อรรถกถาเล่มที่ ๕๕ ภาษาบาลีอักษรไทย
 ปญฺจ.อ. (ปรมตฺถที.)

                    ๑๑. ปจฺฉาชาตปจฺจยนิทฺเทสวณฺณนา
     [๑๑] ปจฺฉาชาตปจฺจยนิทฺเทเส ปจฺฉาชาตาติ ยสฺส กายสฺส ปจฺจยา
โหนฺติ, ตสฺมึ อุปฺปชฺชิตฺวา ฐิเต ชาตา. ปุเรชาตสฺสาติ เตสํ อุปฺปาทโต
ปฐมตรํ ชาตสฺส ชาติกฺขณํ อติกฺกมิตฺวา ฐิติปฺปตฺตสฺส. อิมสฺส กายสฺสาติ
อิมสฺส จตุสมุฏฺฐานิกติสมุฏฺฐานิกภูตูปาทารูปสงฺขาตสฺส กายสฺส. เอตฺถ จ
ติสมุฏฺฐานิกกาโยติ อาหารสมุฏฺฐานสฺส อภาวโต พฺรหฺมปาริสชฺชาทีนํ กาโย
เวทิตพฺโพ. อยเมตฺถ ปาลิวณฺณนา. อยํ ปน ปจฺฉาชาตปจฺจโย นาม สงฺเขปโต
ฐเปตฺวา อรูปวิปาเก อวเสสา จตุภูมิกา อรูปกฺขนฺธา. โส ชาติวเสน
กุสลากุสลวิปากกิริยาเภเทน จตุธา ภิชฺชตีติ เอวเมตฺถ นานปฺปการเภทโต
วิญฺญาตพฺโพ วินิจฺฉโย.
@เชิงอรรถ: ๑ ฉ.ม. อารมฺมณปุเรชาตปจฺจโย    ๒ ฉ.ม. ปุเรชาตปจฺจยา โหนฺติ
     เอวํ ภินฺเน ปเนตฺถ ปญฺจโวการภเว อุปฺปนฺนํ จตุภูมิกกุสลญฺจ อกุสลญฺจ
อุปฺปาทกฺขณํ อติกฺกมิตฺวา ฐิติปฺปตฺตสฺส จตุสมุฏฺฐานิกติสมุฏฺฐานิกรูปกายสฺส
ปจฺฉาชาตปจฺจโย โหติ. วิปาเกปิ ฐเปตฺวา ปฏิสนฺธิวิปากํ อวเสโส กามาวจร-
รูปาวจรวิปาโก ตสฺเสว เอกนฺเตน ปจฺฉาชาตปจฺจโย โหติ. โลกุตฺตโรปิ ปญฺจโวกาเร
อุปฺปนฺนวิปาโก ตสฺเสว ปจฺฉาชาตปจฺจโย โหติ. เตภูมิกกิริยาปิ ปญฺจโวกาเร
อุปฺปนฺนาว วุตฺตปฺปการสฺส กายสฺส ปจฺฉาชาตปจฺจโย โหติ. เอวเมตฺถ
ปจฺจยุปฺปนฺนโตปิ วิญฺญาตพฺโพ วินิจฺฉโยติ.
                  ปจฺฉาชาตปจฺจยนิทฺเทสวณฺณนา นิฏฺฐิตา.
                           -----------

             อรรถกถาภาษาบาลีอักษรไทย เล่มที่ ๕๕ หน้า ๔๒๖-๔๒๗.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=55&A=9625&modeTY=2
             The Pali Atthakatha in Roman :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=55&A=9625&modeTY=2
             อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=40&i=12
             เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=40&A=193
             พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=40&A=171
             The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=40&A=171
             สารบัญพระไตรปิฎกเล่มที่ ๓๖
http://84000.org/tipitaka/read/?index_40