ขอนอบน้อมแด่
พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า
                      พระองค์นั้น
บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ
คำว่า กกุธานที คำว่า พหุลกรรม คำว่า พหุลธรรมีกถา คำว่า พหุลานุสาสนี คำว่า โอฬาริกรูป
พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลศัพท์ สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป.อ. ปยุตฺโต) พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต) พระธรรมปิฎก (ประยุทธ์ ปยุตฺโต)

พหุลธรรมีกถา ธรรมีกถา หรือธรรมกถาที่ตรัสมาก,
       พระพุทธดำรัสบรรยายอธิบายธรรม ที่ตรัสเป็นอันมาก,
       ความในมหาปรินิพพานสูตร เล่าเหตุการณ์เมื่อพระพุทธเจ้าเสด็จผ่านและทรงหยุดประทับในที่หลายแห่ง โดยกล่าวเพียงสั้นๆ อย่างรวบรัดว่า
       ณ ที่นั้นๆ (มี ๘ แห่ง เริ่มแต่ ที.ม. ๑๐/๗๕/๙๕) พระพุทธเจ้าตรัสพหุลธรรมีกถา คือ ศีล สมาธิ ปัญญา แก่ภิกษุทั้งหลาย ดังตัวอย่างว่า
       “ได้ทราบว่า พระผู้มีพระภาคเจ้า เมื่อประทับอยู่ ณ ภูเขาคิชฌกูฏ เขตพระนครราชคฤห์ แม้นั้น ทรงกระทำธรรมีกถาอันนี้แหละเป็นอันมากแก่ภิกษุทั้งหลายว่า
       ‘ศีลเป็นอย่างนี้ สมาธิเป็นอย่างนี้ ปัญญาเป็นอย่างนี้,
       สมาธิ อันศีลบ่มแล้ว ย่อมมีผลมาก มีอานิสงส์มาก,
       ปัญญา อันสมาธิบ่มแล้ว ย่อมมีผลมาก มีอานิสงส์มาก,
       จิตอันปัญญาบ่มแล้ว ย่อมหลุดพ้นโดยชอบ จากอาสวะทั้งหลาย
           คือ จากกามาสวะ ภวาสวะ อวิชชาสวะ’”,
       โดยใจความ ก็คือหลักไตรสิกขา; จะใช้ว่า พหุลธัมมีกถา หรือ พหุลธรรมกถา ก็ได้;
       เทียบ พหุลานุสาสนี

พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลศัพท์
คำว่า พหุลธรรมีกถา
https://84000.org/tipitaka/dic/v_i.php?i=2143

คำว่า กกุธานที คำว่า พหุลกรรม คำว่า พหุลธรรมีกถา คำว่า พหุลานุสาสนี คำว่า โอฬาริกรูป

บันทึก ๒, ๓๐ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๔๗ การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจาก พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลศัพท์ พิมพ์ครั้งที่ ๑๐ พ.ศ. ๒๕๔๖ บันทึก ๓ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๖๘ พิมพ์ครั้งที่ ๓๕ พ.ศ. ๒๕๖๔ หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]