อรรถกถาเล่มที่ ๓๖ ภาษาบาลีอักษรไทย
 ชา.อ.๒ เอกนิปาต(๒)

                      ๘. สิคาลชาตกํ
     นาหํ ปุนํ น จ ปุนนฺติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต
กิเลสนิคฺคหํ อารพฺภ กเถสิ ฯ
     สาวตฺถิยํ กิร ปญฺจสตมตฺตา สหายกา มหาวิภวา เสฏฺฐิปุตฺตา
สตฺถุ ธมฺมเทสนํ สุตฺวา สาสเน อุรํ ทตฺวา ปพฺพชิตฺวา เชตวเน
อนฺโตโกฏิสณฺฐาเร วิหรึสุ ฯ อเถกทิวสํ เตสํ อฑฺฒรตฺตสมเย
กิเลสนิสฺสิโต สงฺกปฺโป อุปฺปชฺชิ ฯ เต อุกฺกณฺฐิตา อตฺตโน
ชหิตกิเลเส ปุน คณฺหิตุํ จิตฺตํ อุปฺปาทยึสุ ฯ อถ สตฺถา
อฑฺฒรตฺตสมนนฺตเร สพฺพญฺญุตญาณทณฺฑทีปกํ อุกฺขิปิตฺวา กตราย นุ
โข รติยา เชตวเน ภิกฺขู วิหรนฺตีติ ภิกฺขูนํ อชฺฌาสยํ
โอโลเกนฺโต เตสํ ภิกฺขูนํ อพฺภนฺตเร กามราคสงฺกปฺปสฺส อุปฺปนฺนภาวํ
อญฺญาสิ ฯ สตฺถา จ นาม เอกปุตฺติกา อิตฺถี อตฺตโน ปุตฺตํ วิย
---------------------------------------------------------------------------------------------
หน้าที่ ๔๐๐.
เอกจกฺขุโก ปุริโส จกฺขุํ วิย อตฺตโน สาวเก รกฺขติ ปุพฺพณฺหาทีสุ
ยสฺมึ ยสฺมึ สมเย เตสํ กิเลสา อุปฺปชฺชนฺติ เต เตสํ
กิเลเส ตโต ปรํ วฑฺฒิตุํ อทตฺวา ตสฺมึ ตสฺมึเยว สมเย
นิคฺคณฺหาติ ฯ เตนสฺส เอตทโหสิ อยํ จกฺกวตฺติรญฺโญ
อนฺโตนคเรเยว โจรานํ อุปฺปชฺชนกาโล วิย วตฺตติ อิทาเนว เตสํ
ธมฺมเทสนํ สุตฺวา กิเลเส นิคฺคณฺหิตฺวา อรหตฺตํ ทสฺสามีติ ฯ โส
สุรภิคนฺธกุฏิโต นิกฺขมิตฺวา มธุรสฺสเรน อานนฺทาติ อายสฺมนฺตํ
ธมฺมภณฺฑาคาริกํ อานนฺทตฺเถรํ อามนฺเตสิ ฯ เถโร กึ ภนฺเตติ
อาคนฺตฺวา วนฺทิตฺวา อฏฺฐาสิ ฯ อานนฺท ยตฺตกา ภิกฺขู
อนฺโตโกฏิสณฺฐาเร วิหรนฺติ สพฺเพว คนฺธกุฏิปริเวเณ สนฺนิปาเตหีติ ฯ
เอวํ กิรสฺส อโหสิ สจาหํ เตเยว ปญฺจสเต ภิกฺขู ปกฺโกสาเปสฺสามิ
สตฺถารา โน อพฺภนฺตเร กิเลสานํ อุปฺปนฺนภาโว ญาโตติ
สํวิคฺคมานสา ธมฺมเทสนํ ปฏิจฺฉิตุํ น สกฺขิสฺสนฺตีติ ฯ ตสฺมา
สพฺเพ สนฺนิปาเตหีติ อาห ฯ เถโร สาธุ ภนฺเตติ อปาปุรณํ
อาทาย ปริเวเณน ปริเวณํ อาหิณฺฑิตฺวา สพฺเพ ภิกฺขู
คนฺธกุฏิปริเวเณ สนฺนิปาเตตฺวา พุทฺธาสนํ ปญฺญาเปสิ ฯ
     สตฺถา ปลฺลงฺกํ อาภุชิตฺวา อุชุํ กายํ ปณิธาย สิลาปฐวิยํ
ปติฏฺฐหมาโน สิเนรุ วิย ปญฺญตฺตพุทฺธาสเน นิสีทิ อาเวฬาเวฬายมกยมกา
ฉพฺพณฺณฆนพุทฺธรํสิโย วิสฺสชฺเชนฺโต ฯ ตาปิ รํสิโย
ปาตีมตฺตา ฉตฺตมตฺตา กูฏาคารกุจฺฉิมตฺตา ฉิชฺชิตฺวา ฉิชฺชิตฺวา
คคนตเล วิชฺชุลตา วิย สญฺจรึสุ ฯ อณฺณวกุจฺฉึ โขเภตฺวา
---------------------------------------------------------------------------------------------
หน้าที่ ๔๐๑.
