![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
10. Dasamavagga
228. 1. Paripuṇṇakattheragāthāvaṇṇanā
na tathā mataṃ satarasanti āyasmato paripuṇṇakattherassa gāthā. Kā
uppatti?
ayampi purimabuddhesu katādhikāro dhammadassissa bhagavato kāle kulagehe
nibbattitvā viññutaṃ patto satthari parinibbute satthu cetiye pupphādīhi uḷāraṃ
pūjaṃ akāsi. So tena puññakammena devesu nibbattitvā aparāparaṃ puññāni
katvā sugatīsuyeva saṃsaranto imasmiṃ buddhuppāde kapilavatthusmiṃ sakyarājakule
nibbattitvā viññutaṃ patto paripuṇṇavibhavatāya paripuṇṇakoti paññāyittha. So
vibhavasampannatāya sabbakālaṃ satarasaṃ nāma āhāraṃ paribhuñjanto satthu missakāhāra-
paribhogaṃ sutvā "tāva sukhumālopi bhagavā nibbānasukhaṃ apekkhitvā yathā tathā
yāpeti, kasmā mayaṃ āhāragiddhā hutvā āhārasuddhikā bhavissāma, nibbānasukhameva
pana amhehi pariyesitabban"ti saṃsāre jātasaṃvego gharāvāsaṃ pahāya satthu santike
pabbajitvā bhagavatā kāyagatāsatikammaṭṭhāne niyojito tattha patiṭṭhāya paṭiladdhajhānaṃ
pādakaṃ katvā vipassanāya kammaṃ karonto vipassanaṃ vaḍḍhetvā arahattaṃ pāpuṇi.
Tena vuttaṃ apadāne 1- :-
"nibbute lokanāthamhi dhammadassīnarāsabhe
āropesiṃ dhajatthambhaṃ buddhaseṭṭhassa cetiye.
Nisseṇiṃ māpayitvāna thūpaseṭṭhaṃ samāruhiṃ
jātipupphaṃ gahetvāna thūpamhi abhiropayiṃ.
@Footnote: 1 khu.apa. 32/5/233 thambhāropakattherāpadāna
Aho buddho aho dhammo aho no satthu sampadā
duggatiṃ nābhijānāmi thūpapūjāyidaṃ phalaṃ.
Catunnavutito kappe thūpasīkhasanāmakā
soḷasāsiṃsu rājāno cakkavattī mahabbalā.
Kilesā jhāpitā mayhaṃ .pe. kataṃ buddhassa sāsanan"ti.
Arahattaṃ pana patvā dhammagāravabahumānena 1- pītivegavissaṭṭhaṃ udānaṃ
udānento:-
[91] 2- "na tathā mataṃ satarasaṃ sudhannaṃ yaṃ mayajja paribhuttaṃ
aparimitadassinā gotamena buddhena sudesito dhammo"ti
gāthaṃ abhāsi. 2-
Tattha na tathā mataṃ satarasaṃ, sudhannaṃ yaṃ mayajja paribhuttanti tathāti tena
pakārena. Matanti 3- abhimataṃ. Satarasanti satarasabhojanaṃ, 4- "satarasabhojanaṃ nāma sata-
pākasappiādīhi abhisaṅkhataṃ bhojanan"ti vadanti. Athavā anekattho satasaddo "sataso
sahassaso"tiādīsu viya. Tasmā yaṃ bhojanaṃ anekasūpaṃ anekabyañjanaṃ, taṃ anekarasatāya
"satarasan"ti vuccati, nānārasabhojananti attho. Sudhāeva annaṃ sudhābhojanaṃ devānaṃ
āhāro. Yaṃ mayajja paribhuttanti yaṃ mayā ajja anubhuttaṃ. "yaṃ mayā paribhuttan"ti
ca idaṃ "satarasaṃ sudhannan"ti etthāpi yojetabbaṃ. Idaṃ vuttaṃ hoti:- yaṃ mayā
ajja etarahi nirodhasamāpattisamāpajjanavasena phalasamāpattisamāpajjanavasena ca accantameva
santaṃ paṇītaṃ nibbānasukhaṃ paribhuñjiyamānaṃ, taṃ yathā mataṃ abhimataṃ sambhāvitaṃ,
tathā rājakāle mayā paribhuttaṃ satarasabhojanaṃ devattabhāve paribhuttaṃ sudhannaṃ ca 5-
na mataṃ nābhimataṃ. Kasmā? idaṃ hi ariyehi sevitaṃ 6- nirāmisaṃ kilesānaṃ avatthubhūtaṃ,
@Footnote: 1 cha.Ma. dhamme gāravabahumānena 2-2 cha.Ma. "na tathā mataṃ satarasan"ti gāthaṃ abhāsi
@3 Sī. amatanti 4 Sī. ayaṃ pāṭho na dissati 5 Ma. sudhannaṃva 6 cha.Ma. ariyanisevitaṃ
Taṃ pana puthujjanasevitaṃ sāmisaṃ kilesānaṃ vatthubhūtaṃ, taṃ imassa saṅkhampi kalampi
kalabhāgampi na upetīti. Idāni "yaṃ mayajja paribhuttan"ti vuttadhammaṃ desento
aparimitadassinā gotamena, buddhena sudesito dhammo"ti āha. Tassattho:- aparimitaṃ
aparicchinnaṃ uppādavayābhāvato santaṃ asaṅkhatadhātuṃ sayambhūñāṇena passī, aparimitassa
anantāparimeyyassa ñeyyassa dassāvīti tena aparimitadassinā gotamagottena sammā-
sambuddhena "khayaṃ virāgaṃ amataṃ paṇītan"ti ca 1- "madanimmadano pipāsavinayo" 2-
"sabbasaṅkhārasamatho"ti 3- ca ādinā suṭṭhu desito dhammo, nibbānaṃ mayā ajja
paribhuttanti yojanā.
Paripuṇṇakattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.
------------
The Pali Atthakatha in Roman Book 32 page 296-298.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/rm_line.php?B=32&A=6578
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=32&A=6578
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=228
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=5508
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=5703
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=5703
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]