![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
ปฐมปฺปญฺญตฺติกถา นิฏฺฐิตา ฯ
{๔๐} อิทานิ ยนฺตํ อญฺญํ วตฺถุ อุปฺปนฺนํ ตํ ทสฺเสตุํ เตน
โข ปน สมเยนาติอาทิมาห ฯ ตตฺรายํ อนุตฺตานปทวณฺณนา ฯ
มกฺกฏึ อามิเสนาติ มหาวเน ภิกฺขูนํ ขนฺติเมตฺตาทิคุณานุภาเวน
นิราสงฺกจิตฺตา พหู มิคโมรกุกฺกุฏมกฺกฏาทโย ติรจฺฉานา
ปธานาคารฏฺฐาเนสุ วิจรนฺติ ฯ ตตฺถ เอกํ มกฺกฏึ อามิเสน
ยาคุภตฺตขชฺชกาทินา อุปลาเปตฺวา สงฺคณฺหิตฺวาติ วุตฺตํ โหติ ฯ
ตสฺสาติ ภุมฺมวจนํ ฯ ปฏิเสวตีติ ปจุรปฏิเสวโน โหติ ฯ ปจุรตฺเถ
วตฺตมานวจนํ ฯ โส ภิกฺขูติ โส เมถุนธมฺมปฏิเสวนโก ภิกฺขุ ฯ
เสนาสนจาริกํ อาหิณฺฑนฺตาติ เต ภิกฺขู อาคนฺตุกา พุทฺธทสฺสนาย
อาคตา ปาโตว อาคนฺตุกภตฺตานิ ลภิตฺวา กตภตฺตกิจฺจา ภิกฺขูนํ
นิวาสนฏฺฐานานิ ปสฺสิสฺสามาติ วิจรึสุ ฯ เตน วุตฺตํ เสนาสนจาริกํ
อาหิณฺฑนฺตาติ ฯ เยน เต ภิกฺขู เตนูปสงฺกมีติ ติรจฺฉานคตา นาม
เอกภิกฺขุนา สทฺธึ วิสฺสาสํ กตฺวา อญฺเญสุปิ ตาทิสญฺเญว จิตฺตํ
อุปฺปาเทนฺติ ฯ ตสฺมา สา มกฺกฏี เยน เต ภิกฺขู เตนูปสงฺกมิ
อุปาสงฺกมิตฺวา อตฺตโน วิสฺสาสิกภิกฺขุสฺเสว เตสมฺปิ ตํ วิการํ
ทสฺเสสิ ฯ เฉปฺปนฺติ นงฺคุฏฺฐํ ฯ โอทฺทิสีติ ๑- อภิมุขํ ฐเปสิ ฯ
นิมิตฺตมฺปิ อกาสีติ เยน นิยาเมน ยาย กิริยาย เมถุนาธิปฺปายํ เต
ชานนฺติ ตํ อกาสีติ อตฺโถ ฯ โส ภิกฺขูติ ยสฺสายํ วิหาโร ฯ เอกมนฺตํ
นิลียึสูติ เอกสฺมึ โอกาเส ปฏิจฺฉนฺนา อจฺฉึสุ ฯ {๔๑} สจฺจํ อาวุโสติ
สโหฒคหิโต โจโร วิย ปจฺจกฺขํ ทิสฺวา โจทิตตฺตา กึ วา
มยา กตนฺติอาทีนิ วตฺตุํ อสกฺโกนฺโต สจฺจํ อาวุโสติ อาห ฯ
นนุ อาวุโส ตเถว ตํ โหตีติ อาวุโส ยถา มนุสฺสิตฺถิยา นนุ
ติรจฺฉานคติตฺถิยาปิ ตํ สิกฺขาปทํ ตเถว โหติ ฯ มนุสฺสิตฺถิยาปิ หิ
ทสฺสนมฺปิ คหณมฺปิ อามสนมฺปิ ผุสนมฺปิ ฆฏฺฏนมฺปิ ทุฏฺฐุลฺลเมว
ติรจฺฉานคติตฺถิยาปิ ตํ สพฺพํ ทุฏฺฐุลฺลเมว โก เอตฺถ วิเสโส
อเลสฏฺฐาเน ตฺวํ เลสํ โอฑฺเฑสีติ ฯ {๔๒} อนฺตมโส ติรจฺฉานคตายปิ
ปาราชิโก โหติ อสํวาโสติ ติรจฺฉานคตายปิ เมถุนํ ธมฺมํ ปฏิเสวิตฺวา
ปาราชิโกเอว โหตีติ ทฬฺหตรํ สิกฺขาปทมกาสิ ฯ
ทุวิธํ หิ สิกฺขาปทํ โลกวชฺชํ ปณฺณตฺติวชฺชญฺจ ฯ ตตฺถ
