![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
223. 6. Nāgitattheragāthāvaṇṇanā
ito bahiddhā puthuaññavādinanti āyasmato nāgitattherassa gāthā. Kā
uppatti?
ayaṃ kira padumuttarassa bhagavato kāle nārado nāma brāhmaṇo hutvā
ekadivasaṃ mālake nisinno bhagavantaṃ bhikkhusaṃghena purakkhataṃ gacchantaṃ disvā
@Footnote: 1 Ma. kāyavivekassa ca 2 khu.dhamMa. 25/205/53 tissattheravatthu 3 Sī. vipassanājhānena ca
---------------------------------------------------------------------------------------------
page285.
Pasannamānaso tīhi gāthāhi abhitthavi. So tena puññakammena devaloke nibbattitvā
aparāparaṃ puññāni katvā devamanussesu saṃsaranto imasmiṃ buddhuppāde kapilavatthu-
nagare sakyarājakule nibbatti, nāgitotissa nāmaṃ ahosi. So bhagavati kapilavatthusmiṃ
viharante madhupiṇḍikasuttaṃ 1- sutvā paṭiladdhasaddho pabbajitvā vipassanaṃ vaḍḍhetvā
arahattaṃ pāpuṇi. Tena vuttaṃ apadāne 2- :-
"visālamāḷe āsīno addasaṃ lokanāyakaṃ
khīṇāsavaṃ balappattaṃ bhikkhusaṃghapurakkhataṃ.
Satasahassā tevijjā chaḷabhiññā mahiddhikā
parivārenti sambuddhaṃ ko disvā nappasīdati.
Ñāṇe upanidhā yassa na vijjati sadevake
anantañāṇaṃ sambuddhaṃ ko disvā nappasīdati.
Dhammakāyañca dīpentaṃ kevalaṃ ratanākaraṃ
vikopetuṃ 3- na sakkonti ko disvā nappasīdati.
Imāhi tīhi gāthāhi nāradovhayavacchalo 4-
padumuttaraṃ thavitvāna sambuddhaṃ aparājitaṃ.
Tena cittappasādena buddhasanthavanena ca 5-
kappānaṃ satasahassaṃ duggatiṃ nupapajjahaṃ.
Ito tiṃsakappasate sumitto nāma khattiyo
sattaratanasampanno cakkavattī mahabbalo.
Kilesā jhāpitā mayhaṃ .pe. kataṃ buddhassa sāsanan"ti.
Arahattaṃ pana patvā satthu avitathadesanataṃ 6- dhammassa ca niyyānikataṃ nissāya
@Footnote: 1 Ma.mū. 12/199/168 sīhanādavagga 2 khu.apa. 32/47/229 atthasandassakattherāpadāna
@3 cha.Ma. vikappetuṃ 4 Sī. nāradavhayavacchalo 5 Sī....thavitena ca
@6 Sī. satthārā adhigatadesanaṃ
---------------------------------------------------------------------------------------------
page286.
Sañjātapītisomanasso pītivegappavissaṭṭhaṃ 1- udānaṃ udānento:-
[86] "ito bahiddhā puthuaññavādinaṃ
maggo na nibbānagamo yathā ayaṃ
itissu saṃghaṃ bhagavānusāsati
satthā sayaṃ pāṇitaleva dassayan"ti
gāthaṃ abhāsi.
Tattha ito bahiddhāti imasmā buddhasāsanā bāhirake samaye, tenāha
"puthuaññavādinan"ti, nānātitthiyānanti attho. Maggo na nibbānagamo yathā
ayanti yathā ayaṃ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo ekaṃsena nibbānaṃ gacchatīti nibbānagamo,
nibbānagāmī, evaṃ nibbānagamo maggo titthiyasamaye natthi asammāsambuddhap-
paveditattā aññatitthiyavādassa. Tenāha bhagavā:-
"idheva bhikkhave samaṇo, idha dutiyo samaṇo, idha tatiyo samaṇo,
idha catuttho samaṇo, suññā parappavādā samaṇehi aññehī"ti. 2-
Itīti evaṃ. Assūti 3- nipātamattaṃ. Saṃghanti bhikkhusaṃghaṃ, ukkaṭṭhaniddesoyaṃ
yathā "satthā devamanussānan"ti. Saṃghanti vā samūhaṃ, veneyyajananti adhippāyo.
Bhagavāti bhāgyavantatādīhi kāraṇehi bhagavā, ayamettha saṅkhePo. Vitthāro pana
paramatthadīpaniyaṃ itivuttakavaṇṇanāyaṃ 4- vuttanayena veditabbo. Satthāti
diṭṭhadhammikasamparāyikaparamatthehi yathārahaṃ anusāsatīti satthā. Sayanti sayameva. Ayañhettha
attho:- "sīlādikhandhattayasaṅgaho sammādiṭṭhiādīnaṃ aṭṭhannaṃ aṅgānaṃ vasena
aṭṭhaṅgiko nibbānagāmī ariyamaggo yathā mama sāsane atthi, evaṃ bāhirakasamaye maggo
nāma natthī"ti
@Footnote: 1 Sī. pītivegena visiṭṭhaṃ 2 dī.mahā. 10/214/133 mahāparinibbānasutta,
@ Ma.mū. 12/139/98 cūḷasīhanādasutta, aṅ.catukka. 21/241/265 samaṇasutta
@3 poṭṭhakesu sūti pāṭho dissati 4 itivuttaka-ṭṭha 4-piṭṭhādīsu
---------------------------------------------------------------------------------------------
page287.
Sīhanādaṃ nadanto amhākaṃ satthā bhagavā sayameva sayambhūñāṇena ñāṇaṃ, 1- sayameva
vā mahākaruṇāsañcodito hutvā attano desanāvilāsasampattiyā hatthatale āmalakaṃ
viya dassento bhikkhusaṃghaṃ veneyyajanataṃ anusāsati ovadatīti.
Nāgitattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.
----------
The Pali Atthakatha in Roman Book 32 page 284-287.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/rm_line.php?B=32&A=6340&pagebreak=1
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=32&A=6340&pagebreak=1
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=223
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=5475
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=5679
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=5679
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]