คำว่า อุเทศ ในพจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลศัพท์

อุเทศ
       1. การยกขึ้นแสดง, ข้อที่ยกขึ้นแสดง, หัวข้อ, บทตั้ง, ความที่เป็นหลัก
           อุเทศ (อุทฺเทส) มักมาคู่กับ นิเทศ (นิทฺเทส) โดยที่อุเทศเป็นตัวบท แม่บท บทตั้ง หรือข้อความย่อ และนิเทศเป็นคำไขขยายความ เป็นคำชี้แจงอธิบาย ถ้ามีคำไขย้อนขยายความในนิเทศซ้อนเข้าไปอีก ก็เรียกว่าปฏินิเทศ
           ตัวอย่างเช่น บอกว่า “ในเวลานั้น มีขันธ์ ๔” นี่เป็นอุเทศ, ไขความว่า “ขันธ์ ๔ ที่มีในเวลานั้น ได้แก่ เวทนาขันธ์ สัญญาขันธ์ สังขารขันธ์ วิญญาณขันธ์” นี่คือนิเทศ, ถ้าย้อนเข้าไปไขความซ้อนอีกชั้นหนึ่งว่า “เวทนาขันธ์ที่มีในเวลานั้นเป็นอย่างไร? คือ…” นี่คือปฏินิเทศ
           อุเทศเป็นการปฏิบัติที่ยืนตัวเป็นหลักของการศึกษาในธรรมวินัยนี้ โดยมาคู่กับ ปริปุจฉา
           เช่น อุปัชฌาย์มีวัตร คือข้อปฏิบัติซึ่งเป็นหน้าที่ประจำต่อศิษย์คือสัทธิวิหาริกมากมายหลายอย่าง (อาจารย์ต่อศิษย์คืออันเตวาสิกก็เช่นกัน) แต่วัตรหรือหน้าที่ข้อแรกที่เป็นหลัก คือต้องสงเคราะห์ ต้องอนุเคราะห์สัทธิวิหาริก ด้วยอุเทศ และปริปุจฉา (ตามด้วยโอวาท และอนุสาสนี)
           อุเทศ ได้แก่ พุทธพจน์หรือคำตรัสแสดงธรรม หลักธรรมที่ทรงสอนไว้ ซึ่งยกมาสอนมาบอกเป็นบทตั้ง เป็นหลัก เป็นตัวบท เป็นที่อ้างอิง จากนั้นก็มีปริปุจฉา คือการซักรอบสอบถาม ซักไซ้ให้มีการขยายความอธิบายความหมายเนื้อหาสาระของพุทธพจน์หรือหลักธรรมคำตรัสสอนที่ยกมาเป็นอุเทศนั้น จนได้ความชัดเจน (การปฏิบัติหรือกิจกรรมอีกหลายอย่างที่ท่านกล่าวไว้เป็นสำคัญอันจะช่วยให้การศึกษาสัมฤทธิ์ผล เช่น สาธยาย โอวาท อนุสาสนี สากัจฉา โยนิโสมนสิการ เสวนากัลยาณมิตร);
           ดู ปริปุจฉา
       2. การสวดปาติโมกข์, ปาติโมกข์ที่ยกขึ้นสวด, หมวดหนึ่งๆ แห่งปาติโมกข์ที่จัดไว้สำหรับสวด, ในคำว่า “สงฆ์มีอุเทศเดียวกัน” หมายความว่า ร่วมฟังสวดปาติโมกข์ด้วยกัน;
           อุเทศในปาติโมกข์จัดโดยย่อมี ๕ คือ
               ๑. นิทานุทเทส
               ๒. ปาราชิกุทเทส
               ๓. สังฆาทิเสสุทเทส
               ๔. อนิยตุทเทส
               ๕. วิตถารุทเทส,
           อุทเทสที่ ๕ นั้น รวมเอานิสสัคคิยุทเทส ปาจิตติยุทเทส ปาฏิเทสนียุทเทส เสขิยุทเทส และสมถุทเทส เข้าไว้ด้วยกัน ถ้าแยกออกนับโดยพิสดารก็จะเป็น ๙ อุทเทส
           การรู้จักอุเทศหรืออุทเทสเหล่านี้เป็นประโยชน์สำหรับการตัดตอนสวดปาติโมกข์ย่อได้ในคราวจำเป็น;
           ดู ปาติโมกข์ย่อ

พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลศัพท์
คำว่า อุเทศ
https://84000.org/tipitaka/dic/v_i.php?i=4765