อรรถกถาเล่มที่ ๒๗ ภาษาบาลีอักษรไทย
 อิติ.อ. (ปรมตฺถที.)

                          ๙. กุหสุตฺตวณฺณนา
      [๑๐๘] นวเม กุหาติ สามนฺตชปฺปนาทินา กุหนวตฺถุนา กุหกา,
อสนฺตคุณสมฺภาวนตฺถาย โกหญฺญํ กตฺวา ปเรสํ วิมฺหาปกาติ อตฺโถ. ถทฺธาติ
โกเธน จ มาเนน จ ถทฺธมานสา. "โกธโน โหติ อุปายาสพหุโล, อปฺปมฺปิ
วุตฺโต สมาโน อภิสชฺชติ กุปฺปติ พฺยาปชฺฌติ ปติตฺถียตี"ติ ๑- เอวํ วุตฺเตน
@เชิงอรรถ: ๑ องฺ.ติก. ๒๐/๒๕/๑๑๘, อภิ.ปุ. ๓๖/๑๐๑/๑๓๘
โกเธน จ, "ทุพฺพโจ โหติ โทวจสฺสกรเณหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต อกฺขโม
อปฺปทกฺขิณคฺคาหี อนุสาสนินฺ"ติ ๑- เอวํ วุตฺเตน โทวจสฺเสน จ, "ชาติมโท
โคตฺตมโท สิปฺปมโท อาโรคฺยมโท โยพฺพนมโท ชีวิตมโท"ติ ๒- เอวํ วุตฺเตน
ชาติมทาทิเภเทน มเทน จ ครุกาตพฺเพสุ ครูสุ ปรมนิปจฺจการํ อกตฺวา
อโยสลากํ คิลิตฺวา ฐิตา วิย อโนนตา หุตฺวา วิจรณกา. ลปาติ อุปลาปกา
มิจฺฉาชีววเสน กุลสงฺคาหกา, ปจฺจยตฺถํ ปยุตฺตวาจาวเสน นิปฺเปสิกตาวเสน จ
ลปกาติ วา อตฺโถ.
      สิงฺคีติ "ตตฺถ กตมํ สิงฺคํ, ยํ สิงฺคํ, สิงฺคารตา จาตุรตา จาตุริยํ
ปริกฺขตฺตตา ปาริกฺขตฺติยนฺ"ติ ๓- เอวํ วุตฺเตหิ สิงฺคสทิเสหิ ปากฏกิเลเสหิ
สมนฺนาคตา. อุนฺนฬาติ อุคฺคตนฬา, นฬสทิสํ ตุจฺฉมานํ อุกฺขิปิตฺวา
วิจรณกา. อสมาหิตาติ จิตฺเตกคฺคตามตฺตสฺสาปิ อลาภิโน. น เม เต ภิกฺขเว
ภิกฺขู มามกาติ เต มยฺหํ ภิกฺขู มม สนฺตกา น โหนฺติ. มยฺหนฺติ ๔-
อิทํ ปทํ อตฺตานํ อุทฺทิสฺส ปพฺพชิตตฺตา ภควตา วุตฺตํ. ยสฺมา ปน เต
กุหนาทิโยคโต น สมฺมา ปฏิปนฺนา, ตสฺมา "น มามกา"ติ วุตฺตา. อปคตาติ
เอว อิมมฺหา ธมฺมวินยา, อิโต เต สุวิทูรวิทูเร ฐิตาติ ทสฺเสติ. วุตฺตเญฺหตํ:-
                  "นภญฺจ ทูเร ปฐวี จ ทูเร
                   ปารํ สมุทฺทสฺส ตทาหุ ทูเร
                   ตโต หเว ทูรตรํ วทนฺติ
                   สตญฺจ ธมฺมํ อสตญฺจ ราชา"ติ. ๕-
@เชิงอรรถ: ๑ ม.มู. ๑๒/๑๘๑/๑๔๔         ๒ อภิ.วิ. ๓๕/๘๓๒/๔๒๑
@๓ อภิ.วิ. ๓๕/๘๕๒/๔๒๘        ๔ ฉ.ม. เมติ
@๕ องฺ.จตุกฺก. ๒๑/๔๗/๕๗, ขุ.ชา. ๒๘/๓๖๓/๑๔๓ (สฺยา)
      วุฑฺฒึ วิรูฬฺหึ เวปุลฺลํ อาปชฺชนฺตีติ สีลาทิคุเณหิ วฑฺฒนวเสน วุฑฺฒึ,
ตตฺถ นิจฺจลภาเวน วิรูฬฺหึ, สพฺพตฺถ ปตฺถฏภาเวน สีลาทิธมฺมกฺขนฺธปาริปูริยา
เวปุลฺลํ. น จ เต กุหาทิสภาวา ภิกฺขู อาปชฺชนฺติ, น จ ปาปุณนฺตีติ อตฺโถ.
เต โข เม ภิกฺขเว ภิกฺขู มามกาติ อิธาปิ เมติ อตฺตานํ อุทฺทิสฺส ปพฺพชิตตฺตา
วทติ, ๑- สมฺมาปฏิปนฺนตฺตา ปน "มามกา"ติ อาห. วุตฺตวิปริยาเยน สุกฺกปกฺโข
เวทิตพฺโพ. ตตฺถ ยาว อรหตฺตมคฺคา วิรูหนฺติ นาม, อรหตฺตผเล ปน สมฺปตฺเต
วิรูฬฺหึ เวปุลฺลํ อาปนฺนา นาม. คาถา สุวิญฺเญยฺยา เอว.
                        นวมสุตฺตวณฺณนา นิฏฺฐิตา.
                          -------------

             อรรถกถาภาษาบาลีอักษรไทย เล่มที่ ๒๗ หน้า ๓๘๖-๓๘๘.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=27&A=8574&modeTY=2
             The Pali Atthakatha in Roman :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=27&A=8574&modeTY=2
             อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=25&i=288
             เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=25&A=6678
             พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=25&A=6531
             The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=25&A=6531
             สารบัญพระไตรปิฎกเล่มที่ ๒๕
http://84000.org/tipitaka/read/?index_25