ขอนอบน้อมแด่
พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า
                      พระองค์นั้น
บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ
คำว่า กกุธานที คำว่า นิสสัคคิยกัณฑ์ คำว่า นิสสัคคิยปาจิตตีย์ คำว่า นิสสัคคิยวัตถุ คำว่า โอฬาริกรูป
พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลศัพท์ สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป.อ. ปยุตฺโต) พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต) พระธรรมปิฎก (ประยุทธ์ ปยุตฺโต)

นิสสัคคิยปาจิตตีย์ อาบัติปาจิตตีย์ อันทำให้ต้องสละสิ่งของ ภิกษุต้องอาบัติประเภทนี้ ต้องสละสิ่งของที่ทำให้ต้องอาบัติก่อน จึงจะปลงอาบัติตก, มีทั้งหมด ๓๐ สิกขาบท จัดเป็น ๓ วรรค คือ จีวรวรรค (มี ๑๐ สิกขาบท) โกสิยวรรค (มี ๑๐ สิกขาบท) และปัตตวรรค (มี ๑๐ สิกขาบท)
       ตัวอย่างคำเสียสละ ในบางสิกขาบท:
       จีวรวรรค สิกขาบทที่ ๑ (ทรงอติเรกจีวรเกิน ๑๐ วัน) ของอยู่ในหัตถบาส ว่า “อิทํ เม ภนฺเต จีวรํ ทสาหาติกฺกนฺตํ นิสฺสคฺคิยํ, อิมาหํ อายสฺมโต นิสฺสชฺชามิ.”
       (ถ้าผู้สละแก่พรรษากว่าผู้รับ ว่า “อาวุโส” แทน “ภนฺเต”),
       ถ้าสละ ๒ ผืนขึ้นไป ว่า “อิมานิ เม ภนฺเต จีวรานิ ทสาหาติกฺกนฺตานิ นิสฺสคฺคิยานิ, อิมานาหํ อายสฺมโต นิสฺสชฺชามิ.”;
       ถ้าของอยู่นอกหัตถบาส ว่า “เอตํ” แทน “อิทํ” และ “เอตาหํ” แทน “อิมาหํ”,
           ว่า “เอตานิ” แทน “อิมานิ” และ “เอตานาหํ” แทน “อิมานาหํ”;
       คำคืนให้ (ถ้าหลายผืน หรืออยู่นอกหัตถบาส พึงเปลี่ยนโดยนัยข้างต้น) ว่า
           “อิมํ จีวรํ อายสฺมโต ทมฺมิ”
       จีวรวรรค สิกขาบทที่ ๒ (อยู่ปราศจากไตรจีวรล่วงราตรี) ของอยู่ในหัตถบาสว่า “อิทํ เม ภนฺเต จีวรํ รตฺติวิปฺปวุตฺถํ อญฺญตฺร ภิกฺขุสมฺมติยา นิสฺสคฺคิยํ, อิมาหํ อายสฺมโต นิสฺสชฺชามิ.”,
       ถ้า ๒ ผืน ว่า “ทฺวิจีวรํ” ถ้าทั้ง ๓ ผืน ว่า “ติจีวรํ”
       (คำคืนผ้าให้ และคำเปลี่ยนทั้งหลาย พึงทราบเหมือนในสิกขาบทแรก)
       โกสิยวรรค สิกขาบทที่ ๘ (รับทองเงิน - ต้องสละในสงฆ์) ว่า “อหํ ภนฺเต รูปิยํ ปฏิคฺคเหสึ, อิทํ เม นิสฺสคฺคิยํ, อิมาหํ สงฺฆสฺส นิสฺสชฺชามิ.”
       โกสิยวรรค สิกขาบทที่ ๙ (แลกเปลี่ยนด้วยรูปิยะ - ต้องสละในสงฆ์) ว่า “อหํ ภนฺเต นานปฺปการกํ รูปิยสํโวหารํ สมาปชฺชึ, อิทํ เม นิสฺสคฺคิยํ, อิมาหํ สงฺฆสฺส นิสฺสชฺชามิ.”
       ปัตตวรรค สิกขาบทที่ ๓ (เก็บเภสัชไว้ฉันล่วง ๗ วัน) ว่า “อิทํ เม ภนฺเต เภสชฺชํ สตฺตาหาติกฺกนฺตํ นิสฺสคฺคิยํ, อิมาหํ อายสฺมโต นิสฺสชฺชามิ.”
       คำคืนให้ว่า “อิมํ เภสชฺชํ อายสฺมโต ทมฺมิ” (เภสัชที่ได้คืนมา มิให้ฉัน พึงใช้ในกิจอื่น)

พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลศัพท์
คำว่า นิสสัคคิยปาจิตตีย์
https://84000.org/tipitaka/dic/v_i.php?i=1400

คำว่า กกุธานที คำว่า นิสสัคคิยกัณฑ์ คำว่า นิสสัคคิยปาจิตตีย์ คำว่า นิสสัคคิยวัตถุ คำว่า โอฬาริกรูป

บันทึก ๒, ๓๐ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๔๗ การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจาก พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลศัพท์ พิมพ์ครั้งที่ ๑๐ พ.ศ. ๒๕๔๖ บันทึก ๓ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๖๘ พิมพ์ครั้งที่ ๓๕ พ.ศ. ๒๕๖๔ หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]