![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
116. 6. Seriṇīpetivatthuvaṇṇanā
naggā dubbaṇṇarūpāsīti idaṃ satthari jetavane viharante seriṇīpetiṃ ārabbha
vuttaṃ.
@Footnote: 1 Ma. paññattiyā 2 Ma. sattadivase
---------------------------------------------------------------------------------------------
page212.
Kururaṭṭhe kira hatthinipure seriṇī nāma ekā rūpūpajīvinī ahosi. Tattha
ca uposathakaraṇatthāya tato tato bhikkhū sannipatiṃsu, puna mahābhikkhusannipāto ahosi.
Taṃ disvā manussā tilataṇḍulādiṃ sappinavanītamadhuādiñca 1- bahuṃ dānūpakaraṇaṃ sajjetvā
mahādānaṃ pavattesuṃ, tena ca samayena sā gaṇikā assaddhā appasannā
maccheramalapariyuṭṭhitacittā tehi 2- manussehi "ehi tāva idaṃ dānaṃ anumodāhī"ti
ussāhitāpi "kiṃ tena muṇḍakānaṃ samaṇānaṃ dinnenā"ti appasādameva nesaṃ sampavedesi,
kuto appamattakassa pariccāgo.
Sā aparena samayena kālaṃ katvā aññatarassa paccantanagarassa parikhāpiṭṭhe
petī hutvā nibbatti. Atha hatthinipuravāsī aññataro upāsako vaṇijjāya taṃ
nagaraṃ gantvā rattiyā paccūsasamaye parikhāpiṭṭhaṃ gato tādisena payojanena. Sā
tattha taṃ disvā sañjānitvā naggā aṭṭhittacamattāvasesasarīrā ativiya bībhacchadassanā
avidūre ṭhatvā attānaṃ dassesi. So taṃ disvā:-
[464] "naggā dubbaṇṇarūpāsi kisā dhamanisanthatā
upphāsulike kisike kā nu tvaṃ idha tiṭṭhasī"ti
gāthāya pucchi. Sāpissa:-
[465] "ahaṃ bhadante petīmhi duggatā yamalokikā
pāpakammaṃ karitvāna petalokaṃ ito gatā"ti
gāthāya attānaṃ pakāsesi. Puna tena:-
[466] "kiṃ nu kāyena vācāya mānasā dukkaṭaṃ kataṃ
kissakammavipākena petalokaṃ ito gatā"ti
gāthāya katakammaṃ pucchitā:-
@Footnote: 1 Ma. sappidadhimadhuādiñca 2 Ma. kehici
---------------------------------------------------------------------------------------------
page213.
[467] "anāvaṭesu titthesu viciniṃ aḍḍhamāsakaṃ
santesu deyyadhammesu dīpaṃ nākāsimattano.
[468] Nadiṃ upemi tasitā rittakā parivattati
chāyaṃ upemi uṇhesu ātapo parivattati.
[469] Aggivaṇṇo ca me vāto ḍahanto upavāyati
etañca bhante arahāmi aññañca pāpakaṃ tato.
[470] Gantvāna hatthiniṃ puraṃ vajjesi mayha mātaraṃ
`dhītā ca te mayā diṭṭhā duggatā yamalokikā
pāpakammaṃ karitvāna petalokaṃ ito gatā.'
[471] Atthi me ettha nikkhittaṃ anakkhātañca taṃ mayā
cattāri satasahassāni pallaṅkassa ca heṭṭhato.
[472] Tato me dānaṃ dadatu tassā ca hotu jīvikā
dānaṃ datvā ca me mātā dakkhiṇaṃ anudicchatu 1-
tadāhaṃ sukhitā hessaṃ sabbakāmasamiddhinī"ti
imāhi chahi gāthāhi attanā katakammañceva puna tena attano kātabbaṃ atthañca
ācikkhi.
#[467] Tattha anāvaṭesu titthesūti kenaci anivāritesu nadītaḷākādīnaṃ
titthapadesesu, yattha manussā nhāyanti, udakakiccaṃ karonti, tādisesu ṭhānesu.
Viciniṃ aḍḍhamāsakanti "manussehi ṭhapetvā vissaritaṃ apināmettha kiñci labheyyan"ti
lobhābhibhūtā aḍḍhamāsakamattampi viciniṃ gavesiṃ. Atha vā anāvaṭesu titthesūti
@Footnote: 1 Sī.,i. ādissatu me
---------------------------------------------------------------------------------------------
page214.
