อรรถกถาเล่มที่ ๑๖ ภาษาบาลี อักษรไทย
องฺ.อ. (มโนรถ.๓)
หน้าที่ ๑๑๐.

สมาธิสฺส กลฺลตากุสโลติ ๑- สมาธิสฺส กลฺลตาย กุสโล, สมาธิจิตฺตํ หาเสตุํ
กลฺลํ กาตุํ สกฺโกตีติ อตฺโถ. สมาธิสฺส โคจรกุสโลติ สมาธิสฺส อสปฺปาเย
อนุปการเก ธมฺเม วชฺเชตฺวา สปฺปาเย อุปการเก เสวนฺโตปิ, "อยํ สมาธิ-
นิมิตฺตารมฺมโณ, อยํ ลกฺขณารมฺมโณ"ติ ชานนฺโตปิ สมาธิสฺส โคจรกุสโล นาม
โหติ. สมาธิสฺส อภินีหารกุสโลติ อุปริ อุปริ สมาปตฺติสมาปชฺชนตฺถาย ปฐมชฺฌานาทิ-
สมาธึ อภินีหริตุํ สกฺโกนฺโต สมาธิสฺส อภินีหารกุสโล นาม โหติ. โส
ปฐมชฺฌานา วุฏฺฐาย ทุติยํ สมาปชฺชติ, ทุติยชฺฌานา ฯเปฯ ตติยชฺฌานา
วุฏฺฐาย จตุตฺถํ สมาปชฺชตีติ.
                      ๕. อนุสฺสติฏฺฐานสุตฺตวณฺณนา
     [๒๕] ปญฺจเม อนุสฺสติฏฺฐานานีติ อนุสฺสติการณานิ. อิติปิ โส ภควาติ-
อาทีนิ วิสุทฺธิมคฺเค วิตฺถาริตาเนว. อิทมฺปิ โข ภิกฺขเว อารมฺมณํ กริตฺวาติ
อิทํ พุทฺธานุสฺสติกมฺมฏฺฐานํ อารมฺมณํ กตฺวา. วิสุชฺฌนฺตีติ ปรมวิสุทฺธินิพฺพานํ
ปาปุณนฺติ. เสสํ สพฺพตฺถ อุตฺตานตฺถเมว. อิมสฺมึ ปน สุตฺเต ฉ อนุสฺสติฏฺฐานานิ
มิสฺสกานิ กถิตานีติ เวทิตพฺพานิ.
                       ๖. มหากจฺจานสุตฺตวณฺณนา
     [๒๖] ฉฏฺเฐ สมฺพาเธติ ปญฺจกามคุณสมฺพาเธ. โอกาสาธิคโมติ เอตฺถ
โอกาสา วุจฺจนฺติ ฉ อนุสฺสติฏฺฐานานิ, เตสํ อธิคโม. วิสุทฺธิยาติ วิสุชฺฌนตฺถาย.
โสกปริเทวานํ สมติกฺกมายาติ โสกานญฺจ ปริเทวานญฺจ สมติกฺกมนตฺถาย.
อตฺถงฺคมายาติ อตฺถํ คมนตฺถาย. ญายสฺส อธิคมายาติ สหวิปสฺสนกสฺส มคฺคสฺส
อธิคมนตฺถาย. นิพฺพานสฺส สจฺฉิกิริยายาติ อปจฺจยปรินิพฺพานสฺส ปจฺจกฺขกิริยตฺถาย.
     สพฺพโสติ สพฺพากาเรน. อากาสสเมนาติ อลคฺคนฏฺเฐน เจว อปลิพุชฺฌนฏฺเฐน ๓-
จ อากาสสทิเสน. วิปุเลนาติ น ปริตฺตเกน. มหคฺคเตนาติ
@เชิงอรรถ: ๑ ฉ.ม. กลฺลิตกุสโลติ  ๒ วิสุทฺธิ. ๑/๒๕๒ ฉอนุสฺสตินิทฺเทส
@๓ ฉ.ม. อปลิพุทฺธฏฺเฐน


เนื้อความอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรไทย เล่มที่ ๑๖ หน้าที่ ๑๑๐.
http://84000.org/tipitaka/read/attha_page.php?book=16&page=110&pages=1&modeTY=2&edition=pali
ศึกษาพระสูตร (เนื้อความ) นี้แยกตามสารบัญ  :-
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_th.php?B=16&A=2461&modeTY=2&pagebreak=1
http://84000.org/tipitaka/atthapali/th_line.php?B=16&A=2461&modeTY=2&pagebreak=1#p110