![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
8. Sivirajacariyavannana
[51] Aritthasavhaye nagare sivi namasi khattiyo
nisajja pasadavare evam cintesaham tada.
#[51] Atthame aritthasavhaye nagareti aritthapuranamake nagare. Sivi namasi
khattiyoti siviti gottato evamnamako raja ahosi.
@Footnote: 1 Ma. tatha 2 Ma. vibhavetabba
Atite kira siviratthe aritthapuranagare siviraje rajjam karente mahasatto tassa
putto hutva nibbatti, "sivikumaro"tissa namamakamsu. So vayappatto takkasilam
gantva uggahitasippo agantva pitu sippam dassetva uparajjam labhitva
aparabhage pitu accayena raja hutva agatigamanam pahaya dasa rajadhamme akopetva rajjam
karento nagarassa catusu dvaresu nagaramajjhe nivesanadvareti cha danasalayo karetva
devasikam chasatasahassapariccagena mahadanam pavattesi. Atthamicatuddasipannarasisu sayam
danasalam gantva danaggam oloketi. So ekada punnamadivase patova
samussitasetacchatte rajapallanke nisinno attana dinnadanam avajjento
bahiravatthum attana adinnam nama adisva "na me bahirakadanam tatha cittam toseti, yatha
ajjhattikadanam, aho vata mama danasalam gatakale koci yacako bahiravatthum ayacitva
ajjhattikameva yaceyya, sace hi me koci sarire mamsam va lohitam va sisam va hadayamamsam
va akkhini va upaddhasariram va sakalameva va attabhavam dasabhavena yaceyya, tamtadevassa
adhippayam purento datum sakkomi"ti cintesi. Paliyam pana akkhinam eva vasena agata.
Tena vuttam:-
"nisajja pasadavare evam cintesaham tada.
[52] Yam kinci manusam danam adinnam me na vijjati
yopi yaceyya mam cakkhum dadeyyam avikampito"ti.
Tattha manusam dananti pakatimanussehi databbadanam annapanadi. Evam pana
mahasattassa ulare danajjhasaye uppanne sakkassa pandukambalasilasanam
unhakaram dassesi. So tassa karanam avajjento bodhisattassa ajjhasayam disva
"siviraja ajja sampattayacaka cakkhuni ce yacanti, cakkhuni uppatetva nesam
dassamiti cintesi"ti sakko devaparisaya vatva "so sakkhissati nu kho tam datum,
udahu noti vimamsissami tava nan"ti bodhisatte solasahi gandhodakaghatehi nhatva
Sabbalankarehi patimandite alankatahatthikkhandhavaragate danaggam gacchante jarajinno
andhabrahmano viya hutva tassa cakkhupathe ekasmim unnatappadese ubho hatthe
pasaretva rajanam jayapetva thito bodhisattena tadabhimukham varanam pesetva
"brahmana kim icchasi"ti pucchito "tava danajjhasayam nissaya samuggatena kittighosena
sakalalokasannivaso nirantaram phuto, ahanca andho, tasma tam yacami"ti upacaravasena
ekam cakkhum yaci. Tena vuttam:-
[53] "mama sankappamannaya sakko devanamissaro
nisinno devaparisaya idam vacanamabravi.
[54] Nisajja pasadavare siviraja mahiddhiko
cintento vividham danam adeyyam so na passati.
[55] Tatham nu vitatham netam handa vimamsayami tam
muhuttam agameyyatha yava janami tam manam.
[56] Pavedhamano palitasiro valigatto jaraturo
andhavannova 1- hutvana rajanam upasankami.
[57] So tada paggahetvana vamam dakkhinabahunca
sirasmim anjalim katva idam vacanamabravi.
[58] Yacami tam maharaja dhammika ratthavaddhana
tava danarata kitti uggata devamanuse.
[59] Ubhopi netta nayana andha upahata mama
ekam me nayanam dehi tavampi ekena yapaya"ti. 2-
@Footnote: 1 pali. andhavanno ca 2 khu.cariya. 33/53-9/589
Tattha cintento vividham dananti attana dinnam vividham danam cintento,
avajjento danam va attana dinnam vividham bahiram deyyadhammam cintento. Adeyyam
so na passatiti bahiram viya ajjhattikavatthumpi adeyyam datum asakkuneyyam na
passati, "cakkhunipi uppatetva dassami"ti cintesiti adhippayo. Tatham nu vitatham
netanti etam ajjhattikavatthunopi adeyyassa adassanam deyyabhaveneva dassanam
cintanam 1- saccam nu kho, udahu asaccanti attho. So tada paggahetvana, vamam
dakkhinabahu cati vamabahum dakkhinabahunca tada paggahetva, ubho bahu ukkhipitvati
attho. Ratthavaddhanati ratthavaddhikara. Tvampi ekena yapayati ekena cakkhuna samavisamam
passanto sakam attabhavam tvam yapehi, ahampi bhavato laddhena ekena yapemiti dasseti.
