อรรถกถาเล่มที่ ๒ ภาษาบาลีอักษรไทย
 วินย.อ. (สมนฺต.๒)

     {๖๐๙} เตน สมเยนาติ อูนปญฺจพนฺธนสิกฺขาปทํ ฯ ตตฺถ น ยาเปตีติ
โส กิร ยทิ อริยสาวโก นาภวิสฺส อญฺญถตฺตํปิ อคมิสฺส เอวํ
เตหิ อุพฺพาฬฺโห ฯ โสตาปนฺนตฺตา ปน เกวลํ สรีเรเนว น ยาเปติ ฯ
เตน วุตฺตํ อตฺตนาปิ น ยาเปติ ปุตฺตทาราปิสฺส กิลมนฺตีติ ฯ
     {๖๑๒-๖๑๓} อูนปญฺจพนฺธเนนาติ เอตฺถ อูนานิ ปญฺจ พนฺธนานิ อสฺสาติ
อูนปญฺจพนฺธโน ฯ นาสฺส ปญฺจ พนฺธนานิ ปูเรนฺตีติ อตฺโถ ฯ เตน
อูนปญฺจพนฺธเนน ฯ อิตฺถมฺภูตสฺส ลกฺขเณ กรณวจนํ ฯ ตตฺถ ยสฺมา
อพนฺธนสฺสาปิ ปญฺจ พนฺธนานิ น ปูเรนฺติ สพฺพโส นตฺถิตาย ตสฺมา
ปทภาชเน อพนฺธโน วาติ อาทิ วุตฺตํ ฯ อูนปญฺจพนฺธเนนาติ จ
วุตฺตตฺตา ยสฺส ปญฺจพนฺธโน ปตฺโต โหติ ตสฺส โส อปตฺโต
ตสฺมา อญฺญํ วิญฺญาเปตุํ วฏฺฏติ ฯ พนฺธนญฺจ นาเมตํ ยสฺมา
พนฺธโนกาเส สติ โหติ อสฺติ น โหติ ตสฺมา ตสฺส ลกฺขณํ
ทสฺเสตุํ อพนฺธโนกาโส นามาติ อาทิ วุตฺตํ ฯ ทฺวงฺคุลราชิ น โหตีติ
มุขวฏฺฏิโต เหฏฺฐา ทฺวงฺคุลปฺปมาณา เอกาปิ ราชิ น โหติ ฯ
ยสฺส ทฺวงฺคุลราชิ โหตีติ ยสฺส ปน ตาทิสา เอกา ราชิ โหติ
โส ตสฺสา ราชิยา เหฏฺฐิมปริยนฺเต ปตฺตเวธเกน วิชฺฌิตฺวา
ปจิตฺวา สุตฺตรชฺชุกมกจิรชฺชุกาทีหิ วา ติปุสุตฺตเกน วา พนฺธิตพฺโพ ฯ
ตํ พนฺธน อามิสสฺส อลคฺคนตฺถํ ติปุปฏฺฏเกน วา เกนจิ
พนฺธสิเลเสน วา ปฏิจฺฉาเทตพฺพํ ฯ โส จ ปตฺโต อธิฏฺฐหิตฺวา
ปริภุญฺชิตพฺโพ ฯ สุขุมํ วา ฉิทฺทํ กตฺวา พนฺธิตพฺโพ ฯ สุทฺเธหิ
ปน มธุสิฏฺฐกลาขาสชฺชุลสาทีหิ พนฺธิตุํ น วฏฺฏติ ฯ ผาณิตํ
ฌาเปตฺวา ปาสาณจุณฺเณน พนฺธิตุํ วฏฺฏติ ฯ มุขวฏฺฏิสมีเป ปน
ปตฺตเวธเกน วิชฺฌิยมาโน กปาลสฺส พหลตฺตา ภิชฺชติ ตสฺมา
เหฏฺฐา วิชฺฌิตพฺโพ ฯ ยสฺส ปน เทฺว ราชิโย เอกาเยว วา
จตุรงฺคุลา ตสฺส เทฺว พนฺธนานิ ทาตพฺพานิ ฯ ยสฺส ติสฺโส
เอกาเยว วา ฉฬงฺคุลา ตสฺส ตีณิ ฯ ยสฺส จตสฺโส เอกาเยว วา
อฏฺฐงฺคุลา ตสฺส จตฺตาริ ฯ ยสฺส ปญฺจ เอกาเยว วา ทสงฺคุลา
โส พนฺโธปิ อพนฺโธปิ อปตฺโตเยว อญฺโญ วิญฺญาเปตพฺโพ ฯ
เอส ตาว มตฺติกาปตฺเต วินิจฺฉโย ฯ อโยปตฺเต ปน สเจปิ ปญฺจ
วา อติเรกานิ วา ฉิทฺทานิ โหนฺติ ตานิ จ อยจุณฺเณน วา
อาณิยา วา โลหมณฺฑลเกน วา พทฺธานิ มฏฺฐานิ โหนฺติ เสฺวว
ปตฺโต ปริภุญฺชิตพฺโพ อญฺโญ น วิญฺญาเปตพฺโพ ฯ อถ ปน
เอกํปิ ฉิทฺทํ มหนฺตํ โหติ โลหมณฺฑลเกน พทฺธํปิ มฏฺฐํ น
โหติ ปตฺเต อามิสํ ลคฺคติ อกปฺปิโย โหติ อยํ อปตฺโต
