อรรถกถาเล่มที่ ๕๕ ภาษาบาลีอักษรไทย
 ปญฺจ.อ. (ปรมตฺถที.)

                       ๘. อนาคตญาณกถาวณฺณนา
     [๔๓๙-๔๔๐] อิทานิ อนาคตญาณกถา นาม โหติ. ตตฺถ อนาคตํ นาม
อนฺตรมฺปิ อตฺถิ อนนฺตรมฺปิ. เตสุ อนนฺตเร เอกนฺเตเนว ญาณํ นตฺถิ. ยถา จ
อนนฺตเร, ตถา เอกวีถิเอกชวนปริยาปนฺเนปิ. ตตฺถ เย สพฺพสฺมิมฺปิ อนาคตญาณํ
อิจฺฉนฺติ เสยฺยถาปิ อนฺธกานํ, ๒- เต สนฺธาย ปุจฺฉา สกวาทิสฺส, ปฏิญฺญา อิตรสฺส.
อถ นํ "ยนฺเต อนาคเต ญาณํ, กินฺเตน อนนฺตรานาคตํ มูลาทิวเสน ชานาตี"ติ
โจเทตุํ อนาคตํ มูลโตติอาทิมาห. ตตฺถ มูลโตติอาทีนิ สพฺพานิ การณเววจนาเนว.
@เชิงอรรถ: ๑ ฉ.ม. ผสฺโสวารมฺมณํ   ๒ ฉ. อนฺธกา
การณญฺหิ ยํ อตฺตโน ผลํ กโรติ, ตํ ตตฺถ มูลยติ ปติฏฺฐาตีติ มูลํ. ตโต จ
ตํ หิโนติ ปวตฺตยตีติ เหตุ. ตเทว ตํ นิเทติ "หนฺท นํ คณฺหถา"ติ นิยฺยาเทติ
วิยาติ นิทานํ. ตโต ตํ สมฺภวตีติ สมฺภโว. ปภวตีติ ปภโว. ตตฺถ จ ตํ สมุฏฺฐาติ,
ตํ วา นํ สมุฏฺฐาเปตีติ สมุฏฺฐานํ. ตเทว นํ อาหรตีติ อาหาโร. ตญฺจ ตสฺส
อปริจฺจชิตพฺพฏฺเฐน อารมฺมณํ. ตเทว เจตํ ปฏิจฺจ เอตีติ ปจฺจโย. ตโต นํ
สมุเทตีติ สมุทโยติ วุจฺจติ. ยสฺมา ปน อนนฺตรํ จิตฺตํ เอเตหากาเรหิ น สกฺกา
ชานิตุํ, ตสฺมา น เหวนฺติ ปฏิกฺขิปติ. อนาคตํ เหตุปจฺจยตนฺติ ยา อนนฺตรานาคเต ๑-
จิตฺเต เหตุปจฺจยตา, ตํ ชานาติ. เย ตตฺถ ธมฺมา เหตุปจฺจยา โหนฺติ, เต
ชานาตีติ อตฺโถ. เสสปเทสุปิ เอเสว นโย. โคตฺรภุโนติอาทิ ยสฺมึ อนาคเต
ญาณํ น อุปฺปชฺชติ, ตํ สรูปโต ทสฺเสตุํ วุตฺตํ. ปาฏลิปุตฺตสฺสาติ สุตฺตํ ยสฺมึ
อนาคเต ญาณํ อุปฺปชฺชติ, ตํ ทสฺเสตุํ อาหฏํ. ยสฺมา ปเนตํ น สพฺพสฺมึ
อนาคเต ญาณสฺส สาธกํ, ตสฺมา อนาหฏเมวาติ.
                     อนาคตญาณกถาวณฺณนา นิฏฺฐิตา.
                          ------------

             อรรถกถาภาษาบาลีอักษรไทย เล่มที่ ๕๕ หน้า ๒๑๓-๒๑๔.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=55&A=4798&modeTY=2
             The Pali Atthakatha in Roman :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=55&A=4798&modeTY=2
             อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=37&i=1069
             เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=37&A=10263
             พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=37&A=6832
             The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=37&A=6832
             สารบัญพระไตรปิฎกเล่มที่ ๓๖
http://84000.org/tipitaka/read/?index_37