|
|
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ | |
|
|
พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลศัพท์ สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป.อ. ปยุตฺโต) พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต) พระธรรมปิฎก (ประยุทธ์ ปยุตฺโต)
 |
|
| ทักขิณาบถ หนใต้ (เขียนอย่างสันสกฤต=ทักษิณาบถ), ดินแดนแถบใต้ของชมพูทวีป, อินเดียภาคใต้ คู่กับ อุตราบถ (ดินแดนแถบเหนือของชมพูทวีป หรืออินเดียภาคเหนือ),
ในอรรถกถา มีคำอธิบายซึ่งให้ถือแม่น้ำคงคาเป็นเส้นแบ่ง คือ ดินแดนแถบฝั่งเหนือของแม่น้ำคงคา เป็นอุตราบถ ส่วนดินแดนแถบฝั่งใต้ของแม่น้ำคงคา เป็นทักขิณาบถ และกล่าวว่า อุตราบถเป็นปฏิรูปเทส แต่ทักขิณาบถไม่เป็นปฏิรูปเทส, คำอธิบายนั้นคงถือตามสภาพความเจริญสมัยโบราณ แต่ที่รู้กันทั่วไปต่อถึงยุคปัจจุบัน ถือแม่น้ำนัมมทาเป็นเส้นแบ่ง คือ ดินแดนแถบเหนือแม่น้ำนัมมทาขึ้นมา เป็นอุตราบถ ส่วนดินแดนแถบใต้ แม่น้ำนัมมทาลงไป เป็นทักขิณาบถ ดังที่เรียกในบัดนี้ว่า Deccan อันเพี้ยนจาก Dekkhan หรือ Dekhan ซึ่งมาจาก Dakkhina นั่นเอง; เทียบ อุตราบถ, ดู อวันตี |
|
|
พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลศัพท์
คำว่า ทักขิณาบถ
https://84000.org/tipitaka/dic/v_i.php?i=963
    
|
|
บันทึก ๒, ๓๐ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๔๗ การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจาก พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลศัพท์ พิมพ์ครั้งที่ ๑๐ พ.ศ. ๒๕๔๖ บันทึก ๓ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๖๘ พิมพ์ครั้งที่ ๓๕ พ.ศ. ๒๕๖๔ หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]