อรรถกถาเล่มที่ ๑๖ ภาษาบาลีอักษรไทย
 องฺ.อ. (มโนรถ.๓)

                         ๖. นิโรธสุตฺตวณฺณนา
     [๑๖๖] ฉฏฺเฐ อตฺเถตํ ฐานนฺติ อตฺถิ เอตํ การณํ. โน เจ ทิฏฺเฐว
ธมฺเม อญฺญํ อาราเธยฺยาติ โน เจ อิมสฺมึเยว อตฺตภาเว อรหตฺตํ ปาปุเณยฺย.
กวฬิงฺการาหารภกฺขานํ ๑- เทวานนฺติ กามาวจรเทวานํ. อญฺญตรํ มโนมยํ กายนฺติ
ฌานมเนน นิพฺพตฺตํ อญฺญตรํ สุทฺธาวาสพฺรหฺมกายํ. อุทายีติ โลฬุทายี. ๒- โส หิ
"มโนมยนฺ"ติ สุตฺวา "อารุปฺเป น ภวิตพฺพนฺ"ติ ปฏิพาหิ. เถโร "สาริปุตฺโต
กึ ชานาติ, ยสฺส สมฺมุขา เอวํ ภิกฺขู วจนํ ปฏิกฺโกสนฺตี"ติ เอวํ พาลานํ
ลทฺธิอุปฺปตฺติปฏิพาหนตฺถํ ตํ วจนํ อนธิวาเสตฺวา เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ.
     อตฺถิ นามาติ อปทิสฺสนตฺเถ ๓- นิปาโต. เตเนว เจตฺถ "อชฺฌุเปกฺขิสฺสถา"ติ
อนาคตวจนํ กตํ. อยํ เหตฺถ อตฺโถ:- อานนฺท ตุเมฺห เถรํ ภิกฺขุํ วิเหฐิยมานํ
อชฺฌุเปกฺขถ, น โว เอวํ ปริสหามิ ๔- น สหามิ นาธิวาเสมีติ. กสฺมา ปน ภควา
อานนฺทตฺเถรํเยว เอวมาหาติ?  ธมฺมภณฺฑาคาริกตฺตา. ธมฺมภณฺฑาคาริกสฺส หิ เอวํ
วทนฺโตเยว ๕- ปฏิพาหิตุํ ภาโร. อปิเจส สาริปุตฺตตฺเถรสฺส ปิยสหาโย, เตนาปิสฺส
เอส ภาโร. ตตฺถ กิญฺจาปิ ภควา อานนฺทตฺเถรํ ครหนฺโต เอวมาห, น ปเนสา
ตสฺเสว ครหา, สมฺมุขีภูตานํ สพฺเพสํเยว ครหาติ เวทิตพฺพา. วิหารนฺติ คนฺธกุฏึ.
     อนจฺฉริยนฺติ น อจฺฉริยํ. ยถาติ การณวจนํ. อายสฺมนฺตญฺเญเวตฺถ อุปวานํ
ปฏิภาเสยฺยาติ เอตฺถ ภควตา จ เอวํ เอตเทว การณํ อารพฺภ อุทาหเฏ
อายสฺมโตเยว อุปวานสฺส ปฏิวจนํ ปฏิภาตุ อุปฏฺฐาตูติ ทีเปติ. สารชฺชํ
โอกฺกนฺตนฺติ โทมนสฺสํ อนุปวิฏฺฐํ. สีลวาติอาทีหิ ขีณาสวสีลาทีนิเยว กถิตานิ.
ขณฺฑิจฺเจนาติอาทีนิ สกฺการาทีนํ การณปุจฺฉาวเสน วุตฺตานิ. ขณฺฑิจฺจาทีหิ
การเณหิ สพฺรหฺมจารึ ๖- สกฺกเรยฺยุนฺติ อยญฺเจตฺถ อธิปฺปาโย.
@เชิงอรรถ: ๑ ฉ.ม. กพฬีการาหารภกฺขานํ  ๒ ฉ.ม. ลาฬุทายี  ๓ ฉ.ม. อมริสนตฺเถ
@๔ สี.,ม. เอวํ มริสามิ, ฉ. เอตํ มริสยามิ  ๕ ฉ.ม. วทนฺโต  ๖ ฉ.ม. กึ
@ขณฺฑิจฺจาทีหิ การเณหิ ตํ ตํ สพฺรหฺมจารึ

             อรรถกถาภาษาบาลีอักษรไทย เล่มที่ ๑๖ หน้า ๖๔.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=16&A=1421&modeTY=2
             The Pali Atthakatha in Roman :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=16&A=1421&modeTY=2
             อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=22&i=166
             เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=22&A=4466
             พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=22&A=4499
             The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=22&A=4499
             สารบัญพระไตรปิฎกเล่มที่ ๒๒
http://84000.org/tipitaka/read/?index_22