Upasaṅkamanena kenaci anivāritesu sattānaṃ payogāsayasuddhiyā kāraṇabhāvena
titthabhūtesu samaṇabrāhmaṇesu vijjamānesu. Viciniṃ aḍḍhamāsakanti
maccheramalapariyuṭṭhitacittā kassaci kiñci adentī aḍḍhamāsakampi visesena ciniṃ, na
sañciniṃ puññaṃ. 1- Tenāha "santesu deyyadhammesu, dīpaṃ nākāsimattano"ti.
#[468] Tasitāti pipāsitā. Rittakāti kākapeyyā sandamānāpi nadī mama
pāpakammena udakena rittā tucchā vālikamattā hutvā parivattati. Uṇhesūti
uṇhasamayesu. Ātapo parivattatīti chāyāṭṭhānaṃ mayi upagatāya ātapo sampajjati.
#[469-470] Aggivaṇṇoti samphassena aggisadiso. Tena vuttaṃ "ḍahanto
upavāyatī"ti. Etañca bhante arahāmīti bhanteti taṃ upāsakaṃ garukārena vadati,
bhante etañca yathāvuttaṃ pipāsādidukkhaṃ, aññañca tato pāpakaṃ dāruṇaṃ dukkhaṃ
anubhavituṃ arahāmi tajjassa pāpassa katattāti adhippāyo. Vajjesīti vadeyyāsi.
#[471-472] Ettha nikkhittaṃ, anakkhātanti "ettakaṃ ettha nikkhittan"ti
anācikkhitaṃ. Idāni tassa parimāṇaṃ ṭhapitaṭṭhānañca dassentī "cattāri satasahassāni,
pallaṅkassa ca heṭṭhato"ti āha. Tattha pallaṅkassāti pubbe attano sayanapallaṅkassa.
Tatoti nihitadhanato 2- ekadesaṃ gahetvā mamaṃ uddissa dānaṃ detu. Tassāti
mayhaṃ mātuyā.
Evaṃ tāya petiyā vutte so upāsako tassā vacanaṃ sampaṭicchitvā tattha
attano karaṇīyaṃ tīretvā hatthinipuraṃ gantvā tassā mātuyā tamatthaṃ ārocesi.
Tamatthaṃ dassetuṃ:-
[473] Sādhūti so paṭissutvā gantvāna hatthiniṃ puraṃ
avoca tassā mātaraṃ:-
@Footnote: 1 Ma. visesaṃ viciniṃ sañciniṃ na puññaṃ 2 Ma. vittato
---------------------------------------------------------------------------------------------
page215.
"dhītā ca te mayā diṭṭhā duggatā yamalokikā
pāpakammaṃ karitvāna petalokaṃ ito gatā.
[474] Sā maṃ tattha samādapesi () 1- vajjesi mayha mātaraṃ
`dhītā ca te mayā diṭṭhā duggatā yamalokikā
pāpakammaṃ karitvāna petalokaṃ ito gatā.
[475] Atthi ca me ettha nikkhittaṃ anakkhātañca taṃ mayā
cattāri satasahassāni pallaṅkassa ca heṭṭhato.
[476] Tato me dānaṃ dadatu tassā ca hotu jīvikā
dānaṃ datvā ca me mātā dakkhiṇaṃ anudicchatu () 2-
tadāhaṃ sukhitā hessaṃ sabbakāmasamiddhinī'.
[477] Tato hi sā dānamadā tasmā 3- dakkhiṇamādisī
petī ca sukhitā āsi tassā cāsi sujīvikā"ti 4-
saṅgītikārā āhaṃsu, tā suviññeyyāva.
Taṃ sutvā tassā mātā bhikkhusaṃghassa dānaṃ datvā tassā ādisi, tena
sā paṭiladdhūpakaraṇasampattiyaṃ ṭhitā mātu attānaṃ dassetvā taṃ kāraṇaṃ ācikkhi,
mātā bhikkhūnaṃ ārocesi. Bhikkhū taṃ pavattiṃ bhagavato ārocesuṃ. Bhagavā tamatthaṃ
aṭṭhuppattiṃ katvā sampattaparisāya dhammaṃ desesi, sā desanā mahājanassa sātthikā
ahosīti.
Seriṇīpetivatthuvaṇṇanā niṭṭhitā.
@Footnote: 1 Ma. (gantvāna hatthiniṃ puraṃ) 2 Ma. (tato tuvaṃ dānaṃ dehi, tassā dakkhiṇamādisī)
@3 cha.Ma. tassā 4 Sī.,i. sarīraṃ cārudassananti
The Pali Atthakatha in Roman Book 31 page 211-215.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/rm_line.php?B=31&A=4696&pagebreak=1
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=31&A=4696&pagebreak=1
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=116
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=4186
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=4388
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=4388
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]