ยสฺส สจิตฺตกปกฺเข จิตฺตํ อกุสลเมว โหติ ตํ โลกวชฺชนฺนาม ฯ
เสสํ ปณฺณตฺติวชฺชํ ฯ ตตฺถ โลกวชฺเช อนุปฺปญฺญตฺติ อุปฺปชฺชมานา
รุนฺธนฺตี ทฺวารํ ปิทหนฺตี โสตํ ปจฺฉินฺทมานา คาฬฺหตรํ กโรนฺตี
@เชิงอรรถ: ๑. ปาลิยมฺปน โอฑฺฑีติ ทิสฺสติ ฯ
อุปฺปชฺชติ ฯ อญฺญตฺร อธิมานา อญฺญตฺร สุปินนฺตาติ อยํ ปน
วีติกฺกมาภาวา อพฺโพหาริกตฺตา จ วุตฺตา ฯ ปณฺณตฺติวชฺเช อกเต
วีติกฺกมา อุปฺปชฺชมานา สิถิลํ กโรนฺตี โมเจนฺตี ทฺวารํ ททมานา
อปราปรํ อนาปตฺตึ กุรุมานา อุปฺปชฺชติ คณโภชนปรมฺปรโภชนาทีสุ
อนุปฺปญฺญตฺติโย วิย ฯ อนฺตมโส ตํขณิกายปีติ เอวรูปา ปน
กเต วีติกฺกเม อุปฺปนฺนตฺตา ปญฺญตฺติคติกาว โหติ ฯ อิทํ ปน
ปฐมสิกฺขาปทํ ยสฺมา โลกวชฺชํ น ปณฺณตฺติวชฺชํ ตสฺมา
อยมนุปฺปญฺญตฺติ รุนฺธนฺตี ทฺวารํ ปิทหนฺตี โสตํ ปจฺฉินฺทมานา คาฬฺหตรํ
กโรนฺตี อุปฺปชฺชติ ฯ เอวํ เทฺวปิ วตฺถูนิ สมฺปิณฺเฑตฺวา
มูลจฺเฉชฺชวเสน ทฬฺหตรํ กตฺวา ปฐมปาราชิเก ปญฺญตฺเต อปรมฺปิ
อนุปญฺญตฺตตฺถาย วชฺชิปุตฺตกวตฺถุ อุทปาทิ ฯ ตสฺสุปฺปตฺติทสฺสนตฺถเมตํ
วุตฺตํ เอวญฺจิทํ ภควตา ภิกฺขูนํ สิกฺขาปทํ ปญฺญตฺตํ โหตีติ ฯ
ตสฺสตฺโถ ภควตา ภิกฺขูนํ อิทํ สิกฺขาปทํ เอวํ ปญฺญตฺตํ โหติ จ
อิทญฺจ อญฺญมฺปิ วตฺถุ อุทปาทีติ ฯ
อรรถกถาภาษาบาลีอักษรไทย เล่มที่ ๑ หน้า ๒๖๖-๒๖๘.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=1&A=5600&modeTY=2
The Pali Atthakatha in Roman :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=1&A=5600&modeTY=2
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=1&i=21
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=1&A=671
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=1&A=709
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=1&A=709
สารบัญพระไตรปิฎกเล่มที่ ๑
http://84000.org/tipitaka/read/?index_1
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๒๖ มกราคม พ.ศ. ๒๕๖๑.
การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาภาษาบาลีอักษรไทย.
หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]