![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
5. Pancamavagga
298. 1. Kumarakassapattheragathavannana
aho buddha aho dhammati ayasmato kumarakassapattherassa gatha. Ka
uppatti?
ayampi purimabuddhesu katadhikaro tattha tattha bhave punnani upacinanto
padumuttarassa bhagavato kale brahmanakule nibbattitva vinnutam papuni.
"kulagehe"ti pana anguttaratthakathayam 1- vuttam. So satthu santikam gantva dhammam
sunanto sattharam ekam bhikkhum cittakathikanam aggatthane thapentam disva sayampi tam
thanantaram akankhanto panidhanam katva tadanurupani punnani karonto kassapassa bhagavato
kale samanadhammam katva sugatisuyeva samsaranto imasmim buddhuppade rajagahe setthi-
dhitaya kucchimhi patisandhim ganhi. Sa kira kumarikakaleyeva pabbajitukama hutva
matapitaro yacitva pabbajjam alabhamana kulagharam 2- gatapi gabbhasanthitampi ajananti
samikam aradhetva 3- tena anunnata bhikkhunisu pabbajita. Tassa gabbhinibhavam 4-
disva bhikkhuniyo devadattam pucchimsu, so "assamani"ti aha. Puna dasabalam pucchimsu.
Sattha upalittheram paticchapesi. Thero savatthinagaravasini kulani visakhanca upasikam
pakkosapetva sarajikaya parisaya vinicchanto 5- "pure laddho gabbho, pabbajja
aroga"ti aha. Sattha "suvinicchitam adhikaranan"ti therassa sadhukaram adasi.
Sa bhikkhuni suvannabimbasadisam puttam vijayi. Tam raja pasenadikosalo posesi,
"kassapo"ti cassa namam akamsu. Aparabhage alankaritva satthu santikam netva
pabbajesi. Kumarakale pabbajitatta bhagavata "kassapam pakkosatha, idam phalam va
@Footnote: 1 mano.pu. 1/217 kumarakassapattheravatthu 2 Si. patikulam 3 i. arocetva
@4 i. gabbhinivannam 5 cha.Ma. vinicchinanto
Khadaniyam 1- va kassapassa detha"ti vutte "katarakassapassa"ti. "kumarakassapassa"ti.
Evam gahitanamatta ranno 2- posavanikaputtatta ca vuddhakalepi kumarakassapotveva
pannayittha.
So pabbajitakalato patthaya vipassanaya ceva kammam karoti, buddhavacananca
ugganhati. Atha tena saddhim pabbatamatthake samanadhammam katva anagami hutva
suddhavase nibbatto mahabrahma "vipassanaya mukham dassetva maggaphalappattiya 3-
upayam karissami"ti pancadasa panhe abhisankharitva andhavane vasantassa therassa
"ime panhe sattharam puccheyyasi"ti acikkhitva gato. So te panhe bhagavantam
pucchi. Bhagavapissa byakasi. Thero satthara kathitaniyameneva te ugganhitva
vipassanam gabbham ganhapetva arahattam papuni. Tena vuttam apadane 4- :-
"ito satasahassamhi kappe uppajji nayako
sabbalokahito dhiro 5- padumuttaranamako.
Tadaham brahmano hutva vissuto vedaparagu
divaviharam vicaram addasam lokanayakam.
Catusaccam pakasentam bodhayantam sadevakam 6-
sasavakam cittakathikam 7- vannayantam mahajane. 8-
Tada muditacittoham nimantetva tathagatam
nanarattehi vatthehi alankaritvana mandapam.
Nanaratanapajjotam sasamgham bhojayim tahim
bhojayitvana sattaham nanaggarasabhojanam.
Nanacittehi pupphehi pujayitva sasavakam
nipacca padamulamhi tam thanam patthayim aham.
@Footnote: 1 i. odaniyam 2 Si.,Ma. ranna 3 Ma. maggaphaluppattiya 4 khu.apa. 33/125/194
@ kumarakassapattherapadana (sya) 5 cha.Ma. viro 6 Ma. sadevakam samarakam
@7 cha.Ma. vicittakathikanaggam 8 Si. vannayanti mahajana
Tada munivaro aha karunekarasasayo
passathetam dijavaram padumananalocanam.
Pitipamojjabahulam samuggatatanuruham
hasavaham visalakkham 1- mama sasanalalasam.
Patitam padamule me ekavatthasumanasam
esa pattheti tam thanam vicittakathikattanam.
Satasahassito kappe okkakakulasambhavo
gotamo nama gottena sattha loke bhavissati.
Tassa dhammesu dayado oraso dhammanimmito
kumarakassapo nama hessati satthu savako.
