![]() |
|
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ | |
|
|
พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป.อ. ปยุตฺโต) พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต) พระธรรมปิฎก (ประยุทธ์ ปยุตฺโต)
[301] สัปปุริสธรรม 8 (ธรรมของสัตบุรุษ, ธรรมที่ทำให้เป็นสัตบุรุษ, คุณสมบัติของคนดี - Sappurisa-dhamma: qualities of a good man) 1. สทฺธมฺมสมนฺนาคโต (ประกอบด้วยสัทธรรม 7 ประการ - Saddhamma-samannāgato: to be endowed with the seven virtues) คือ ก. มีศรัทธา - to have confidence ข. มีหิริ - to have moral shame ค. มีโอตตัปปะ - to have moral fear ง. เป็นพหูสูต - to be much learned จ. มีความเพียรอันปรารภแล้ว - to be of stirred-up energy ฉ. มีสติมั่นคง - to have established mindfulness ช. มีปัญญา - to have wisdom 2. สปฺปุริสภตฺตี (ภักดีสัตบุรษ คือ คบหาสมณพราหมณ์ ท่านผู้ประกอบด้วยสัทธรรม 7 ประการข้างต้น เป็นมิตรสหาย - Sappurisa-bhattī: to consort with good men) 3. สปฺปุริสจินฺตี (คิดอย่างสัตบุรุษ คือ จะคิดสิ่งใด ก็ไม่คิดเพื่อเบียดเบียนตนและผู้อื่น - Sappurisa-cintī: to think as do good men) 4. สปฺปุริสมนฺตี (ปรึกษาอย่างสัตบุรุษ คือ จะปรึกษาการใด ก็ไม่ปรึกษาเพื่อเบียดเบียนตนและผู้อื่น - Sappurisa-mantī: to consult as do good men) 5. สปฺปุริสวาโจ (พูดอย่างสัตบุรุษ คือ พูดแต่คำที่ถูกต้องตามวจีสุจริต 4 - Sappurisa-vāco: to speak as do good men) 6. สปฺปุริสกมฺมนฺโต (ทำอย่างสัตบุรุษ คือ ทำการที่ถูกต้องตามกายสุจริต 3 - Sappurisa-kammanto: to act as do good men) 7. สปฺปุริสทิฏฺฐี (มีความเห็นอย่างสัตบุรุษ คือ มีสัมมาทิฏฐิ เช่นว่า ทำดีได้ดี ทำชั่วได้ชั่ว เป็นต้น - Sappurisa-diṭṭhā: to have the views of good men) 8. สปฺปุริสทานํ เทติ (ให้ทานอย่างสัตบุรุษ คือ ให้ตามหลักสัปปุริสทาน เช่นให้โดยเอื้อเฟื้อทั้งแก่ของที่ตัวให้ ทั้งแก่ผู้รับทาน ให้ของบริสุทธิ์ ให้โดยเข้าใจถึงผลที่จะมีตามมา เป็นต้น - Sappurisadānaṁ deti: to give a gift as do good men) บางทีเรียกว่า สัปปุริสธรรม 7 เพราะนับเฉพาะสัทธรรม 7 ในข้อ 1
[***] หลักตัดสินธรรมวินัย 8 ดู [294] ลักษณะตัดสินธรรมวินัย 8. [***] อริยบุคคล 8 ดู [57] อริยบุคคล 8. [***] อริยอัฏฐังคิกมรรค ดู [293] มรรคมีองค์ 8. [***] อวิชชา 8 ดู [209] อวิชชา 8. [***] อาชีวัฏฐมกศีล ดู [241] ศีล 8 ทั้งอาชีวะ. [***] อุโบสถศีล ดู [240] ศีล 8. |
พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม พิมพ์ครั้งที่ ๔๓ - กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๔
http://84000.org/tipitaka/dic/d_item.php?i=301
![]() ![]() ![]() ![]() | |
บันทึก ๙ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๔๗, ๔ มกราคม พ.ศ. ๒๕๔๘ ๒๘ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๖๘ การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจาก พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม พิมพ์ครั้งที่ ๗ พ.ศ. ๒๕๓๕, พิมพ์ครั้งที่ ๑๒ พ.ศ. ๒๕๔๖ พิมพ์ครั้งที่ ๔๓ - กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๔ หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]