Tam sutva mahasatto tutthamanaso "idanevaham pasade nisinno evam
cintetva agato, ayanca me cittam natva viya cakkhum yacati, aho vata me labha,
ajja me manoratho matthakam papunissati, adinnapubbam vata danam dassami"ti ussahajato
ahosi. Tamattham pakasento sattha aha:-
[60] Tassaham vacanam sutva hattho samviggamanaso
katanjali vedajato idam vacanamabravim.
[61] Idanaham cintayitvana pasadato idhagato
tvam mama cittamannaya nettam yacitumagato.
[62] Aho me manasam siddham sankappo paripurito
adinnapubbam danavaram ajja dassami yacake"ti.
@Footnote: 1 Si. vitakam
Tattha tassati tassa brahmanarupadharassa sakkassa. Hatthoti tuttho.
Samviggamanasoti mama cittam janitva viya imina brahmanena cakkhu yacitam,
ettakam kalam evam acintetva pamajjito vatamhiti samviggacitto. Vedajatoti
jatapitipamojjo. Abravinti abhasim. Manasanti manasi bhavam manasam, danajjhasayo,
"cakkhum dassami"ti uppannadanajjhasayoti attho. Sankappoti manoratho. Paripuritoti
paripunno.
Atha bodhisatto cintesi "ayam brahmano mama cittacaram natva viya duccajampi
cakkhum mam yacati, siya nu kho kayaci devataya anusittho bhavissati. Pucchissami tava
nan"ti cintetva tam brahmanam pucchi. Tenaha bhagava jatakadesanayam:-
"kenanusittho idhamagatosi
vanibbaka cakkhupathani yacitum
suduccajam yacasi uttamangam
yamahu nettam purisena duccajan"ti. 1-
Tam sutva brahmanarupadharo sakko aha:-
"yamahu devesu sujampatiti
maghavati nam ahu manussaloke
tenanusittho idhamagatosmi
vanibbako cakkhupathani yacitum.
Vanibbato 2- mayham vanim 3- anuttaram
dadahi me 4- cakkhupathani yacito
@Footnote: 1 khu.ja. 27/53/333 2 pali. vanibbako 3 pali. vanim 4 cha.Ma. te
Dadahi me cakkhupatham anuttaram
yamahu nettam purisena duccajan"ti. 1-
Mahasatto aha:-
"yena atthena agacchi yamatthamabhipatthayam
te te ijjhantu sankappa labha cakkhuni brahmana.
Ekam te yacamanassa
ubhayani dadamaham,
sa cakkhuma gaccha janassa pekkhato
yadicchase tvam tada te samijjhatu"ti. 2-
Tattha vanibbakati tam alapati. Cakkhupathaniti dassanassa pathabhavato cakkhunamevetam
namam. Yamahuti yam loke "duccajan"ti kathenti. Vanibbatoti yacantassa. Vaninti
yacanam. Te teti te tava tassa andhassa 3- sankappa. Sa cakkhumati so tvam mama cakkhuhi
cakkhuma hutva. Tada te samijjhatuti yam tvam mama santika icchasi, tam te samijjhatuti.
Raja ettakam kathetva "ayam brahmano sakkena anusittho idhagatosmiti
bhanati, nuna imassa imina upayena cakkhu sampajjissati"ti natva "idheva maya
cakkhuni uppatetva datum asaruppan"ti cintetva brahmanam adaya antepuram
gantva rajasane nisiditva sivakam 4- nama vejjam pakkosapesi. Atha "amhakam kira
raja akkhini uppatetva brahmanassa datukamo"ti sakalanagare ekakolahalam ahosi.
Atha nam ranno natisenapatiadayo rajavallabha amacca parisajja nagara orodha ca sabbe
sannipatitva nanaupayehi nivaresum. Rajapi ne anuvaresi. Tenaha:-
@Footnote: 1 khu.ja. 27/54-5/333 2 khu.ja. 27/56-7/333-4 3 Ma. atthassa 4 Si.,Ma. sivakam
"ma no deva ada cakkhum ma no sabbe parakari 1-
dhanam demi maharaja mutta veluriya bahu.
Yutte deva rathe dehi ajaniye alankate
nage dehi maharaja hemakappanavasase. 2-
Yatha tam sivayo sabbe sayogga saratha sada
samanta parikareyyum evam dehi rathesabha"ti. 3-
Atha raja tisso gatha abhasi:-
"yo ve dassanti vatvana adane kurute mano
bhumyam so patitam pasam givayam patimuncati.
Yo ve dassanti vatvana adane kurute mano
papa papataro hoti sampatto yamasadhanam.
Yanhi yace tanhi dade yam na yace na tam dade
svaham tameva dassami yam mam yacati brahmano"ti. 4-
Tattha ma no devati noti nipatamattam. Deva ma cakkhum adasi. Ma no sabbe
parakariti amhe sabbe ma pariccaji. Akkhisu hi dinnesu tvam rajjam na karissasi,
evam taya mayam pariccatta nama bhavissamati adhippayena evamahamsu. Parikareyyunti
parivareyyum. Evam dehiti yatha tam avikalacakkhum sivayo ciram parivareyyum, evam dehi
dhanamevassa dehi, ma akkhini. Akkhisu hi dinnesu na tam sivayo parivaressantiti
dasseti.
