อรรถกถาเล่มที่ ๑๖ ภาษาบาลีอักษรไทย
 องฺ.อ. (มโนรถ.๓)

                         ๗. เขมสุตฺตวณฺณนา
     [๔๙] สตฺตเม วุสิตวาติ วุฏฺฐพฺรหฺมจริยวาโส. กตกรณีโยติ จตูหิ มคฺเคหิ
กตฺตพฺพํ กตฺวา ฐิโต. โอหิตภาโรติ ขนฺธภารํ กิเลสภารํ อภิสงฺขารภารญฺจ
โอตาเรตฺวา ฐิโต. อนุปฺปตฺตสทตฺโถติ สทตฺโถ วุจฺจติ อรหตฺตํ, ตํ ปตฺโตติ อตฺโถ.
@เชิงอรรถ: ๑ ฉ.ม. สยํชาติยนฺติ  ๒ ฉ.ม. หึสนฺติ  ๓ ฉ.ม. กิมิเม  ๔ ฉ.ม. ปฏิวิชฺฌิตฺวา
@๕ ฉ.ม. ทุสฺสนาการํ
ปริกฺขีณภวสํโยชโนติ ขีณภวพนฺธโน. สมฺมทญฺญา วิมุตฺโตติ  สมฺมา เหตุนา
การเณน ชานิตฺวา วิมุตฺโต. ตสฺส น เอวํ โหติ อตฺถิ เม เสยฺโยติ
วาติอาทีหิปิ เสยฺยสฺส เสยฺโยหมสฺมีติ มานาทโย ตโย มานา ปฏิกฺขิตฺตา. น
หิ ขีณาสวสฺส "อตฺถิ มยฺหํ เสยฺโย, อตฺถิ สทิโส, อตฺถิ หีโน"ติ มาโน
โหติ. นตฺถิ เม เสยฺโยติอาทีหิปิ เตเยว ปฏิกฺขิตฺตา. น หิ ขีณาสวสฺส "อหเมว
เสยฺโย, อหํ สทิโส, อหํ หีโน, อญฺเญ เสยฺยาทโย อตฺถี"ติ เอวํ มาโน โหติ.
     อจิรปกฺกนฺเตสูติ อรหตฺตํ พฺยากริตฺวา อจิรสฺเสว ๑- ปกฺกนฺเตสุ. อญฺญํ
พฺยากโรนฺตีติ อรหตฺตํ กเถนฺติ. หสมานกา มญฺเญ อญฺญํ พฺยากโรนฺตีติ หสมานา
วิย กเถนฺติ. วิฆาตํ อาปชฺชนฺตีติ ทุกฺขํ อาปชฺชนฺติ.
     น อุสฺเสสุ น โอเมสุ, สมตฺเต โนปนิยฺยเรติ เอตฺถ อุสฺสาติ อุสฺสิตตา
เสยฺยปุคฺคลา. โอมาติ หีนา. สมตฺโตติ สทิโส. อิติ อิเมสุ ตีสุปิ เสยฺยหีนสทิเสสุ
ขีณาสวา มาเนน น อุปนิยฺยเร  น อุปเนนฺติ, น อุปคจฺฉนฺตีติ อตฺโถ. ขีณา
สญฺชาตีติ ๒- ขีณา เตสํ ชาติ. วุสิตํ พฺรหฺมจริยนฺติ วุฏฺฐํ มคฺคพฺรหฺมจริยํ.
จรนฺติ สญฺโญชนวิปฺปมุตฺตาติ สพฺพสํโยชเนหิ วิมุตฺตา หุตฺวา จรนฺติ. สุตฺเตปิ
คาถายปิ ขีณาสโวว กถิโต.

             อรรถกถาภาษาบาลีอักษรไทย เล่มที่ ๑๖ หน้า ๑๒๘-๑๒๙.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=16&A=2902&modeTY=2
             The Pali Atthakatha in Roman :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=16&A=2902&modeTY=2
             อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=22&i=320
             เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=22&A=8491
             พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=22&A=8440
             The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=22&A=8440
             สารบัญพระไตรปิฎกเล่มที่ ๒๒
http://84000.org/tipitaka/read/?index_22