อรรถกถาเล่มที่ ๓๖ ภาษาบาลีอักษรไทย
 ชา.อ.๒ เอกนิปาต(๒)

                      ๕. ราธชาตกํ
     น ตฺวํ ราธ วิชานาสีติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต
ปุราณทุติยิกาปโลภนํ อารพฺภ กเถสิ ฯ ปจฺจุปฺปนฺนวตฺถุํ อินฺทฺริยชาตเก
อาวิภวิสฺสติ ฯ
     สตฺถา ปน ตํ ภิกฺขุํ อามนฺเตตฺวา ภิกฺขุ มาตุคาโม นาม
อรกฺขิโย อารกฺขํ ฐเปตฺวา รกฺขนฺโตปิ นํ รกฺขิตุํ น สกฺโกติ
ตฺวมฺปิ ภิกฺขุ ปุพฺเพ เอตํ อารกฺขํ ฐเปตฺวา รกฺขนฺโตปิ รกฺขิตุํ
นาสกฺขิ อิทานิ กถํ รกฺขสีติ วตฺวา อตีตํ อาหริ ฯ
     อตีเต พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต โพธิสตฺโต
สุกโยนิยํ นิพฺพตฺติ ฯ กาสีรฏฺเฐ เอโก พฺราหฺมโณ โพธิสตฺตญฺจ
กนิฏฺฐภาติกญฺจสฺส ปุตฺตฏฺฐาเน ฐเปตฺวา โปเสสิ ฯ เตสุ โพธิสตฺตสฺส
โปฏฺฐปาโทติ นามํ อโหสิ อิตรสฺส ราโธติ ฯ ตสฺส ปน
พฺราหฺมณสฺส ภริยา อนาจารา โหติ ทุสฺสีลา ฯ โส โวหารตฺถาย
คจฺฉนฺโต อุโภปิ ภาตโร อาห ตาตา สเจ โว มาตา พฺราหฺมณี
อนาจารํ จรติ วาเรยฺยาถ นนฺติ ฯ โพธิสตฺโต อาห สาธุ ตาต
วาเรตุํ สกฺโกนฺโต วาเรสฺสามิ อสกฺโกนฺโต ตุณฺหี ภวิสฺสามีติ ฯ
เอวํ พฺราหฺมโณ พฺราหฺมณึ สุกานํ นิยฺยาเทตฺวา โวหารตฺถาย
คโต ฯ ตสฺส คตทิวสโต ปฏฺฐาย พฺราหฺมณี อติจริตุํ อารทฺธา ฯ
ปวิสนฺตานญฺจ นิกฺขมนฺตานญฺจ ปมาณํ นตฺถิ ฯ ตสฺสา กิริยํ
ทิสฺวา ราโธ โพธิสตฺตํ อาห ภาติก อมฺหากํ ปิตา สเจ โว
มาตา อนาจารํ จรติ วาเรยฺยาถาติ วตฺวา คโต อิทานิเปสา
อนาจารํ จรติ วาเรม นนฺติ ฯ โพธิสตฺโต ตาต ตฺวํ อตฺตโน
อพฺยตฺตตาย พาลภาเวเนว วเทสิ มาตุคามํ นาม อุกฺขิปิตฺวา
จรนฺตาปิ รกฺขิตุํ น สกฺโกนฺติ ยํ กมฺมํ กาตุํ น สกฺโกนฺติ น
ตํ กาตุํ วฏฺฏตีติ วตฺวา อิมํ คาถมาห ฯ
         น ตฺวํ ราธ วิชานาสิ      อฑฺฒรตฺเต อนาคเต
         อพฺยายตํ วิลปสิ          วิรตฺเต โกสิยายเนติ ฯ
     ตตฺถ น ตฺวํ ราธ วิชานาสิ อฑฺฒรตฺเต อนาคเตติ ตาต
ราธ ตฺวํ น ชานาสิ อฑฺฒรตฺเต อนาคเต ปฐมยาเมเยว เอตฺตกา
ชนา อนาคตา อิทานิ โก ชานาติ กิตฺตกาปิ อาคมิสฺสนฺตีติ ฯ
อพฺยายตํ วิลปสีติ ตฺวํ อพฺยตฺตวิลาปํ วิลปสิ ฯ วิรตฺเต โกสิยายเนติ
มาตา โน โกสิยายนี พฺราหฺมณี วิรตฺตา อมฺหากํ ปิตริ นิปฺเปมา
ชาตาว สจสฺสา ตสฺมึ สิเนโห วา เปมํ วา ภเวยฺย น เอวรูปํ
อนาจารํ  กเรยฺยาติ อิมมตฺถํ เอเตหิ พฺยญฺชเนหิ ปกาเสสิ ฯ
     เอวํ ปกาเสตฺวา จ ปน พฺราหฺมณิยา สทฺธึ ราธสฺส วตฺตุํ
น อทาสิ ฯ สา ยาว พฺราหฺมณสฺส อนาคมนา ยถารุจิยา
วิจริ ฯ พฺราหฺมโณ อาคนฺตฺวา โปฏฺฐปาทํ ปุจฺฉิตฺวา ตาต กีทิสี
โว มาตาติ ฯ โพธิสตฺโต พฺราหฺมณสฺส สพฺพํ ยถาภูตํ กเถตฺวา
กึ เต ตาต เอวรูปาย ทุสฺสีลายาติ วตฺวา ตาต อมฺเหหิ มาตุยา
โทสสฺส กถิตกาลโต ปฏฺฐาย น สกฺกา อิธ วสิตุนฺติ พฺราหฺมณสฺส
ปาเท วนฺทิตฺวา อุปฺปติตฺวา อรญฺญํ อคมาสิ ฯ
     สตฺถา อิมํ ธมฺมเทสนํ อาหริตฺวา สจฺจานิ ปกาเสสิ ฯ
สจฺจปริโยสาเน อุกฺกณฺฐิตภิกฺขุ โสตาปตฺติผเล ปติฏฺฐหิ ฯ ตทา
พฺราหฺมโณ จ พฺราหฺมณี  จ เอเตเยว เทฺวชนา อเหสุํ ราโธ
ปน อานนฺโท โปฏฺฐปาโท ปน อหเมวาติ ฯ
                    ราธชาตกํ ปญฺจมํ ฯ
                       --------

             อรรถกถาภาษาบาลีอักษรไทย เล่มที่ ๓๖ หน้า ๓๙๑-๓๙๓.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=36&A=7773&modeTY=2
             The Pali Atthakatha in Roman :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=36&A=7773&modeTY=2
             อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=27&i=145
             เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=27&A=959
             พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=27&A=950
             The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=27&A=950
             สารบัญพระไตรปิฎกเล่มที่ ๒๗
http://84000.org/tipitaka/read/?index_27