พาลสุริยุคฺคมนกาโล วิย อโหสิ ฯ ภิกฺขุสงฺโฆปิ สตฺถารํ วนฺทิตฺวา
ครุจิตฺตํ ปจฺจุปฏฺฐเปตฺวา รตฺตกมฺพลสาณึ ปริกฺขิปนฺโต วิย ปริวาเรตฺวา
นิสีทิ ฯ สตฺถา พฺรหฺมสฺสรํ นิจฺฉาเรนฺโต ภิกฺขู อามนฺเตตฺวา
ภิกฺขเว ภิกฺขุนา นาม กามวิตกฺกํ พฺยาปาทวิตกฺกํ วิหึสาวิตกฺกนฺติ
อิเม ตโย อกุสลวิตกฺเก วิตกฺเกตุํ น วฏฺฏติ อนฺโต อุปฺปนฺนกิเลโส
หิ ปริตฺตโกติ อวญฺญาตุํ น วฏฺฏติ กิเลโส นาม ปจฺจามิตฺตสทิโส
ปจฺจามิตฺโต จ ขุทฺทโก นาม นตฺถิ โอกาสํ ลภิตฺวา วินาสเมว
ปาเปติ เอวเมว อปฺปมตฺตโกปิ กิเลโส อุปฺปชฺชิตฺวา วฑฺฒิตุํ
ลภนฺโต มหาวินาสํ ปาเปติ กิเลโส นาเมส หลาหลวิสูปโม
อุปฺปาทิตจฺฉวิกณฺฑุสทิโส อาสีวิสปฺปฏิภาโค อสนิอคฺคิสทิโส อลฺลียิตุํ
น ยุตฺโต อาสงฺกิตพฺโพ อุปฺปนฺนกฺขเณเยว ปฏิสงฺขาพเลน ภาวนาพเลน
ยถา มุหุตฺตํปิ หทเย อฏฺฐตฺวา ปทุมินิปตฺตา อุทกวินฺทูนิ วิย
วิวตฺตนฺติ เอวํ วิชหิตพฺโพ โปราณกปณฺฑิตาปิ อปฺปมตฺตกํ กิเลสํ
ครหิตฺวา ยถา ปุน อพฺภนฺตเร น อุปฺปชฺชติ เอวํ นิคฺคณฺหึสูติ
วตฺวา อตีตํ อาหริ ฯ
     อตีเต พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต โพธิสตฺโต
สิคาลโยนิยํ ปฏิสนฺธึ คเหตฺวา อรญฺเญ นทีตีเร นิวาสํ กปฺเปสิ ฯ
อเถโก ชรหตฺถี คงฺคาตีเร กาลมกาสิ ฯ สิคาโล โคจรปฺปสุโต
ตํ หตฺถิสรีรํ ทิสฺวา มหา เม โคจโร อุปฺปนฺโนติ ตํ คนฺตฺวา
โสณฺเฑ ฑํสิ ฯ นงฺคลีสาย ทฏฺฐกาโล วิย อโหสิ ฯ โส
---------------------------------------------------------------------------------------------
หน้าที่ ๔๐๒.
