ค้นคำว่า อกุศลมูล_3 ในพจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม

[68] แสดงผลการค้น ลำดับที่ 1/3

[68] อกุศลมูล 3 (รากเหง้าของอกุศล, ต้นตอของความชั่ว - Akusala-mūla: unwholesome roots; roots of bad actions)
       1. โลภะ (ความอยากได้ - Lobha: greed)
       2. โทสะ (ความคิดประทุษร้าย - Dosa: hatred)
       3. โมหะ (ความหลง - Moha: delusion)

D.III.275;
It.45.

ที.ปา. 11/393 /291;
ขุ.อิติ. 25/228 /264.

[85] แสดงผลการค้น ลำดับที่ 2/3

[85] ธรรม 3 (สภาวะ, สิ่ง, ปรากฏการณ์ - Dhamma: states; things; phenomena; ideas)
       1. กุศลธรรม (ธรรมที่เป็นกุศล, สภาวะที่ฉลาด ดีงาม เอื้อแก่สุขภาพจิต เกื้อกูลแก่ชีวิตจิตใจ ได้แก่ กุศลมูล 3 ก็ดี นามขันธ์ 4 ที่สัมปยุตด้วยกุศลมูลนั้นก็ดี กายกรรม วจีกรรม มโนกรรม ที่มีกุศลมูลเป็นสมุฏฐาน ก็ดี กล่าวสั้นว่า กุศลในภูมิ 4 - Kusala-dhamma: skilful, wholesome, or profitable states; good things)
       2. อกุศลธรรม (ธรรมที่เป็นอกุศล, สภาวะที่ตรงข้ามกับกุศล ได้แก่ อกุศลมูล 3 และกิเลสอันมีฐานเดียวกับอกุศลมูลนั้น ก็ดี นามขันธ์ 4 ที่สัมปยุตด้วยอกุศลมูลนั้น ก็ดี กายกรรม วจีกรรม มโนกรรม ที่มีอกุศลมูลเป็นสมุฏฐาน ก็ดี กล่าวสั้นว่า อกุศลจิตตุปบาท 12 - Akusala-dhamma: unskilful, unwholesome or unprofitable states; bad things)
       3. อัพยากตธรรม (ธรรมที่เป็นอัพยากฤต, สภาวะที่เป็นกลางๆ ชี้ขาดลงมิได้ว่าเป็นกุศลหรืออกุศล ได้แก่ นามขันธ์ 4 ที่เป็นวิบากแห่งกุศลและอกุศล เป็นกามาวจรก็ตาม รูปาวจรก็ตาม อรูปาวจรก็ตาม โลกุตตระก็ตาม อย่างหนึ่ง ธรรมทั้งหลายที่เป็นกิริยา มิใช่กุศล มิใช่อกุศล มิใช่วิบากแห่งกรรม อย่างหนึ่ง รูปทั้งปวง อย่างหนึ่ง อสังขตธาตุ คือ นิพพาน อย่างหนึ่ง กล่าวสั้น คือ วิบากในภูมิ 4, กิริยาอัพยากฤตในภูมิ 3, รูป และนิพพาน - Abyākata-dhamma: the indeterminate; neither-good-nor-bad thing)

Dhs.91,180,234.

อภิ.สํ. 34/1 /1; 663 /259; 878 /340

[124] แสดงผลการค้น ลำดับที่ 3/3

[124] สิกขา 3 หรือ ไตรสิกขา (ข้อที่จะต้องศึกษา, ข้อปฏิบัติที่เป็นหลักสำหรับศึกษา คือ ฝึกหัดอบรม กาย วาจา จิตใจ และปัญญา ให้ยิ่งขึ้นไปจนบรรลุจุดหมายสูงสุดคือพระนิพพาน - Sikkhā: the Threefold Learning; the Threefold Training)
       1. อธิสีลสิกขา (สิกขาคือศีลอันยิ่ง, ข้อปฏิบัติสำหรับฝึกอบรมในทางความประพฤติอย่างสูง - Adhisīla-sikkhā: training in higher morality)
       2. อธิจิตตสิกขา (สิกขาคือจิตอันยิ่ง, ข้อปฏิบัติสำหรับฝึกอบรมจิตเพื่อให้เกิดคุณธรรม เช่น สมาธิอย่างสูง - Adhicitta-sikkhā: training in higher mentality)
       3. อธิปัญญาสิกขา (สิกขาคือปัญญาอันยิ่ง, ข้อปฏิบัติสำหรับฝึกอบรมปัญญาเพื่อให้เกิดความรู้แจ้งอย่างสูง - Adhipaññā-sikkhā: training in higher wisdom)

       เรียกง่ายๆ ว่า ศีล สมาธิ ปัญญา (morality, concentration and wisdom)

D.III.220;
A.I.229.

ที.ปา. 11/228 /231;
องฺ.ติก. 20/521 /294.

[***] สุจริต 3 ดู [81] สุจริต 3.
[***] โสดาบัน 3 ดู [58] โสดาบัน 3.
[***] อกุศลมูล 3 ดู [68] อกุศลมูล 3.
[***] อกุศลวิตก 3 ดู [70] อกุศลวิตก 3.

พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม พิมพ์ครั้งที่ ๔๓ - กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๔
https://84000.org/tipitaka/dic/d_seek.php?text=อกุศลมูล_3&detail=on
https://84000.org/tipitaka/dic/d_seek.php?text=%CD%A1%D8%C8%C5%C1%D9%C5_3&detail=on