![]() |
|
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ | |
|
|
พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลศัพท์ สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป.อ. ปยุตฺโต) พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต) พระธรรมปิฎก (ประยุทธ์ ปยุตฺโต)
| ตัมพปัณณิ (เกาะ) คนฝ่ามือแดง เป็นชื่อหนึ่งของลังกาทวีป คือประเทศศรีลังกาในปัจจุบัน และคงเป็นชื่อที่เก่าแก่มาก ปรากฏในรายชื่อดินแดนต่างๆ ในคัมภีร์มหานิทเทส แห่งพระสุตตันตปิฎก ซึ่งมีชวาด้วย และถัดจากสุวรรณภูมิ ก็มีตัมพปัณณิ
(ชวํ คจฺฉติ สุวณฺณภูมึ คจฺฉติ ตมฺพปณฺณึ คจฺฉติ, ขุ.ม. ๒๙/๒๕๔ เหตุที่ลังกาทวีปได้นามว่าตัมพปัณณินั้น มีเรื่องตามตำนานว่า เจ้าชายวิชัยซึ่งเป็นโอรสองค์ใหญ่ของพระเจ้าสีหพาหุและพระนางสีหสีวลีในชมพูทวีป ถูกพระราชบิดาลงโทษเนรเทศ ได้เดินทางจากชมพูทวีป และมาถึงเกาะนี้ในวันพุทธปรินิพพาน ราชบริพารซึ่งเหน็ดเหนื่อยจากการเดินทาง เมื่อขึ้นฝั่งแล้วก็ลงนั่งพัก เอามือยันพื้นดิน เมื่อยกมือขึ้นมา มือก็เปื้อนแดงด้วยดินที่นั่นซึ่งมีสีแดง กลายเป็นคนมือแดง (ตมฺพ [แดง] + ปณฺณี [มีฝ่ามือ] = ตมฺพปณฺณี [มีฝ่ามือแดง]) ก็จึงเรียกถิ่นนั้นว่า ตัมพปัณณิ แล้ว ณ ถิ่นนั้น เจ้าชายวิชัยได้รับความช่วยเหลือจากยักษิณีที่รักพระองค์ รบชนะพวกยักษ์แห่งเมืองลังกาปุระ จึงได้ตั้งเมืองตัมพปัณณินครขึ้น เป็นปฐมกษัตริย์ต้นวงศ์ของชาวสีหล หรือสิงหฬ จากนั้น ชื่อตัมพปัณณิก็ขยายออกไป กลายเป็นชื่อของทั้งเกาะหรือทั้งประเทศ, ตามเรื่องที่เล่ามา จะเห็นชื่อที่ใช้เรียกดินแดนนี้ครบ ทั้งลังกา ตัมพปัณณิ และสีหลหรือสิงหฬ, ตามพปัณณิ ก็เรียก (จะเติม ทวีป เป็นตัมพปัณณิทวีป หรือตามพปัณณิทวีป ก็ได้) |
พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลศัพท์
คำว่า ตัมพปัณณิ
https://84000.org/tipitaka/dic/v_i.php?i=842
|
|
บันทึก ๒, ๓๐ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๔๗ การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจาก พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลศัพท์ พิมพ์ครั้งที่ ๑๐ พ.ศ. ๒๕๔๖ บันทึก ๓ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๖๘ พิมพ์ครั้งที่ ๓๕ พ.ศ. ๒๕๖๔ หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]