นตฺเถตฺถ ขาทิตพฺพยุตฺตกนฺติ ทนฺเตสุ ฑํสิ ฯ ถมฺเภ ทฏฺฐกาโล
วิย อโหสิ ฯ กณฺเณ ฑํสิ ฯ สุปฺปโกฏิยํ ทฏฺฐกาโล วิย
อโหสิ ฯ อุทเร ฑํสิ ฯ กุสูเล ทฏฺฐกาโล วิย อโหสิ ฯ ปาเท
ฑํสิ ฯ อุทุกฺขเล ทฏฺฐกาโล วิย อโหสิ ฯ นงฺคุฏฺเฐ ฑํสิ ฯ
มุสเล ทฏฺฐกาโล วิย อโหสิ ฯ โส เอตฺถาปิ นตฺถิ
ขาทิตพฺพยุตฺตกนฺติ สพฺพตฺถ อสฺสาทํ อลภนฺโต วจฺจมคฺเค ฑํสิ ฯ มุทุปูเว
ทฏฺฐกาโล วิย อโหสิ ฯ โส ลทฺธนฺทานิ เม อิมสฺมึ สรีเร มุทุํ
ขาทิตพฺพยุตฺตกฏฺฐานนฺติ ตโต ปฏฺฐาย ขาทิตฺวา อนฺโตกุจฺฉึ ปวิสิตฺวา
วกฺกหทยาทีนิ ขาทิตฺวา ปิปาสิตกาเล โลหิตํ ปิวิตฺวา นิปชฺชิตุกามกาเล
อุทรํ โอตฺถริตฺวา นิปชฺชติ ฯ อถสฺส เอตทโหสิ อิทํ หตฺถิสรีรํ
มยฺหํ นิวาสนสุขตาย เคหสทิสํ ขาทิตุกามตาย สติ ปหูตมํสํ
กินฺทานิ เม อญฺญตฺถ คมนนฺติ ฯ โส อญฺญตฺถ อคนฺตฺวา
หตฺถิกุจฺฉิยเมว มํสํ ขาทิตฺวา วสติ ฯ
     คจฺฉนฺเต คจฺฉนฺเต กาเล นิทาฆสมเย วาตสมฺผสฺเสน เจว
สุริยรสฺมิสนฺตาเปน จ ตํ กุณปํ สุสฺสิตฺวา วลิโย คณฺหิ ฯ
สิคาลสฺส ปวิฏฺฐทฺวารํ ปิหิตํ ฯ อนฺโตกุจฺฉิ อนฺธกาโร อโหสิ ฯ
สิคาลสฺส โลกนฺตริกนิวาโส วิย ชาโต ฯ กุณเป สุสฺสนฺเต มํสมฺปิ
สุสฺสิ ฯ โลหิตมฺปิ ปจฺฉิชฺชิ ฯ โส นิกฺขมนทฺวารํ อลภนฺโต
ภยปฺปตฺโต หุตฺวา สนฺธาวนฺโต อิโต จิโต จ ปหริตฺวา นิกฺขมนทฺวารํ
ปริเยสมาโน วิจรติ ฯ เอวํ ตสฺมึ อุกฺขลิยํ ปิฏฺฐปิณฑํ วิย
อนฺโตกุจฺฉิยํ นิปชฺชมาเน กติปาหจฺจเยน มหาเมโฆ ปาวสฺสิ ฯ อถ
---------------------------------------------------------------------------------------------
หน้าที่ ๔๐๓.
