ขอนอบน้อมแด่
พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า
                      พระองค์นั้น
บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ
คำว่า กกุธานที คำว่า ตันติภาษา คำว่า ตัมพปัณณิ คำว่า ตัสสปาปิยสิกากรรม คำว่า โอฬาริกรูป
พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลศัพท์ สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป.อ. ปยุตฺโต) พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต) พระธรรมปิฎก (ประยุทธ์ ปยุตฺโต)

ตัมพปัณณิ “(เกาะ) คนฝ่ามือแดง” เป็นชื่อหนึ่งของลังกาทวีป คือประเทศศรีลังกาในปัจจุบัน และคงเป็นชื่อที่เก่าแก่มาก ปรากฏในรายชื่อดินแดนต่างๆ ในคัมภีร์มหานิทเทส แห่งพระสุตตันตปิฎก ซึ่งมีชวาด้วย และถัดจากสุวรรณภูมิ ก็มีตัมพปัณณิ
       (ชวํ คจฺฉติ … สุวณฺณภูมึ คจฺฉติ ตมฺพปณฺณึ คจฺฉติ, ขุ.ม. ๒๙/๒๕๔/๑๘๘, ๘๑๐/๕๐๔) ชื่อเหล่านี้จะตรงกับดินแดนที่เข้าใจกัน หรือเป็นชื่อพ้อง หรือตั้งตามกัน ไม่อาจวินิจฉัยให้เด็ดขาดได้,
       เหตุที่ลังกาทวีปได้นามว่าตัมพปัณณินั้น มีเรื่องตามตำนานว่า เจ้าชายวิชัยซึ่งเป็นโอรสองค์ใหญ่ของพระเจ้าสีหพาหุและพระนางสีหสีวลีในชมพูทวีป ถูกพระราชบิดาลงโทษเนรเทศ ได้เดินทางจากชมพูทวีป และมาถึงเกาะนี้ในวันพุทธปรินิพพาน ราชบริพารซึ่งเหน็ดเหนื่อยจากการเดินทาง เมื่อขึ้นฝั่งแล้วก็ลงนั่งพัก เอามือยันพื้นดิน เมื่อยกมือขึ้นมา มือก็เปื้อนแดงด้วยดินที่นั่นซึ่งมีสีแดง กลายเป็นคนมือแดง (ตมฺพ [แดง] + ปณฺณี [มีฝ่ามือ] = ตมฺพปณฺณี [มีฝ่ามือแดง]) ก็จึงเรียกถิ่นนั้นว่า ตัมพปัณณิ แล้ว
       ณ ถิ่นนั้น เจ้าชายวิชัยได้รับความช่วยเหลือจากยักษิณีที่รักพระองค์ รบชนะพวกยักษ์แห่งเมืองลังกาปุระ จึงได้ตั้งเมืองตัมพปัณณินครขึ้น เป็นปฐมกษัตริย์ต้นวงศ์ของชาวสีหล หรือสิงหฬ
       จากนั้น ชื่อตัมพปัณณิก็ขยายออกไป กลายเป็นชื่อของทั้งเกาะหรือทั้งประเทศ,
       ตามเรื่องที่เล่ามา จะเห็นชื่อที่ใช้เรียกดินแดนนี้ครบ ทั้งลังกา ตัมพปัณณิ และสีหลหรือสิงหฬ, ตามพปัณณิ ก็เรียก (จะเติม ‘ทวีป’ เป็นตัมพปัณณิทวีป หรือตามพปัณณิทวีป ก็ได้)

พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลศัพท์
คำว่า ตัมพปัณณิ
https://84000.org/tipitaka/dic/v_i.php?i=842

คำว่า กกุธานที คำว่า ตันติภาษา คำว่า ตัมพปัณณิ คำว่า ตัสสปาปิยสิกากรรม คำว่า โอฬาริกรูป

บันทึก ๒, ๓๐ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๔๗ การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจาก พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลศัพท์ พิมพ์ครั้งที่ ๑๐ พ.ศ. ๒๕๔๖ บันทึก ๓ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๖๘ พิมพ์ครั้งที่ ๓๕ พ.ศ. ๒๕๖๔ หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]