![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
334. 12. Muditattheragāthāvaṇṇanā
pabbajintiādikā āyasmato muditattherassa gāthā. Kā uppatti?
ayampi purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave puññāni upacinanto
vipassissa bhagavato kāle kulagehe nibbattitvā viññutaṃ patto ekadivasaṃ satthāraṃ
disvā pasannamānaso ekaṃ mañcamadāsi. 1- So tena puññakammena devamanussesu
saṃsaranto imasmiṃ buddhuppāde kosalaraṭṭhe gahapatikule nibbattitvā muditoti
laddhanāmo viññutaṃ pāpuṇi. Tena ca samayena taṃ kulaṃ raññā kenacideva karaṇīyena
palibuddhaṃ ahosi. Mudito rājabhayābhīto palāyitvā araññaṃ paviṭṭho aññatarassa
khīṇāsavattherassa vasanaṭṭhānaṃ upagacchi. Thero tassa bhītabhāvaṃ ñatvā "mā bhāyī"ti
samassāsesi. So "kittakena nu kho bhante kālena idaṃ me bhayaṃ vūpasamessatī"ti
pucchitvā "sattaṭṭhamāse atikkamitvā"ti vutte "ettakaṃ kālaṃ adhivāsetuṃ na
sakkomi, pabbajissāmahaṃ bhante, pabbājetha man"ti jīvitarakkhaṇatthaṃ pabbajjaṃ yāci,
thero
@Footnote: 1 Sī.,i. pacchimadāsi
---------------------------------------------------------------------------------------------
page37.
Taṃ pabbājesi. So pabbajitvā sāsane paṭiladdhasaddho bhaye vūpasantepi samaṇadhammaṃyeva
rocento kammaṭṭhānaṃ gahetvā vipassanāya kammaṃ karonto "arahattaṃ apatvā
imasmā vasanagabbhā bahi na nikkhamissāmī"tiādinā paṭiññaṃ katvā vipassanaṃ
ussukkāpetvā arahattaṃ pāpuṇi. Tena vuttaṃ apadāne 1-:-
"vipassino bhagavato lokajeṭṭhassa tādino
ekaṃ mañcaṃ 2- mayā dinnaṃ pasannena sapāṇinā.
Hatthiyānaṃ assayānaṃ dibbayānaṃ samajjhagaṃ
tena mañcakadānena pattomhi āsavakkhayaṃ.
Ekanavutito kappe yaṃ mañcamadadiṃ tadā
duggatiṃ nābhijānāmi mañcadānassidaṃ phalaṃ.
Kilesā jhāpitā mayhaṃ .pe. kataṃ buddhassa sāsanan"ti.
Arahattaṃ pana patvā vimuttisukhaṃ paṭisaṃvedento sahāyabhikkhūhi adhigataṃ
pucchito attano paṭipannākāraṃ kathento:-
[311] "pabbajiṃ jīvikatthohaṃ laddhāna upasampadaṃ
tato saddhaṃ paṭilabhiṃ daḷhavīriyo parakkamiṃ.
[312] Kāmaṃ bhijjatuyaṃ kāyo maṃsapesī visīyaruṃ
ubho jaṇṇukasandhīhi jaṅghāyo papatantu me.
[313] Nāsissaṃ na pivissāmi vihārā ca na nikkhame
napi passaṃ nipātessaṃ taṇhāsalle anūhate.
[314] Tassa mevaṃ viharato passa vīriyaparakkamaṃ
tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanan"ti
catasso gāthā abhāsi.
@Footnote: 1 khu.apa. 33/112/164 veccakadāyakattherāpadāna (syā) 2 pāli. veccaṃ. evamuparipi
---------------------------------------------------------------------------------------------
page38.
Tattha jīvikatthoti jīvikāya atthiko jīvikappayojano. "ettha pabbajitvā
nibbhayo sukhena akilamanto jīvissāmī"ti evaṃ jīvikatthāya pabbajinti attho. Laddhāna
upasampadanti paṭhamaṃ sāmaṇerapabbajjāyaṃ ṭhito ñatticatutthena kammena upasampadaṃ
labhitvā. Tato saddhaṃ paṭilabhinti tato upasampannakālato paṭṭhāya kalyāṇamitte
sevanto dve mātikā tisso anumodanā ekaccaṃ 1- suttaṃ samathakammaṭṭhānaṃ vipassanā-
vidhiñca uggaṇhanto buddhādīnaṃ mahānubhāvataṃ disvā "sammāsambuddho bhagavā,
svākkhāto dhammo, supaṭipanno saṃgho"ti ratanattaye saddhaṃ paṭilabhiṃ. Daḷhavīriyo
parakkaminti evaṃ paṭiladdhasaddho hutvā vipassanāya kammaṃ karonto na cirasseva
saccapaṭivedhāya daḷhaviriyo thiraviriyo hutvā parakkamiṃ, akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya
kusalānaṃ dhammānaṃ upasampadāya sammadeva padahiṃ.
Yathā pana parakkamiṃ, taṃ dassetuṃ "kāman"tiādi vuttaṃ. Tattha kāmanti yathākāmaṃ
ekaṃsato vā bhijjatu. Ayaṃ kāyoti ayaṃ mama pūtikāyo, iminā viriyapatāpena
bhijjati ce, bhijjatu chinnabhinnaṃ hotu. Maṃsapesī visīyarunti iminā daḷhaparakkamena
imasmā kāyā maṃsapesiyo visīyanti ce, visīyantu ito cito viddhaṃsantu. Ubho
jaṇṇukasandhīhi, jaṅghāyo papatantu meti ubhohi jaṇṇukasandhīhi saha mama ubho
jaṅghāyo satthiyo ūrubandhato bhijjitvā bhūmiyaṃ papatantu. "man"tipi pāṭho, so
evattho. Sesaṃ heṭṭhā vuttanayameva.
Muditattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.
Paramatthadīpaniyā theragāthāsaṃvaṇṇanāya
catukkanipātassa atthavaṇṇanā niṭṭhitā.
@Footnote: 1 Sī.,i. ekaṃ
The Pali Atthakatha in Roman Book 33 page 36-38.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/rm_line.php?B=33&A=814&pagebreak=1
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=33&A=814&pagebreak=1
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=334
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=6315
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=6430
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=6430
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]