อรรถกถาเล่มที่ ๓๖ ภาษาบาลีอักษรไทย
 ชา.อ.๒ เอกนิปาต(๒)

                     ๗ สาลิตฺตกชาตกํ
     สาธุ โข สิปฺปกนฺนามาติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต เอกํ
หํสปฺปหรณกํ ภิกฺขุํ อารพฺภ กเถสิ ฯ
     โส กิเรโก สาวตฺถีวาสิกุลปุตฺโต สาลิตฺตกสิปฺเป นิปฺผตฺตึ
ปตฺโต ฯ สาลิตฺตกสิปฺปนฺติ สกฺขราขิปนสิปฺปํ วุจฺจติ ฯ โส เอกทิวสํ
ธมฺมํ สุตฺวา สาสเน อุรํ ทตฺวา ปพฺพชิตฺวา อุปสมฺปทํ ลภิ
น ปน สิกฺขากาโม น ปฏิปตฺติสาธโก อโหสิ ฯ โส เอกทิวสํ เอกํ
ทหรภิกฺขุํ อาทาย อจิรวตึ คนฺตฺวา นฺหายิตฺวา นทีตีเร อฏฺฐาสิ ฯ
ตสฺมึ สมเย เทฺว เสตหํสา อากาเสน คจฺฉนฺติ ฯ โส ตํ ทหรํ
อาห อิมํ ปจฺฉิมหํสํ สกฺขราย อกฺขิมฺหิ ปหริตฺวา ปาทมูเล เต
ปาเตมีติ ฯ อิตโร กถํ ปาเตสฺสสิ น สกฺขิสฺสสิ ปหริตุนฺติ
อาห ฯ อิตโร ติฏฺฐตุ ตาวสฺส โอรโต อกฺขึ ปรโต อกฺขิมฺหิ
ตํ ปหรามีติ ฯ อิทานิ ปน อสนฺตํ กเถสีติ ฯ เตนหิ อุปธาเรหีติ
เอกํ ติขิณสกฺขรํ คเหตฺวา องฺคุลิยา ปริวตฺเตตฺวา ตสฺส หํสสฺส
ปจฺฉโต ขิปิ ฯ สา รุหุนฺติ สทฺทมกาสิ ฯ หํโส ปริสฺสเยน
ภวิตพฺพนฺติ นิวตฺเตตฺวา สทฺทํ โสตุํ อารภิ ฯ อิตโร ตสฺมึ ขเณ
เอกํ วฏฺฏสกฺขรํ คเหตฺวา ตสฺส นิวตฺเตตฺวา โอโลเกนฺตสฺส อปรภาเค
อกฺขึ ปหริ ฯ สกฺขรา อิตรมฺปิ อกฺขึ วินิวิชฺฌิตฺวา คตา ฯ
หํโส มหารวํ รวนฺโต ปาทมูเลเยว ปติ ฯ ตโต ตโต ภิกฺขู
อาคนฺตฺวา ครหิตฺวา อนนุจฺฉวิกํ เต กตนฺติ สตฺถุ สนฺติกํ เนตฺวา
ภนฺเต อิมินา อิทนฺนาม กตนฺติ ตมตฺถํ อาโรเจสุํ ฯ สตฺถา ตํ
ภิกฺขุํ ครหิตฺวา น ภิกฺขเว อิทาเนว เอส ตสฺมึ สิปฺเป กุสโล
ปุพฺเพปิ กุสโลเยว อโหสีติ วตฺวา อตีตํ อาหริ ฯ
     อตีเต พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต โพธิสตฺโต
ตสฺส อมจฺโจ อโหสิ ฯ ตสฺมึ กาเล รญฺโญ ปุโรหิโต อติมุขโร
โหติ พหุภาณี ฯ ตสฺมึ กเถตุํ อารทฺเธ อญฺเญ โอกาสเมว น
ลภนฺติ ฯ ราชาปิ จินฺเตสิ กทา นุ โข เอตสฺส วจนปจฺเฉทกํ
กญฺจิ ลภิสฺสามีติ ฯ โส ตโต ปฏฺฐาย ตถารูปํ เอกํ อุปธาเรนฺโต
วิจรติ ฯ ตสฺมึ กาเล พาราณสิยํ เอโก ปีฐสปฺปิ สกฺขราขิปนสิปฺเป
นิปฺผตฺตึ ปตฺโต ฯ คามทารกา นํ รถกํ อาโรเปตฺวา อากฑฺฒมานา
พาราณสีนครทฺวารมูเล เอโก วิฏปสมฺปนฺโน มหานิโคฺรโธ อตฺถิ
ตตฺถ อาเนตฺวา สมฺปริวาเรตฺวา กากณิกาทีนิ ทตฺวา หตฺถิรูปกํ กร
อสฺสรูปกํ กราติ วทนฺติ ฯ โส สกฺขรา ขิปิตฺวา นิโคฺรธปณฺเณสุ
นานารูปานิ ทสฺเสติ ฯ สพฺพานิ ปณฺณานิ ฉิทฺทาวจฺฉิทฺทาเนว อเหสุํ ฯ
     อถ พาราณสีราชา อุยฺยานํ คจฺฉนฺโต ตํ ฐานํ ปาปุณิ  ฯ
อุสฺสารณภเยน สพฺเพ ทารกา ปลายึสุ ฯ ปีฐสปฺปิ ตตฺเถว นิปชฺชิ ฯ
ราชา นิโคฺรธมูลํ ปตฺวา รเถว นิสินฺโน ปตฺตานํ ฉิทฺทตาย
ฉายํ กพรกพรํ ทิสฺวา โอโลเกนฺโต สพฺเพสํ ปตฺตานํ ฉิทฺทภาวํ
ทิสฺวา เกเนตานิ เอวํ กตานีติ ปุจฺฉิ ฯ ปีฐสปฺปินา เทวาติ ฯ
ราชา อิมํ นิสฺสาย พฺราหฺมณสฺส วจนปจฺเฉทํ กาตุํ สกฺกา
ภวิสฺสตีติ จินฺเตตฺวา กหํ ภเณ ปีฐสปฺปีติ ปุจฺฉิ ฯ วิจินนฺตา
