อรรถกถาเล่มที่ ๓๗ ภาษาบาลีอักษรไทย
 ชา.อ.๓ ทุกนิปาตวณฺณนา

                      ๔ วิคติจฺฉชาตกํ
     ยํ ปสฺสติ น ตํ อิจฺฉตีติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต
เอกํ ปลายิปริพฺพาชกํ อารพฺภ กเถสิ ฯ
     โส กิร สกลชมฺพุทีเป ปฏิวาทํ อลภิตฺวา สาวตฺถึ อาคนฺตฺวา
โก มยา สทฺธึ วาทํ กาตุํ สมตฺโถติ ปุจฺฉิตฺวา สมฺมาสมฺพุทฺโธติ
สุตฺวา มหาชนปริวุโต เชตวนํ คนฺตฺวา ภควนฺตํ จตุปริสมชฺเฌ
ธมฺมํ เทเสนฺตํ ปญฺหํ ปุจฺฉิ ฯ อถสฺส สตฺถา ตํ วิสฺสชฺเชตฺวา
เอกํ นาม กินฺติ ปญฺหํ ปุจฺฉิ ฯ โส ตํ กเถตุํ อสกฺโกนฺโต
อุฏฺฐาย ปลายิ ฯ นิสินฺนปริสา เอกปเทเนว โว ภนฺเต ปริพฺพาชโก
นิคฺคหิโตติ อาหํสุ ฯ สตฺถา นาหํ อุปาสกา อิทาเนว ตํ เอกปเทเนว
นิคฺคณฺหามิ, ปุพฺเพปิ นิคฺคณฺหามิ เยวาติ วตฺวา อตีตํ อาหริ ฯ
     อตีเต พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต โพธิสตฺโต
กาสิกรฏฺเฐ พฺราหฺมณกุเล นิพฺพตฺเตตฺวา วยปฺปตฺโต กาเม ปหาย
อิสิปพฺพชฺชํ ปพฺพชิตฺวา ทีฆรตฺตํ หิมวนฺเต วสิ ฯ โส ปพฺพตา
โอรุยฺห เอกํ นิคมคามํ นิสฺสาย คงฺคานิวตฺตเน ปณฺณสาลายํ
วาสํ กปฺเปสิ ฯ อเถโก ปริพฺพาชโก สกลชมฺพุทีเป ปฏิวาทํ
อลภิตฺวา ตํ นิคมคามํ ปตฺวา อตฺถิ นุ โข โกจิ มยา สทฺธึ
วาทํ กาตุํ สมตฺโถติ ปุจฺฉิตฺวา อตฺถีติ โพธิสตฺตสฺส อานุภาวํ
สุตฺวา มหาชนปริวุโต ตสฺส วสนฏฺฐานํ คนฺตฺวา ปฏิสนฺถารํ กตฺวา
นิสีทิ ฯ อถ นํ โพธิสตฺโต วณฺณคนฺธปริภาวิตํ คงฺคาปานียํ
ปวิสฺสสีติ ปุจฺฉิ ฯ ปริพฺพาชโก วาเทน โอตฺถรนฺโต กา คงฺคา
วาลุกาคงฺคา อุทกคงฺคา โอริมตีรคงฺคา ปาริมตีรคงฺคาติ อาห ฯ
โพธิสตฺโต ตฺวํ ปน ปริพฺพาชก ฐเปตฺวา อุทกวาลุกํ โอริมตีรญฺจ
ปาริมตีรญฺจ กหํ คงฺคํ ลภิสฺสสีติ อาห ฯ ปริพฺพาชโก อปฺปฏิภาโณ
หุตฺวา อุฏฺฐาย ปลายิ ฯ ตสฺมึ ปลาเต โพธิสตฺโต สนฺนิสินฺนปริสาย
ธมฺมํ เทเสนฺโต อิมา คาถา อโวจ
        ยํ ปสฺสติ น ตํ อิจฺฉติ,    ยญฺจ น ปสฺสติ ตํ กิร อิจฺฉติ,
        มญฺญามิ จิรํ จริสฺสติ,     น หิ ตํ ลจฺฉติ ยํ โส อิจฺฉติ ฯ
        ยํ ลภติ น เตน ตุสฺสติ,   ยํ ปตฺเถติ, ลทฺธํ หีเฬติ,
        อิจฺฉา หิ อนนฺตโคจรา,   วิคติจฺฉานํ นโม กโรมเสติ ฯ
     ตตฺถ ยํ ปสฺสตีติ ยํ อุทกาทึ ปสฺสติ ตํ คงฺคาติ น อิจฺฉติ ฯ
ยญฺจ น ปสฺสตีติ ยญฺจ อุทกาทิวินิมฺมุตฺตํ คงฺคํ น ปสฺสติ, ตํ
กิร อิจฺฉติ ฯ มญฺญามิ จิรํ จริสฺสตีติ อหํ เอวํ มญฺญามิ, อยํ
ปริพฺพาชโก เอวรูปํ คงฺคํ ปริเยสนฺโต จิรํ จริสฺสติ, ยถา วา
อุทกาทิวินิมฺมุตฺตํ คงฺคํ เอวํ รูปาทิวินิมฺมุตฺตํ อตฺตานมฺปิ ปริเยสนฺโต
สํสาเร จิรํ จริสฺสติ ฯ น หิ ตํ ลจฺฉตีติ จิรํ จรนฺโตปิ ยํ ตํ
เอวรูปํ คงฺคํ วา อตฺตานํ วา อิจฺฉติ ตํ น ลจฺฉติ ฯ ยํ
ลภตีติ ยํ อุทกาทึ วา รูปาทึ วา ลภติ เตน น ตุสฺสติ ฯ ยํ
ปตฺเถติ ลทฺธํ หีเฬตีติ เอวํ ลทฺเธน อตุสฺสนฺโต ยํ ยํ สมฺปตฺตึ
ปตฺเถติ ตํ ตํ ลภิตฺวา กึ เอตายาติ หีเฬติ อวมญฺญติ ฯ อิจฺฉา
หิ อนนฺตโคราติ ยสฺมา ลทฺธํ ลทฺธํ หีเฬตฺวา อญฺญํ อญฺญํ
อารมฺมณํ อิจฺฉนโต อยํ อิจฺฉา นาม ตณฺหา อนนฺตโคจรา ฯ
วิคติจฺฉานํ นโม กโรมเสติ ตสฺมา เย วิคติจฺฉา พุทฺธาทโย เตสํ
มยํ นมการํ กโรมาติ ฯ
     สตฺถา อิมํ ธมฺมเทสนํ อาหริตฺวา ชาตกํ สโมธาเนสิ ฯ ตทา
ปริพฺพาชโก เอตรหิ ปริพฺพาชโก อโหสิ, ตาปโส ปน อหเมวาติ ฯ
                   วิคติจฺฉชาตกํ จตุตฺถํ ฯ
                       ---------

             อรรถกถาภาษาบาลีอักษรไทย เล่มที่ ๓๗ หน้า ๓๔๓-๓๔๕.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=37&A=6779&modeTY=2
             The Pali Atthakatha in Roman :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=37&A=6779&modeTY=2
             อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=27&i=338
             เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=27&A=1911
             พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=27&A=1900
             The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=27&A=1900
             สารบัญพระไตรปิฎกเล่มที่ ๒๗
http://84000.org/tipitaka/read/?index_27