นํ กุณปํ เตมิตฺวา อุฏฺฐาย ปกติสณฺฐาเนน อฏฺฐาสิ ฯ วจฺจมคฺโค
วิวโฏ หุตฺวา ตารกา วิย ปญฺญายิ ฯ สิคาโล ตํ ฉิทฺทํ ทิสฺวา
อิทานิ เม ชีวิตํ ลทฺธนฺติ ยาว หตฺถิสีสา ปฏิกฺกมิตฺวา เวเคน
ปกฺขนฺทิตฺวา วจฺจมคฺคํ สีเสน ปหริตฺวา นิกฺขมิ ฯ ตสฺส สุสฺสินฺนสรีรตฺตา
สพฺพโลมานิ วจฺจมคฺเคเยว อลฺลียึสุ ฯ โส ตาลกฺขนฺธสทิเสน
นิลฺโลเมน สรีเรน อุพฺพิคฺคจิตฺโต มุหุตฺตํ ธาวิตฺวา นิวตฺติตฺวา
นิสินฺโน สรีรํ โอโลเกตฺวา อิทํ ทุกฺขํ มยฺหํ น อญฺเญน กตํ
โลภเหตุ ปน โลภการณา โลภํ นิสฺสาย มยา เอตํ กตํ
อิโตทานิ ปฏฺฐาย น โลภวสิโก ภวิสฺสามิ ปุน หตฺถิสรีรนฺนาม น
ปวิสิสฺสามีติ สํวิคฺคหทโย หุตฺวา อิมํ คาถมาห
         นาหํ ปุนํ น จ ปุนํ     น จาปิ อปุนปฺปุนํ
         หตฺถิโพนฺทึ ปเวกฺขามิ   ตถา หิ ภยตชฺชิโตติ ฯ
     ตตฺถ น จาปิ อปุนปฺปุนนฺติ อกาโร นิปาตมตฺโต ฯ อยมฺปเนส
สกลายปิ คาถาย อตฺโถ ฯ อหญฺหิ อิโต ปุน ตโต จ ปุนนฺติ
วุตฺตวารโต ปุน ตโตปิ ปุนปฺปุนํ วารณสรีรสงฺขาตํ หตฺถิโพนฺทึ
น ปเวกฺขามิ ฯ กึการณา ฯ ตถา หิ ภยตชฺชิโตติ ตถา หิ
อหํ อิมสฺมึเยว ปเวสเน ภยตชฺชิโต มรณภเยน สนฺตาสํ สํเวคํ
อาปาทิโตติ ฯ
     เอวญฺจ ปน วตฺวา ตโตว ปลายิตฺวา ปุน ตํ วา อญฺญํ
วา หตฺถิสรีรํ นาม นิวตฺติตฺวาปิ น โอโลเกติ ฯ ตโต ปฏฺฐาย
น โลภวสิโก อโหสิ ฯ
---------------------------------------------------------------------------------------------
หน้าที่ ๔๐๔.
     สตฺถา อิมํ ธมฺมเทสนํ อาหริตฺวา ภิกฺขเว อนฺโต อุปฺปนฺนกิเลสสฺส
นาม วฑฺฒิตุํ อทตฺวา ตตฺถ ตตฺเถว นิคฺคณฺหิตุํ วฏฺฏตีติ
วตฺวา สจฺจานิ ปกาเสตฺวา ชาตกํ สโมธาเนสิ ฯ สจฺจปริโยสาเน
ปญฺจสตาปิ เต ภิกฺขู อรหตฺเต ปติฏฺฐหึสุ ฯ อวเสเสสุ เกจิ
โสตาปนฺนา เกจิ สกทาคามิโน เกจิ อนาคามิโน อเหสุํ ฯ
ตทา ปน สิคาโล อหเมวาติ ฯ
                    สิคาลชาตกํ อฏฺฐมํ ฯ
                        -------

             อรรถกถาภาษาบาลีอักษรไทย เล่มที่ ๓๖ หน้า ๓๙๙-๔๐๔.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=36&A=7945&modeTY=2&pagebreak=1
             The Pali Atthakatha in Roman :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=36&A=7945&modeTY=2&pagebreak=1
             อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=27&i=148
             เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=27&A=976
             พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=27&A=966
             The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=27&A=966
             สารบัญพระไตรปิฎกเล่มที่ ๒๗
http://84000.org/tipitaka/read/?index_27