นํ มูลนฺตเร นิปนฺนํ ทิสฺวา อยํ เทวาติ อาหรึสุ ฯ ราชา ตํ
ปกฺโกสาเปตฺวา ปริสํ อุสฺสาเรตฺวา ปุจฺฉิ อมฺหากํ สนฺติเก เอโก
มุขรพฺราหฺมโณ อตฺถิ สกฺขิสฺสสิ ตํ นิสฺสทฺทํ กาตุนฺติ ฯ
นาฬิมตฺตา อชลณฺฑิกา ลภนฺโต สกฺขิสฺสามิ เทวาติ ฯ ราชา ปีฐสปฺปึ
ฆรํ เนตฺวา อนฺโตสาณิยํ นิสีทาเปตฺวา สาณิยา ฉิทฺทํ กาเรตฺวา
พฺราหฺมณสฺส ฉิทฺทาภิมุขํ อาสนํ ปญฺญาเปตฺวา นาฬิมตฺตา สุกฺขา
อชลณฺฑิกา ปีฐสปฺปิสฺส สนฺติเก ฐปาเปตฺวา พฺราหฺมณํ
อุปฏฺฐานกาเล อาคตํ ตสฺมึ อาสเน นิสีทาเปตฺวา กถํ สมุฏฺฐาเปสิ ฯ
พฺราหฺมโณ อญฺเญสํ โอกาสํ อทตฺวา รญฺญา สทฺธึ กเถตุํ
อารภิ ฯ อถสฺส โส ปีฐสปฺปิ สาณิจฺฉิทฺเทน เอเกกํ อชลณฺฑิกํ
ปจฺฉิยํ ปเวเสนฺโต วิย ตาลุตลมฺหิเยว ปาเตติ ฯ พฺราหฺมโณ
อาคตาคตํ นาฬิยํ เตลํ ปเวเสนฺโต วิย คิลติ ฯ สพฺพา ปริกฺขยํ
คมึสุ ฯ ตสฺส ตา นาฬิมตฺตา อชลณฺฑิกา กุจฺฉึ ปวิฏฺฐา
อฑฺฒาฬฺหกมตฺตา อเหสุํ ฯ ราชา ตาสํ ปริกฺขีณภาวํ ญตฺวา
อาห อาจริย ตุมฺเหหิ อติมุขรตาย นาฬิมตฺตา อชลณฺฑิกา คิลิตา
กิญฺจิ น ชานิตฺถ อิโตทานิ อุตฺตรึ ชิราเปตุํ น สกฺขิสฺสถ คจฺฉถ
ปิยงฺคุทกํ ปิวิตฺวา ฉฑฺเฑตฺวา อตฺตานํ อโรคํ กโรถาติ ฯ พฺราหฺมโณ
ตโต ปฏฺฐาย ปิหิตมุโข วิย หุตฺวา กเถนฺเตนาปิ สทฺธึ อกถนสีโล
อโหสิ ฯ ราชา อิมินา เม กณฺณสุขํ กตนฺติ ปีฐสปฺปิสฺส
สตสหสฺสุฏฺฐานเก จตูสุ ทิสาสุ จตฺตาโร คาเม อทาสิ ฯ โพธิสตฺโต
ราชานํ อุปสงฺกมิตฺวา เทว สิปฺปํ นาม โลเก ปณฺฑิเตหิ
อุคฺคณฺหิตพฺพํ ปีฐสปฺปินา สาลิตฺตกมตฺเตนาปิ อยํ สมฺปตฺติ ลทฺธาติ วตฺวา
อิมํ คาถมาห
         สาธุ โข สิปฺปกนฺนาม   อปิ ยาทิสกีทิสํ
         ปสฺส ขญฺชปฺปหาเรน    ลทฺธา คามา จตุทฺทิสาติ ฯ
     ตตฺถ ปสฺส ขญฺชปฺปหาเรนาติ ปสฺส มหาราช อิมินา
ขญฺชปีฐสปฺปินา อชลณฺฑิกาปหาเรน จตุทฺทิสา จตฺตาโร คามา ลทฺธา
อญฺเญสํ สิปฺปานํ โก อานิสํสปริจฺเฉโทติ สิปฺปสฺส คุณํ กเถสิ ฯ
      สตฺถา อิมํ ธมฺมเทสนํ อาหริตฺวา ชาตกํ สโมธาเนสิ ตทา
ปีฐสปฺปิ อยํ ภิกฺขุ อโหสิ ราชา อานนฺโท ปณฺฑิตามจฺโจ
ปน อหเมวาติ ฯ
                   สาลิตฺตกชาตกํ สตฺตมํ ฯ
                      ----------

             อรรถกถาภาษาบาลีอักษรไทย เล่มที่ ๓๖ หน้า ๒๗๓-๒๗๗.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=36&A=5495&modeTY=2
             The Pali Atthakatha in Roman :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=36&A=5495&modeTY=2
             อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=27&i=107
             เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=27&A=704
             พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=27&A=702
             The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=27&A=702
             สารบัญพระไตรปิฎกเล่มที่ ๒๗
http://84000.org/tipitaka/read/?index_27