ค้นคำว่า อรรถ 3 ในพจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม

[132] แสดงผลการค้น ลำดับที่ 1/2

[132] อัตถะ หรือ อรรถ 3^๑ (ประโยชน์, ผลที่มุ่งหมาย, จุดหมาย, ความหมาย - Attha: benefit; advantage; welfare; aim; goal; meaning)
       1. ทิฏฐธัมมิกัตถะ (ประโยชน์ปัจจุบัน, ประโยชน์ในโลกนี้, ประโยชน์ขั้นต้น - Diṭṭhadhammikattha: benefits obtainable here and now; the good to be won in this life; temporal welfare)
       2. สัมปรายิกัตถะ (ประโยชน์เบื้องหน้า, ประโยชน์ในภพหน้า, ประโยชน์ขั้นสูงขึ้นไป - Samparāyikattha: the good to be won in the life to come; spiritual welfare)
       3. ปรมัตถะ (ประโยชน์สูงสุด, จุดหมายสูงสุด คือ พระนิพพาน - Paramattha: the highest good; final goal, i.e. Nibbāna)

       อัตถะ 3 หมวดนี้ ในพระสูตรทั่วไปมักแสดงเฉพาะข้อ 1 และข้อ 2 โดยให้ข้อ 2 มีความหมายครอบคลุมถึงข้อ 3 ด้วย (เช่น ขุ.อิติ. 25/201 /242; อธิบายใน อิติ.อ. 92) บางแห่งก็กล่าวถึงปรมัตถะไว้ต่างหากโดยเฉพาะ (เช่น ขุ.สุ. 25/296 /338; 313 /366; ขุ.อป. 33/165 /343)
       ดู [144] ทิฏฐธัมมิกัตถสังวัตตนิกธรรม 4, [191] สัมปรายิกัตถสังวัตตนิกธรรม 4 ด้วย.

Nd¹ 169, 178, 357;
Nd² 26.

ขุ.ม. 29/292 /205; 320 /217; 727 /432;
ขุ.จู. 30/673 /333.

[133] แสดงผลการค้น ลำดับที่ 2/2

[133] อัตถะ หรือ อรรถ 3^๒ (ประโยชน์, ผลที่มุ่งหมาย - Attha: benefit; advantage; gain; welfare)
       1. อัตตัตถะ (ประโยชน์ตน - Attattha: gain for oneself; one’s own welfare)
       2. ปรัตถะ (ประโยชน์ผู้อื่น - Parattha: gain for others; others’ welfare)
       3. อุภยัตถะ (ประโยชน์ทั้งสองฝ่าย - Ubhayattha: gain both for oneself and for others; welfare both of oneself and of all others)

S.II.29; S.V.121–5;
A.I.9; A.III.64;
Nd¹ 168; Nd² 26.

สํ.นิ. 16/67 /35; สํ.ม. 19/603 /167;
องฺ.ทุก. 20/46 /10; องฺ.ปญฺจก. 22/51 /72;
ขุ.จู. 30/673 /333; 755 /389.

พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม พิมพ์ครั้งที่ ๔๓ - กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๔
https://84000.org/tipitaka/dic/d_seek.php?text=อรรถ_3
https://84000.org/tipitaka/dic/d_seek.php?text=%CD%C3%C3%B6_3