ค้นคำว่า ไตรลักษณ์ ในพจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม

[76] ไตรลักษณ์ (ลักษณะ 3, อาการที่เป็นเครื่องกำหนดหมาย 3 อย่าง อันให้รู้ถึงความจริงของสภาวธรรมทั้งหลาย ที่เป็นอย่างนั้นๆ ตามธรรมดาของมัน - Tilakkhaṇa: the Three Characteristics)
       1. อนิจจตา (ความเป็นของไม่เที่ยง - Aniccatā: impermanence; transiency)
       2. ทุกขตา (ความเป็นทุกข์ - Dukkhatā: state of suffering or being oppressed)
       3. อนัตตตา (ความเป็นของไม่ใช่ตน - Anattatā: soullessness; state of being not self)
       * ลักษณะเหล่านี้ มี 3 อย่าง จึงเรียกว่า ไตรลักษณ์
       * ลักษณะทั้ง ๓ นี้ มีแก่สิ่งทั้งหลายเป็นสามัญเสมอเหมือนกัน คือ ทุกอย่างที่เป็นสังขตะ เป็นสังขาร ล้วนไม่เที่ยง (อนิจจา) คงทนอยู่มิได้ (ทุกขา) เสมอเหมือนกันทั้งหมด ทุกอย่างที่เป็นธรรม ทั้งสังขตะคือสังขาร และอสังขตะคือวิสังขาร ล้วนมิใช่ตน ไม่เป็นอัตตา (อนัตตา) เสมอกันทั้งสิ้น จึงเรียกว่า สามัญลักษณะ หรือ สามัญลักษณ์ (Sāmañña-lakkhaṇa: the Common Characteristics)
       * ลักษณะทั้ง 3 เหล่านี้ ปรากฏอยู่ตามธรรมดาที่แน่นอน เป็นไปตามกฎธรรมชาติ คือ ธรรมนิยาม
       * ไตรลักษณ์ ก็ดี สามัญลักษณ์ ก็ดี เป็นคำในชั้นอรรถกถา ส่วนในพระไตรปิฎก ลักษณะ 3 อย่างนี้ อยู่ในหลัก ธรรมนิยาม
       ดู [86] ธรรมนิยาม 3.

S.IV.1;
Dh.277-9.

สํ.สฬ. 18/1 /1;
ขุ.ธ. 25/30 /51.

[**] ไตรสิกขา ดู [124] สิกขา 3.

พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม พิมพ์ครั้งที่ ๔๓ - กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๔
https://84000.org/tipitaka/dic/d_seek.php?text=ไตรลักษณ์
https://84000.org/tipitaka/dic/d_seek.php?text=%E4%B5%C3%C5%D1%A1%C9%B3%EC