คำว่า สาสนวงส์ ในพจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลศัพท์

สาสนวงส์ ชื่อหนังสือตำนานพระพุทธศาสนา ว่าด้วยเรื่องพระศาสนทูต ๙ สาย ที่พระโมคคัลลีบุตรติสสเถระส่งไปประดิษฐานพระพุทธศาสนา ในดินแดนต่างๆ เมื่อเสร็จการสังคายนาครั้งที่ ๓ ในพระบรมราชูปถัมภ์ของพระเจ้าอโศกมหาราช ประมาณ พ.ศ. ๒๓๕,
       แต่งโดยพระปัญญาสามี ในประเทศพม่า เมื่อ จ.ศ. ๑๒๒๓ (พ.ศ. ๒๔๐๔),
       ข้อที่น่าสังเกตเป็นพิเศษ คือ สาสนวงส์นี้บอกว่า มหารัฐ ที่พระมหาธรรมรักขิตเถระไปประดิษฐานพระพุทธศาสนา คือดินแดนใกล้สยามรัฐ, อปรันตรัฐ ที่พระโยนกธรรมรักขิตเถระ เป็นพระศาสนทูตนำคณะไป สาสนวงส์ว่า ก็คือสุนาปรันตชนบท ที่พระปุณณะได้อาราธนาพระพุทธเจ้าเสด็จไปในพุทธกาล และว่าเป็นดินแดนส่วนหนึ่งในประเทศพม่า แถบฝั่งขวาของแม่น้ำอิรวดี ใกล้เมืองพุกาม (Pagan)
       แต่นักปราชญ์บางท่านอย่าง Dr. G.P. Malalasekera เห็นว่า สุนาปรันตะน่าจะเป็นดินแดนทางตะวันตกตอนกลางของประเทศอินเดียนั่นเอง แถบรัฐ Gujarat ไปจนถึงแคว้น Sindh ด้านปากีสถาน (สอดคล้องกับเรื่องในอรรถกถาที่ว่า พระพุทธเจ้าเสด็จไปที่นั่นผ่านแม่น้ำนัมมทาคือ Narmada),
       ส่วน สุวรรณภูมิ สาสนวงส์ว่า ได้แก่รามัญรัฐ คือแคว้นมอญ ตั้งแต่หงสาวดี ลงมาถึงเมาะตะมะ โดยมีศูนย์กลางของสุวรรณภูมิ ที่เมืองหลวงชื่อสุธรรมนคร อันได้แก่สะเทิม (Thaton);
       ดู โมคคัลลีบุตรติสสเถระ, ปุณณสุนาปรันตะ, สุวรรณภูมิ

พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลศัพท์
คำว่า สาสนวงส์
https://84000.org/tipitaka/dic/v_i.php?i=3777