บาลีอรรถกถาเล่มที่ ๓๒

          [๙๓] "ทุกฺขา กามา เอรก
                น สุขา กามา เอรก
                โย กาเม กามยติ
                ทุกฺขํ โส กามยติ เอรก
                โย กาเม น กามยติ ^๑-
                ทุกฺขํ โส น กามยติ เอรกา"ติ
ตเมว ภควตา วุตฺตคาถํ ปจฺจุทาหาสิ.
      ตตฺถ ทุกฺขา กามาติ อิเม วตฺถุกามกิเลสกามา ทุกฺขวตฺถุตาย วิปริณาม-
ทุกฺขสํสารทุกฺขสภาวโต จ ทุกฺขา ทุกฺขมาทุกฺขนิพฺพตฺติกา ^๒-. วุตฺตํ เหตํ:-
"อปฺปสฺสาทา กามา พหุทุกฺขา พหุปายาสา, อาทีนโว เอตฺถ ภิยฺโย"ติอาทิ. ^๓-
เอรกาติ ปฐมํ ตาว ภควา ตํ อาลปติ, ปจฺฉา ปน เถโร อตฺตานํ นาเมน กเถสิ.
น สุขา กามาติ กามา นาเมเต ชานนฺตสฺส สุขา น โหนฺติ, อชานนฺตสฺส
ปน สุขโต อุปฏฺฐหนฺติ. ยถาห "โย สุขํ ทุกฺขโต อทฺท, ^๔- ทุกฺขมทฺทกฺขิ สลฺลโต"ติ-
อาทิ. ^๕- โย กาเม กามยติ, ทุกขํ โส กามยตีติ โย สตฺโต กิเลสกาเมน ^๖- วตฺถุ-
กาเม กามยติ, ตสฺส ตํ กามนํ สมฺปติ สปริฬาหตาย, อายตึ อปายทุกฺขเหตุตาย
จ วฏฺฏทุกฺขเหตุตาย จ ทุกฺขํ. วตฺถุกามา ปน ทุกฺขสฺส วตฺถุภูตา. อิติ โส
ทุกฺขสภาวํ ทุกฺขนิมิตฺตํ ทุกฺขวตฺถุญฺจ กามยตีติ วุตฺโต. อิตรํ ปฏิปกฺขวเสน
ตเมวตฺถํ ^๗- ญาเปตุํ วุตฺตํ, ตสฺมา ตสฺสตฺโถ วุตฺตวิปริยาเยน เวทิตพฺโพ.
                    เอรกตฺเถรคาถาวณฺณนา นิฏฺฐิตา.
@เชิงอรรถ: ^๑ สี. กามยติ เอรก   ^๒ สี. ทุกฺขา ทุกฺขา กามา  ^๓ วินย.มหาวิ. ๒/๔๑๗/๓๐๖
@ปาจิตฺติยกณฺฑ: อริฏฺฐสิกฺขาปท, ม.มู. ๑๒/๒๓๔/๑๙๖ อลคทฺทูปมสุตฺต  ^๔ สี. ทกฺขิ
@^๕ สํ.สฬา. ๑๘/๓๖๘/๒๕๗ ปฐมกสคาถวคฺค: ทฏฺฐพฺพสุตฺต (สฺยา),
@ขุ.อิติ. ๒๕/๕๓/๒๗๕ ทุติยเวทนาสุตฺต, ขุ.เถร. ๒๖/๙๘๖/๓๙๕ สารีปุตฺตตฺเถรคาถา
@^๖ สี. กิเลสกาเม     ^๗ สี. อิตรปฏิปกฺขวเสน เจว วตฺถุํ

             อรรถกถาภาษาบาลีอักษรไทย เล่มที่ ๓๒ หน้า ๓๐๒.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=32&A=6714&modeTY=2
             The Pali Atthakatha in Roman :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=32&A=6714&modeTY=2
             อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=230
             เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=5520
             พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=5712
             The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=5712
             สารบัญพระไตรปิฎกเล่มที่ ๒๖
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26