม ภนฺเตติ วตฺวา กิมสฺส กเถสีติ
วุตฺเต ภนฺเต มํ โรโช ฆราวาเสน นิมนฺเตสิ, อถสฺสาหํ ฆราวาเส
จ กามคุเณสุ จ อาทีนวํ กเถสินฺติ ฯ สตฺถา น โข อานนฺท
โรโช มลฺโล อิทาเนว ปพฺพชิเต ฆราวาเสน นิมนฺเตสิ, ปุพฺเพปิ
นิมนฺเตสิ เยวาติ วตฺวา เตน ยาจิโต อตีตํ อาหริ ฯ
     อตีเต พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต โพธิสตฺโต
อญฺญตรสฺมึ นิคมคาเม พฺราหฺมณกุเล นิพฺพตฺติตฺวา วยปฺปตฺโต
อิสิปพฺพชฺชํ ปพฺพชิตฺวา หิมวนฺตปฺปเทเส จิรํ วสิตฺวา โลณมฺพิล-
เสวนตฺถาย พาราณสึ คนฺตฺวา ราชุยฺยาเน วสิตฺวา ปุนทิวเส
พาราณสึ ปาวิสิ ฯ อถสฺส พาราณสิเสฏฺฐี อาจารวิหาเร
ปสีทิตฺวา เคหํ เนตฺวา โภเชตฺวา อุยฺยาเน วสนตฺถาย ปฏิญฺญํ คเหตฺวา
ตํ ปฏิชคฺคนฺโต อุยฺยาเน วสาเปสิ ฯ เต อญฺญมญฺญํ อุปฺปนฺนสิเนหา
อเหสุํ ฯ อเถกทิวสํ พาราณสิเสฏฺฐี โพธิสตฺเต เปมวิสฺสาสวเสน
เอวํ จินฺเตสิ ปพฺพชฺชา นาม ทุกฺขา, มม สหายํ วจฺฉนขํ
ปริพฺพาชกํ อุปฺปพฺพาเชตฺวา สพฺพํ วิภวํ มชฺเฌ ภินฺทิตฺวา ตสฺส
ทตฺวา เทฺวปิ สมคฺควาสํ วสิสฺสามาติ ฯ โส เอกทิวสํ
ภตฺตกิจฺจปริโยสาเน เตน สทฺธึ มธุรปฏิสนฺถารํ กตฺวา ภนฺเต วจฺฉนข
ปพฺพชฺชา นาม ทุกฺขา, สุโข ฆราวาโส, เอหิ, อุโภ สมคฺคา
กาเม ปริภุญฺชมานา วสามาติ วตฺวา ปฐมํ คาถมาห
        สุขา ฆรา วจฺฉนข      สหิรญฺญา สโภชนา,
        ยตฺถ ภุตฺวา ปิวิตฺวา จ   สเยยฺยาสิ อนุสฺสุโกติ ฯ
     ตตฺถ สหิรญฺญาติ สตฺตรตนสมฺปนฺนา ฯ สโภชนาติ พหุขาทนียโภชนียา ฯ
ยตฺถ ภุตฺวา ปิวิตฺวา จาติ เยสุ สหิรญฺญสโภชเนสุ
ฆเรสุ นานคฺครสานิ โภชนานิ ปริภุญฺชิตฺวา นานาปานานิ ปิวิตฺวา ฯ
สเยยฺยาสิ อนุสฺสุโกติ เยสุ อลงฺกเตสุ สิริสยนปิฏฺเฐสุ อนุสฺสุโก
หุตฺวา สเยยฺยาสิ ฯ เตน ฆรา นาม อติวิย สุขาติ ฯ
     อถสฺส สุตฺวา โพธิสตฺโต มหาเสฏฺฐิ ตฺวํ อญฺญาณตาย
กามคิทฺโธ หุตฺวา ฆราวาสสฺส คุณํ ปพฺพชฺชาย จ อคุณํ กเกสิ,
ฆราวาสสฺส เต อคุณํ กเถสฺสามิ, สุณาหิทานีติ วตฺวา ทุติยํ
คาถมาห
        ฆรา นานีหมานสฺส      ฆรา นาภณโต มุสา
        ฆรา นาทินฺนทณฺฑสฺส     ปเรสํ อนิกุพฺพโต,
        เอวํ ฉิทฺทํ ทุรภิสมฺภวํ ๑- โก ฆรํ ปฏิปชฺชตีติ ฯ
     ตตฺถ ฆรา นานีหมานสฺสาติ นิจฺจกาลํ กสิโครกฺขาทิกรเณน
อนีหมานสฺส อวายมนฺตสฺส ฆรา นาม นตฺถิ ฯ ฆราวาโส น
ปติฏฺฐาตีติ อตฺโถ ฯ ฆรา นาภณโต มุสาติ เขตฺตวตฺถุหิรญฺญ-
สุวณฺณาทีนํ อตฺถาย อมุสาภณโตปิ ฆรา นาม นตฺถิ ฯ ฆรา
นาทินฺนทณฺฑสฺส ปเรสํ อนิกุพฺพโตติ น อาทินฺนทณฺฑสฺสาปิ
อคฺคหิตทณฺฑสฺส นิกฺขิตฺตทณฺฑสฺส ปเรสํ อนิกุพฺพโต ฆรา นาม
นตฺถิ ฯ โย ปน อาทินฺนทณฺโฑ หุตฺวา ปเรสํ ทาสกมฺมกราทีนํ
ตสฺมึ ตสฺมึ อปราเธ อปราธานุรูปํ วธพนฺธนเฉทนตาฬนาทิวเสน
กโรติ ฯ ตสฺเสว ฆราวาโส สณฺฐหตีติ อตฺโถ ฯ เอวํ ฉิทฺทํ
ทุรภิสมฺภวํ โก ฆรํ ปฏิปชฺชตีติ อิทานิ เอวํ เอเตสํ กุหนาทีนํ
@เชิงอรรถ: ๑ ทุรภิภวนฺติปิ ฯ
อกรเณ สติ ตาย ตาย ปริหานิยา ฉิทฺทํ กรเณ สติ นิจฺจเมว
กาตพฺพโต ทุรภิสมฺภวํ ทุราราธนียํ นิจฺจํ กโรนฺตสฺสาปิ ตํ
ทุรภิสมฺภวเมว ทุปฺปูรํ ฆราวาสํ อหํ นิปฺปริตสฺโส หุตฺวา
อชฺฌาวสิสฺสามีติ ตํ โก ปฏิปชฺชิสฺสตีติ ฯ
     เอวํ มหาสตฺโต ฆราวาสสฺส โทสํ กเถตฺวา อุยฺยานเมว
อคมาสิ ฯ
     สตฺถา อิมํ ธมฺมเทสนํ อาหริตฺวา ชาตกํ สโมธาเนสิ ฯ ตทา
พาราณสิเสฏฺฐี โรโช มลฺโล อโหสิ, วจฺฉนขปริพฺพาชโก ปน
อหเมวาติ ฯ
                   วจฺฉนขชาตกํ ปญฺจมํ ฯ
                      ----------

             อรรถกถาภาษาบาลีอักษรไทย เล่มที่ ๓๗ หน้า ๓๐๘-๓๑๑.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=37&A=6107&modeTY=2
             The Pali Atthakatha in Roman :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=37&A=6107&modeTY=2
             อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=27&i=319
             เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=27&A=1821
             พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=27&A=1817
             The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=27&A=1817
             สารบัญพระไตรปิฎกเล่มที่ ๒๗
http://84000.org/tipitaka/read/?index_27