![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
169. 2. Suppiyattheragāthāvaṇṇanā
ajaraṃ jīramānenāti āyasmato suppiyattherassa gāthā. Kā uppatti?
so kira padumuttarassa bhagavato kāle kulagehe nibbattitvā tāpasapabbajjaṃ
pabbajitvā araññāyatane vasanto tattha bhagavantaṃ disvā pasannamānaso phalāphalaṃ
adāsi, tathā bhikkhusaṃghassa. So tena puññakammena devamanussesu saṃsaranto
kassapassa sammāsambuddhassa kāle khattiyakule nibbattitvā anukkamena viññutaṃ
patto kalyāṇamittasannissayena laddhasaṃvego sāsane pabbajitvā bahussuto ahosi.
Jātimadena sutamadena ca attānaṃ ukkaṃsento pare ca vambhento vihāsi. So imasmiṃ
buddhuppāde tassa kammassa nissandena sāvatthiyaṃ paribhūtarūpe susānagopakakule
nibbatti. Suppiyotissa nāmaṃ ahosi. Atha viññutaṃ patto attano sahāyabhūtaṃ
sopākattheraṃ upasaṅkamitvā tassa santike dhammaṃ sutvā paṭiladdhasaṃvego pabbajitvā
sammāpaṭipattiṃ pūretvā:-
1- "ajaraṃ jīramānena tappamānena nibbutiṃ
nimiyaṃ 2- paramaṃ santiṃ yogakkhemaṃ anuttaran"ti
gāthaṃ abhāsi. 1-
[32] Tattha ajaranti jarārahitaṃ, nibbānaṃ sandhāyāha. Taṃ hi ajātattā 3-
natthi ettha jarā, etasmiṃ vā adhigate puggalassa sā natthīti jarābhāvahetutopi
ajaraṃ nāma. Jīramānenāti jīrantena, khaṇe khaṇe jaraṃ pāpuṇantena. Tappamānenāti
santappamānena, rāgādīhi ekādasahi aggīhi ḍayhamānena. Nibbutinti yathāvutta-
santāpābhāvato nibbutasabhāvaṃ 4- nibbānaṃ. Nimiyanti 5- parivatteyyaṃ cetāpeyyaṃ.
@Footnote: 1-1 cha.Ma. "ajaraṃ jīramānenā"ti gāthaṃ abhāsi 2 pāli. nirāmisaṃ (khu.thera. 26/32/266)
@3 Ma. ajarattā 4 Sī. nibbutabhāvo 5 Sī. nimmissanti
Paramaṃ santinti anavasesakilesābhisaṅkhārapariḷāhavūpasamadhammatāya uttamaṃ santiṃ. Catūhi
yogehi ananubandhattā yogakkhemaṃ. Attano uttaritarassa kassaci abhāvato anuttaraṃ.
Ayaṃ hettha saṅkhepattho:- khaṇe khaṇe jarāya abhibhuyyamānattā jīramānena, tathā
rāgaggiādīhi santappamānena gato evaṃ aniccena dukkhena asārena sabbathāpi
anupasantasabhāvena saupaddavena, tappaṭipakkhabhāvato ajaraṃ, paramupasamabhūtaṃ kenaci
anupaddutaṃ anuttaraṃ nibbānaṃ nimiyaṃ 1- parivatteyyaṃ "mahā vata me lābho mahā
udayo hatthagato"ti. Yathā hi manussā yaṃ kiñci bhaṇḍaṃ parivattentā nirapekkhā
gayhamānena sambahumānā honti, evamayaṃ thero pahitatto viharanto attano kāye
ca jīvite ca nirapekkhataṃ, 2- nibbānaṃ paṭipesitattañca 3- pakāsento "nimiyaṃ paramaṃ
santiṃ, yogakkhemaṃ anuttaran"ti vatvā tameva paṭipattiṃ paribrūhayanto vipassanaṃ
ussukkāpetvā arahattaṃ pāpuṇi. Tena vuttaṃ apadāne 4- :-
"varuṇo nāma nāmena brāhmaṇo mantapāragū
chaḍḍetvā dasa puttāni vanamajjhogahiṃ 5- tadā.
Assamaṃ sukataṃ katvā suvibhattaṃ manoramaṃ
paṇṇasālaṃ karitvāna vasāmi pavane 6- ahaṃ.
