![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
306. 9. Sandhitattheragathavannana
assatthe haritobhaseti ayasmato sandhitattherassa gatha. Ka uppatti?
ayampi purimabuddhesu katadhikaro tattha tattha bhave punnani upacinanto ito
ekatimse kappe sikhissa bhagavato kale eko gopalako ahosi. So satthari
parinibbute annataram theram upasankamitva tassa santike buddhagunapatisamyuttam dhammam
sutva pasannamanaso "kuhim bhagava"ti pucchitva parinibbutabhavam sutva "evam
mahanubhava buddhapi nama aniccatavasam gacchanti, aho sankhara addhuva"ti
aniccasannam patilabhi. Tam thero bodhipujaya ussahesi. So kalena kalam bodhirukkhasamipam
gantva vipassanam patthapetva buddhagune anussaranto bodhim vandati. So tena
punnakammena devamanussesu samsaranto imasmim buddhuppade kosalaratthe ibbhakule
nibbattitva sandhitoti laddhanamo vayappatto aniccatapatisamyuttam dhammakatham 1-
sutva samvegajato pabbajitva vipassanam patthapetva nanassa paripakam gatatta na
cirasseva chalabhinno ahosi. So attano pubbenivasam anussaranto sikhissa bhagavato
kale bodhivandanam buddhanussatim aniccasannapatilabhanca anussaritva tadupanissayena
@Footnote: 1 Si., i. dhammim katham
Attano visesadhigamam pakasento:-
[217] "assatthe haritobhase samvirulhamhi padape
ekam buddhagatam sannam alabhittham patissato.
[218] Ekatimse ito kappeyam sannamalabhim tada
tassa sannaya vahasa patto me asavakkhayo"ti
dve gatha abhasi.
Tattha assattheti assatthatthaniye, yesvayam 1- etarahi amhakam bhagavato
bodhirukkho assattho, etassa thane tada sikhissa bhagavato bodhirukkho pundariko
thitoti so assatthatthaniyataya "assattho"ti 2- vuttam. Assatthoti sattanam
assasajananato va. Apare pana "assattharukkhamule nisiditva tada buddhanussatiya
bhavitatta thero `assatthe'ti avoca"ti vadanti. Haritobhaseti haritehi
phalikamanivannehi 3- obhasamane. Samvirulhamhiti sutthu virulhe suppatitthite,
sughananicita- pattapalasapallavehi virulhasanchanneti ca vadanti. Padapeti rukkhe.
Ekam buddhagatam sannam, alabhittham patissatoti buddharammanam arammanassa ekajati-
yatta ekam "itipi so bhagava"tiadinayappavattam buddhanussatisahagatam sannam
buddhagunanam patipatisaranato 4- patissato hutva alabhim.
Kada pana sa sanna laddha, kivataya sidadhati 5- aha "ekatimse ito
kappe"tiadi. Ito bhaddakappato uddham arohanavasena ekatimse kappe. Yam sannanti
yam buddhanussatisahagatam sannam, yam va buddhanam aniccatam disva tadanusarena 6-
sabbasankharesu tada aniccasannam alabhim. Tassa sannaya vahasati tassa yathavuttaya
@Footnote: 1 cha.Ma. yvayam 2 cha.Ma. assattheti 3 cha.Ma. saramanivannehi 4 Si. buddhagunanam va
@buddhanam va patisaranato 5 Ma. kim va taya siddhiti 6 Si. yam va buddhanam aniccatam
@disva yam va tadanussarana, i. yam va buddhanam aniccatam nissaya tadanusarena
Sannaya karanabhavena tam upanissayam katva. Patto me asavakkhayoti idani
maya asavanam khayo nirodho adhigatoti, imayeva ca imassa therassa apadanagathapi.
Yathaha 1- :-
"assatthe haritobhase .pe. Patto me asavakkhayo.
Ito terasakappamhi dhammiko 2- nama khattiyo
sattaratanasampanno cakkavatti mahabbalo.
Kilesa jhapita mayham .pe. Katam buddhassa sasanan"ti.
Sandhitattheragathavannana nitthita.
Paramatthadipaniya theragathasamvannanaya
pancamavaggavannana nitthita.
Dukanipatassa atthavannana nitthita.
---------------
@Footnote: 1 khu.apa. 32/27/288 sandhitattherapadana 2 pali. vaniddho, cha.Ma. dhanittho
The Pali Atthakatha in Roman Book 32 page 520-522.
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_rm.php?B=32&A=11639&modeTY=2
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_th.php?B=32&A=11639&modeTY=2
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=306
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=6036
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=6165
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=6165
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]