อญฺโญ วิญฺญาเปตพฺโพ ฯ {๖๑๕} เถโร วตฺตพฺโพติ ปตฺเต อานิสํสํ
ทสฺเสตฺวา อยํ ภนฺเต ปตฺโต ปมาณยุตฺโต สุนฺทโร เถรานุรูโป
ตํ คณฺหาถาติ วตฺตพฺโพ ฯ โย น คณฺเหยฺยาติ อนุกมฺปาย
อคณฺหนฺตสฺส ทุกฺกฏํ ฯ โย ปน สนฺตุฏฺฐิยา กึ เม อญฺเญน
ปตฺเตนาติ น คณฺหาติ ตสฺส อนาปตฺติ ฯ ปตฺตปริยนฺโตติ เอวํ
ปริวตฺเตตฺวา ปริยนฺเต ฐิตปตฺโต ฯ อเทเสติ มญฺจปีฐจฺฉตฺตนาค-
ทนฺตกาทิเก อเทเส น นิกฺขิปิตพฺโพ ฯ ยตฺถ ปุริมํ สุนฺทรํ
ปตฺตํ ฐเปติ ตตฺเถว ฐเปตพฺโพ ฯ ปตฺตสฺส หิ นิกฺขิปนเทโส
อนุชานามิ ภิกฺขเว อาธารกนฺติ ๑- อาทินา นเยน ขนฺธเก วุตฺโตเยว ฯ
น อโภเคนาติ ยาคุรนฺธนรชนปจนาทินา อโภเคน น ภุญฺชิตพฺโพ ฯ
อนฺตรามคฺเค ปน พฺยาธิมฺหิ อุปฺปนฺเน อญฺญสฺมึ ภาชเน อสติ
มตฺติกาย ลิมฺปิตฺวา ยาคุํ วา ปจิตุํ อุทกํ วา ตาเปตุํ วฏฺฏติ ฯ
น วิสฺสชฺเชตพฺโพติ อญฺญสฺส น ทาตพฺโพ ฯ สเจ ปน สทฺธิวิหาริโก
วา อนฺเตวาสิโก วา อญฺญํ วรปตฺตํ ฐเปตฺวา อยํ มยฺหํ สารุปฺโป
อยํ เถรสฺสาติ คณฺหาติ วฏฺฏติ ฯ อญฺโญ วา ตํ คเหตฺวา อตฺตโน
ปตฺตํ เทติ วฏฺฏติ ฯ มยฺหเมว ปตฺตํ อาหราติ วตฺตพฺพกิจฺจํ
นตฺถิ ฯ {๖๑๗} ปวาริตานนฺติ เอตฺถ จ สงฺฆวเสน ปวาริตฏฺฐาเน
ปญฺจพนฺธเนเนว วฏฺฏติ ปุคฺคลวเสน ปวาริตฏฺฐาเน อูนปญฺจพนฺธเนนาปิ
@เชิงอรรถ: ๑. วิ. จุลฺลวคฺค. ๗/๑๙. ปาลิยเมว ปตฺตาธารกนฺติ ทิสฺสติ.
วฏฺฏตีติ กุรุนฺทิยํ วุตฺตํ ฯ เสสเมตฺถ อุตฺตานตฺถเมว ฯ
ฉสฺสมุฏฺฐานํ กิริยา โนสญฺญาวิโมกฺขํ อจิตฺตกํ ปณฺณตฺติวชฺชํ
กายกมฺมํ วจีกมฺมํ ติจิตฺตํ ติเวทนนฺติ ฯ
                   อูนปญฺจพนฺธนสิกฺขาปทํ ฯ

             อรรถกถาภาษาบาลีอักษรไทย เล่มที่ ๒ หน้า ๒๔๘-๒๕๑.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=2&A=5220&modeTY=2
             The Pali Atthakatha in Roman :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=2&A=5220&modeTY=2
             อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=2&i=128
             เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=2&A=3081
             พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=2&A=1871
             The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=2&A=1871
             สารบัญพระไตรปิฎกเล่มที่ ๑
http://84000.org/tipitaka/read/?index_2