Padumuttaro lokavidū āhutīnaṃ paṭiggaho
mamuddharitukāmo so āgañchi 7- mama assamaṃ.
Yāvatā vanasaṇḍamhi obhāso vipulo ahu
buddhassa ānubhāvena pajjalī pavanaṃ 6- tadā.
Disvāna taṃ pāṭihīraṃ buddhaseṭṭhassa tādino
pattapuṭaṃ gahetvāna phalena pūjayiṃ ahaṃ.
@Footnote: 1 Sī. nimmissaṃ 2 Sī. nirapekkhaṃ 3 Sī. paṭisevitabbatañca 4 khu.apa. 33/109/159
@ sabbaphaladāyakattherāpadāna (syā) 5 Sī. vanamajjhogamiṃ, ka....gatiṃ
@6 cha.Ma. vipine, pivinaṃ 7 cha.Ma. āgacchi
Upagantvāna sambuddhaṃ saha khārimadāsahaṃ 1-
anukampāya me buddho imaṃ 2- vacanamabravi.
Khāribhāraṃ gahetvāna pacchato ehi me tuvaṃ
paribhutte ca saṃghamhi puññaṃ tava bhavissati.
Puṭakaṃ taṃ gahetvāna bhikkhusaṃghassadāsahaṃ
tattha cittaṃ pasādetvā tusitaṃ upapajjahaṃ.
Tattha dibbehi naccehi gītehi vāditehi ca
puññakammena saṃyuttaṃ anubhomi sadā sukhaṃ.
Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi devattaṃ atha mānusaṃ
bhoge me ūnatā natthi phaladānassidaṃ phalaṃ.
Yāvatā caturo dīpā sasamuddā sapabbatā
phalaṃ buddhassa datvāna issaraṃ kārayāmahaṃ.
Yāvatā ye pakkhigaṇā ākāse uppatanti ce
tepi me vasamanventi phaladānassidaṃ phalaṃ.
Yāvatā vanasaṇḍamhi yakkhā bhūtā ca rakkhasā
kumbhaṇḍā garuḷā cāpi pāricariyaṃ upenti me.
Kummā soṇā 3- madhukārā ḍaṃsā ca makasā ubho
tepi maṃ vasamanventi phaladānassidaṃ phalaṃ.
Supaṇṇā nāma sakuṇā pakkhijātā 4- mahabbalā
tepi maṃ saraṇaṃ yanti phaladānassidaṃ phalaṃ.
Yepi dīghāyukā nāgā iddhimanto mahāyasā
tepi maṃ vasamanventi phaladānassidaṃ phalaṃ.
@Footnote: 1 Sī. sakaṃ khāriṃ 2 cha.Ma. idaṃ 3 i. kumbhasoṇā 4 Sī. pakkhajātā
Sīhā bayagghā ca dīpī ca acchakokataracchakā 1-
tepi maṃ vasamanventi phaladānassidaṃ phalaṃ.
Osadhī tiṇavāsī ca ye ca ākāsavāsino
sabbe maṃ saraṇaṃ yanti phaladānassidaṃ phalaṃ.
Sududdasaṃ sunipuṇaṃ gambhīraṃ suppakāsitaṃ
phassayitvā viharāmi phaladānassidaṃ phalaṃ.
Vimokkhe aṭṭha phusitvā viharāmi anāsavo
ātāpī nipako cāhaṃ phaladānassidaṃ phalaṃ.
Ye phalaṭṭhā buddhaputtā khīṇadosā mahāyasā
ahamaññataro tesaṃ phaladānassidaṃ phalaṃ.
Abhiññāpāramiṃ gantvā sukkamūlena codito
sabbāsave pariññāya viharāmi anāsavo.
Tevijjā iddhipattā ca buddhaputtā mahāyasā
dibbasotaṃ samāpannā tesaṃ aññataro ahaṃ.
Satasahassito kappe yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā
duggatiṃ nābhijānāmi phaladānassidaṃ phalaṃ.
Kilesā jhāpitā mayhaṃ .pe. Kataṃ buddhassa sāsanan"ti.
Arahattaṃ pana patvāpi tameva gāthaṃ aññābyākaraṇavasena abhāsi.
Suppiyattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.
-------------
@Footnote: 1 Sī. acchakā ca taracchakā
The Pali Atthakatha in Roman Book 32 page 142-145.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/rm_line.php?B=32&A=3187
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=32&A=3187
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=169
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=5169
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=5442
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=5442
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]