Vicittapupphadussanam ratanananca vahasa
vicittakathikanam so aggatam papunissati.
Tena kammena sukatena cetanapanidhihi ca
jahitva manusam deham tavatimsamagacchaham.
Paribbhamam bhavabhave 2- rangamajjhe yatha nato
sakhamigatrajo hutva migiya kucchimokkamim.
Tada mayi kucchigate vajjhavaro upatthito
sakhena catta me mata nigrodham saranam gata.
Tena sa migarajena marana parimocita
pariccajitva sapanam mamevam ovadi tada.
Nigrodhameva seveyya na sakhamupasamvase
nigrodhasmim matam seyyo yance sakhasmi 3- jivitam.
@Footnote: 1 Si. hasadikam visalakkham,cha.Ma. hasamhitavisalakkham 2 Si. bhavakase 3 cha.Ma. sakhamhi
Tenanusittha migayuthapena 1-
ahanca mata ca tathetare ca
agamma rammam tusitadhivasam
gata pavasam sagharam yatheva.
Puno kassapavirassa atthamentamhi sasane
aruyha selasikharam yunjitva jinasasanam.
Idanaham rajagahe jato setthikule ahum 2-
apannasatta 3- me mata pabbaji anagariyam.
Sagabbham tam viditvana devadattamupanayum
so avoca vinasetha papikam bhikkhunim imam.
Idanipi munindena jinena anukampita
sukhini janani 4- mayham mata bhikkhunupassaye.
Tam viditva mahipalo kosalo mam aposayi
kumarapariharena namenahanca kassaPo.
Mahakassapamagamma aham kumarakassapo
vammikasadisam kayam sutva buddhena desitam.
Tato cittam vimucci me anupadaya sabbaso
payasim damayitvaham etadaggamapapunim.
Kilesa jhapita mayham .pe. katam buddhassa sasanan"ti.
Arahattam pana patva cittakathikabhavena satthara etadagge thapito attano
patipattim paccavekkhitva ratanattayagunavibhavanamukhena annam byakaronto:-
[201] "aho buddha aho dhamma aho no satthu sampada
@Footnote: 1 Si. migayuthamenam 2 Si. ahu 3 Si. apannagabbha 4 cha.Ma. ajani
Yattha etadisam dhammam savako sacchikahiti.
[202] Asankheyyesu kappesu sakkayadhigata ahu 1-
tesamayam pacchimako carimoyam samussayo
jatimaranasamsaro natthi dani punabbhavo"ti
gathadvayam abhasi.
Tattha ahoti acchariyatthe nipato. Buddhati sabbannubuddha, garavavasena
bahuvacanam, aho acchariya sambuddhati attho. Dhammati pariyattidhammena saddhim
navalokuttaradhamma. Aho no satthu sampadati amhakam satthu dasabalassa aho sampattiyo.
Yatthati yasmim satthari brahmacariyavasena. Etadisam dhammam, savako sacchikahititi
etadisam evarupam suvisuddhajjhanabhinnaparivaram 2- anavasesakilesakkhayavaham
santam panitam anuttaram dhammam savakopi nama sacchikarissati, tasma evamvidhaguna- 3-
visesadhigamahetubhuta aho acchariya buddha bhagavanto, acchariya dhammaguna, acchariya
amhakam satthu sampattiyoti ratanattayassa gunadhimuttim pavedesiti. Dhammasampatti-
kittaneneva hi samghasuppatipatti kittita hotiti.
Evam sadharanavasena dassitam dhammassa sacchikiriyam idani attupanayikam katva
dassento "asankheyyesu"ti gathamaha. Tattha asankheyyesuti gananapatham vitivattesu
mahakappesu. Sakkayati paccupadanakkhandha. Te hi paramatthato vijjamanadhamma-
samuhataya "sakkaya"ti vuccanti. Ahuti nivattanupayassa 4- anadhigatatta anapagata
ahesum. Tesamayam pacchimako, carimoyam samussayoti yasma ayam sabbapacchimako, tatoeva
carimo, tasma jatimaranasahito khandhadipatipatisannito samsaro idani ayatim
punabbhavabhavato punabbhavo natthi, ayamantima jatiti attho.
Kumarakassapattheragathavannana nitthita.
@Footnote: 1 cha.Ma. ahu 2 i.....bhisanna.... 3 Si.,i. evam vividha...
@4 Si.,i. vuttarupa yassa
The Pali Atthakatha in Roman Book 32 page 497-501.
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_rm.php?B=32&A=11110&modeTY=2
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_th.php?B=32&A=11110&modeTY=2
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=298
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=5977
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=6110
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=6110
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]