บาลีอรรถกถาเล่มที่ ๓๘

หิริชาตกํ หิรินฺตรนฺตนฺติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต อนาถปิณฺฑิกสฺส สหายํ ปจฺจนฺตวาสิเสฏฺฐึ อารพฺภ กเถสิ ฯ เทฺวปิ วตฺถูนิ เอกนิปาเต นวมวคฺคสฺส ปริโยสานชาตเก วิตฺถาริตาเนว ฯ อิธ ปน ปจฺจนฺตวาสิเสฏฺฐิโน มนุสฺสา อจฺฉินฺนสพฺพสาปเตยฺยา อตฺตโน สนฺตกสฺส อสฺสามิโน หุตฺวา ปลาตาติ พาราณสีเสฏฺฐิสฺส อาโรจิเต พาราณสีเสฏฺฐี อตฺตโน สนฺติกํ อาคตานํ กตฺตพฺพํ อกโรนฺตา นาม ปฏิการเก น ลภนฺติเยวาติ วตฺวา อิมา คาถา อภาสิ หิรินฺตรนฺตํ วิชิคุจฺฉมานํ ตวาหมสฺมิ อิติ ภาสมานํ

--------------------------------------------------------------------------------------------- หน้าที่ ๔๗๕.

เสยฺยานิ กมฺมานิ อนาทิยนฺตํ เนโส มมนฺติ อิติ นํ วิชญฺญา ยํ หิ กยิรา ตํ หิ วเท ยํ น กยิรา น ตํ วเท อกโรนฺตํ ภาสมานํ ปริชานนฺติ ปณฺฑิตา น โส มิตฺโต โย สทา อปฺปมตฺโต เภทาสงฺกี รนฺธเมวานุปสฺสี ยสฺมิญฺจ เสติ อุรสีว ปุตฺโต สเว มิตฺโต โย อเภชฺโช ปเรภิ ปาโมชฺชกรณํ ฐานํ ปสํสาวหนํ สุขํ ผลานิสํโส ภาเวติ วหนฺโต โปริสํ ธุรํ ปวิเวกรสํ ปิตฺวา รสํ อุปสมสฺส จ นิทฺทโร โหติ นิปฺปาโป ธมฺมปีติรสํ ปิวนฺติ ฯ ตตฺถ หิรินฺตรนฺตนฺติ ลชฺชํ อติกฺกนฺตํ ฯ วิชิคุจฺฉมานนฺติ เมตฺตาภาเวน ชิคุจฺฉยมานํ ฯ ตวาหมสฺมีติ ตว อหํ มิตฺโตติ เกวลํ วจนมตฺเตเนว ภาสมานํ ฯ เสยฺยานิ กมฺมานีติ ทสฺสามิ กริสฺสามีติ วจนสฺส อนุรูปานิ อุตฺตมกมฺมานิ อนาทิยนฺตํ อกโรนฺตํ ฯ เนโส มมนฺติ เอวรูปํ ปุคฺคลํ น เอโส มม มิตฺโตติ วิชญฺญา ฯ ปาโมชฺชกรณํ ฐานนฺติ ทานมฺปิ สีลมฺปิ ภาวนมฺปิ ปณฺฑิเตหิ กลฺยาณมิตฺเตหิ สทฺธึ มิตฺตภาโวปิ ฯ อิธ ปน วุตฺตปฺปการํ มิตฺตภาวเมว สนฺธาเยวมาห ฯ ปณฺฑิเตน หิ กลฺยาณมิตฺเตน สทฺธึ มิตฺตภาโว ปาโมชฺชมฺปิ กโรติ ปสํสมฺปิ อาวหติ อิธโลกปรโลเกสุ

--------------------------------------------------------------------------------------------- หน้าที่ ๔๗๖.

กายิกเจตสิกสุขเหตุโต สุขนฺติปิ วุจฺจติ ตสฺมา เอตํ ผลญฺจ อานิสํสญฺจ สมฺปสฺสมาโน ผลานิสํโส กุลปุตฺโต ปุริเสหิ วหิตพฺพํ ทานสีลภาวนามิตฺตภาวสงฺขาตํ จตุพฺพิธมฺปิ โปริสํ ธุรํ วหนฺโต เอตํ มิตฺตภาวสงฺขาตํ ปามุชฺชกรณํ ฐานํ ปสํสาวหนํ สุขํ ภาเวติ วฑฺเฒติ น ปณฺฑิเตหิ มิตฺตภาวํ ภินฺทตีติ ทีเปติ ฯ ปวิเวกรสนฺติ กายจิตฺต- อุปธิวิเวกานํ รสํ เต วิเวเก นิสฺสาย อุปฺปนฺนํ โสมนสฺสรสํ ฯ อุปสมสฺส จาติ กิเลสวูปสเมน ลทฺธโสมนสฺสสฺส ฯ นิทฺทโร โหติ นิปฺปาโปติ สพฺพกิเลสทรถาภาเวน นิทฺทโร กิเลสาภาเวน นิปฺปาโป โหติ ฯ ธมฺมปีติรสนฺติ ธมฺมปีติสงฺขาตํ รสํ วิมุตฺติปีตึ ปิวนฺโตติ อตฺโถ ฯ อิติ มหาสตฺโต ปาปมิตฺตสํสคฺคโต อุพฺพิคฺโค ปวิเวกรเสน อมตมหานิพฺพานํ ปาเปตฺวา เทสนาย กูฏํ คณฺหิ ฯ สตฺถา อิมํ ธมฺมเทสนํ อาหริตฺวา ชาตกํ สโมธาเนสิ ตทา ปจฺจนฺตวาสี อิทานิ ปจฺจนฺตวาสีเยว ตทา พาราณสีเสฏฺฐี อหเมวาติ ฯ หิริชาตกํ ตติยํ --------

อรรถกถาภาษาบาลีอักษรไทย เล่มที่ ๓๘ หน้า ๔๗๔-๔๗๖. http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=38&A=9850&modeTY=2&pagebreak=1 The Pali Atthakatha in Roman :- http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=38&A=9850&modeTY=2&pagebreak=1 อ่านอรรถกถาแปลไทย :- http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=27&i=763 เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :- http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=27&A=3583 พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :- http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=27&A=3546 The Pali Tipitaka in Roman Character :- http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=27&A=3546 สารบัญพระไตรปิฎกเล่มที่ ๒๗ http://84000.org/tipitaka/read/?index_27