อรรถกถาเล่มที่ ๓๖ ภาษาบาลีอักษรไทย
 ชา.อ.๒ เอกนิปาต(๒)

                      ๓ เวฬุกชาตกํ
     โย อตฺถกามสฺสาติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต อญฺญตรํ
ทุพฺพจํ ภิกฺขุํ อารพฺภ กเถสิ ฯ
     ตํ หิ ภควา สจฺจํ กิร ตฺวํ ภิกฺขุ ทุพฺพโจติ ปุจฺฉิตฺวา
สจฺจํ ภนฺเตติ วุตฺเต น ตฺวํ ภิกฺขุ อิทาเนว ทุพฺพโจ ปุพฺเพปิ
ทุพฺพโจเยว ทุพฺพจตาเยว จ ปณฺฑิตานํ วจนํ อกตฺวา สปฺปมุเข
ชีวิตกฺขยํ ปตฺโตสีติ วตฺวา อตีตํ อาหริ ฯ
     อตีเต พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต โพธิสตฺโต
กาสีรฏฺเฐ มหาโภคกุเล นิพฺพตฺโต วิญฺญุตํ ปตฺวา กาเมสุ อาทีนวํ
เนกฺขมฺเม จ อานิสํสํ ทิสฺวา กาเม ปหาย หิมฺวนฺตํ ปวิสิตฺวา
อิสิปพฺพชฺชํ ปพฺพชิตฺวา กสิณปริกมฺมํ กตฺวา ปญฺจาภิญฺญาอฏฺฐสมาปตฺติโย
อุปฺปาเทตฺวา ฌานสุเขน วีตินาเมตฺวา อปรภาเค
มหาปริวาโร ปญฺจหิ ตาปสสเตหิ ปริวุโต คณสตฺถา หุตฺวา
วิหาสิ ฯ อเถโก อาสีวิสโปตโก อตฺตโน ธมฺมตาย จรนฺโต
อญฺญตรสฺส ตาปสสฺส อสฺสมปทํ ปตฺโต ฯ ตาปโส ตสฺมึ
ปุตฺตสิเนหํ อุปฺปาเทตฺวา ตํ เอกสฺมึ เวฬุปพฺเพ สยาเปตฺวา ปฏิชคฺคติ ฯ
ตสฺส เวฬุปพฺเพ สยนโต เวฬุโกเตฺวว นามํ อกํสุ ฯ ตํ
ปุตฺตสิเนเหน ปฏิชคฺคนโต ตาปสสฺส เวฬุกปิตาเตฺวว นามํ อกํสุ ฯ
ตทา โพธิสตฺโต เอโก กิร ตาปโส อาสีวิสํ ปฏิชคฺคตีติ สุตฺวา
ปกฺโกสิตฺวา สจฺจํ กิร ตฺวํ อาสีวิสํ ปฏิชคฺคสีติ ปุจฺฉิตฺวา สจฺจนฺติ
วุตฺเต อาสีวิเสน สทฺธึ วิสฺสาโส นาม นตฺถิ มา เอตํ ปฏิชคฺคสีติ
อาห ฯ ตาปโส อาห โส เม อาจริย ปุตฺโตนาหํ เตน
วินา วตฺติตุํ สกฺขิสฺสามีติ ฯ เตนหิ เอตสฺเสว สนฺติกา ชีวิตกฺขยํ
ปาปุณิสฺสสีติ ฯ ตาปโส โพธิสตฺตสฺส วจนํ น คณฺหิ อาสีวิสํปิ
ฉฑฺฑิตุํ นาสกฺขิ ฯ ตโต กติปาหจฺจเยเนว สพฺเพ ตาปสา
ผลาผลตฺถาย คนฺตฺวา คตฏฺฐาเน ผลาผลสฺส สุลภภาวํ ทิสฺวา เทฺว
ตโย ทิวเส ตตฺเถว วสึสุ ฯ เวฬุกปิตาปิ เตหิ สทฺธึ คจฺฉนฺโต
อาสีวิสํ เวฬุปพฺเพเยว สยาเปตฺวา ปิทหิตฺวา คโต ฯ โส ปุน
ตาปเสหิ สทฺธึ ทฺวีหตีหจฺจเยน อาคนฺตฺวา เวฬุกสฺส โคจรํ ทสฺสามีติ
เวฬุปพฺพํ อุคฺฆาเตตฺวา เอหิ ปุตฺตก ฉาตโกสีติ หตฺถํ
ปสาเรสิ ฯ อาสีวิโส ทฺวีหํ ตีหํ นิราหารตาย กุชฺฌิตฺวา
ปสาริตหตฺถํ ฑํสิตฺวา ตาปสํ ตตฺเถว ชีวิตกฺขยํ ปาเปตฺวา อรญฺญํ
ปาวิสิ ฯ ตาปสา ตํ ทิสฺวา โพธิสตฺตสฺส อาโรเจสุํ ฯ โพธิสตฺโต
ตสฺส สรีรกิจฺจํ กาเรตฺวา อิสิคณสฺส มชฺเฌ นิสีทิตฺวา อิสีนํ
โอวาทวเสน อิมํ คาถมาห
              โย อตฺถกามสฺส หิตานุกมฺปิโน
              โอวชฺชมาโน น กโรติ สาสนํ
          เอวํ โส นิหโต เสติ เวฬุกสฺส ยถา ปิตาติ ฯ
     ตตฺถ เอวํ โส นิหโต เสตีติ โย หิ อิสีนํ โอวาทํ น
คณฺหาติ โส ยถา เอส ตาปโส อาสีวิสมุเข ปูติภาวํ ปตฺวา
นิหโต สยติ เอวํ มหาวินาสํ ปตฺวา นิหโต เสตีติ อตฺโถ ฯ
     เอวํ โพธิสตฺโต อิสิคณํ โอวทิตฺวา จตฺตาโร พฺรหฺมวิหาเร
ภาเวตฺวา อายุหปริโยสาเน พฺรหฺมโลเก อุปฺปชฺชิ ฯ
     สตฺถาปิ น ตฺวํ ภิกฺขุ อิทาเนว ทุพฺพโจ ปุพฺเพปิ ทุพฺพโจ
ทุพฺพจภาเวน จ อาสีวิสมุเข ปูติภาวํ ปตฺโตสีติ อิมํ ธมฺมเทสนํ
อาหริตฺวา อนุสนฺธึ ฆเฏตฺวา ชาตกํ สโมธาเนสิ ตทา
เวฬุกปิตา ทุพฺพจภิกฺขุ อโหสิ เสสปริสา พุทฺธปริสา คณสตฺถา ปน
อหเมวาติ ฯ
                    เวฬุกชาตกํ ตติยํ ฯ
                    --------------

             อรรถกถาภาษาบาลีอักษรไทย เล่มที่ ๓๖ หน้า ๑๕-๑๘.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=36&A=307&modeTY=2
             The Pali Atthakatha in Roman :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=36&A=307&modeTY=2
             อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=27&i=43
             เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=27&A=288
             พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=27&A=284
             The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=27&A=284
             สารบัญพระไตรปิฎกเล่มที่ ๒๗
http://84000.org/tipitaka/read/?index_27