@Footnote: 1 Si.,Ma. parakkari 2 pali. hemakappanivasase 3 khu.ja. 27/59-60/334 4 khu.ja.
@27/61-3/334
Patimuncatiti patipaveseti. Papa papataro hotiti lamaka lamakataro nama
hoti. Sampatto yamasadhananti yamassa anapavattitthanam ussadanirayam esa patto
nama hoti. Yanhi yaceti yam vatthum yacako yacati, dayakopi tadeva dadeyya, na ayacitam,
ayanca brahmano cakkhum mam yacati, na muttadikam dhanam, tam dassamiti vadati.
Atha nam "ayuadisu kim patthetva cakkhuni desi deva"ti pucchimsu. Mahapuriso
"naham ditthadhammikam samparayikam va sampattim patthetva demi, api ca bodhisattanam
acinnasamacinno poranakamaggo esa, yadidam danaparamipuranam nama"ti aha.
Tena vuttam:-
"ayum nu vannam nu sukham balam nu
kim patthayano nu janinda desi
kathanhi raja sivinam anuttaro
cakkhuni dajja paralokahetu.
Na vahametam yasasa dadami
na puttamicche na dhanam na rattham
satanca dhammo carito purano
icceva dane ramate mano mama"ti. 1-
Tattha paralokahetuti maharaja katham nama tumhadiso panditapuriso
sakkasampattisadisam sanditthikam issariyam pahaya paralokahetu cakkhuni dadeyyati.
Na vahanti na ve aham. Yasasati dibbassa va manusassa va issariyassa karana,
apica satam bodhisattanam dhammo buddhakarako carito acarito acinno puratano icceva
imina karanena daneyeva idiso mama mano niratoti.
@Footnote: 1 khu.ja. 27/64-5/334
Evanca pana vatva raja amacce sannapetva sivakam vejjam anapesi "ehi
sivaka mama ubhopi akkhini imassa brahmanassa datum sigham uppatetva hatthe
patitthapehi"ti. Tena vuttam:-
[63] "ehi sivaka utthehi ma dandhayi ma pavedhayi
ubhopi nayanam dehi uppatetva vanibbake.
[64] Tato so codito mayham sivako vacanamkaro
uddharitvana padasi talaminjamva yacake"ti.
Tattha utthehiti utthanaviriyam karohi, imasmim mama cakkhudane sahayakiccam
karohiti dasseti. Ma dandhayiti ma cirayi. Ayam hi atidullabho cirakalam patthito maya
uttamo danakkhano patiladdho, so ma virajjhiti adhippayo. Ma pavedhayiti "amhakam
ranno cakkhuni uppatemi"ti cittutrasavasena ma vedhayi sarirakampam ma apajji.
Ubhopi nayananti ubhopi nayane. Vanibbaketi yacakassa. Mayhanti maya. Uddharitvana
padasiti so vejjo ranna akkhikupato ubhopi akkhini uppatetva ranno hatthe
adasi.
Dento ca na satthakena uddharitva adasi. So hi cintesi "ayuttam madisassa
susikkhitavejjassa ranno akkhisu satthapatanan"ti bhesajjani ghamsetva bhesajjacunnena
niluppalam paribhavetva dakkhinakkhim upasinghapesi, akkhi parivatti, dukkha
vedana uppajji. So paribhavetva punapi upasinghapesi, akkhi akkhikupato mucci,
balavatara vedana udapadi, tatiyavare kharataram paribhavetva upanamesi, akkhi
osadhabalena paribbhamitva akkhikupato nikkhamatva nharusuttakena olambamanam atthasi,
adhimatta vedana udapadi, lohitam pagghari, nivatthasatakapi lohitena temimsu. Orodha
ca amacca ranno padamule patitva "deva akkhini ma dehi, deva akkhini ma dehi"ti
mahaparidevam paridevimsu.
Raja vedanam adhivasetva "tata ma papancam kari"ti aha. So "sadhu deva"ti
vamahatthena akkhim dharetva dakkhinahatthena satthakam adaya akkhisuttakam chinditva
akkhim gahetva mahasattassa hatthe thapesi. So vamakkhina dakkhinakkhim oloketva
pariccagapitiya abhibhuyyamanam dukkhavedanam 1- vedento "ehi brahmana"ti
brahmanam pakkosapetva "mama ito cakkhuto satagunena sahassagunena satasahassagunena
samantacakkhumeva piyataram, tassa me idam akkhidanam paccayo hotu"ti brahmanassa akkhim
adasi. So tam ukkhipitva attano akkhimhi thapesi, tam tassanubhavena
vikasitaniluppalam viya hutva upatthasi. Mahasatto vamakkhina tassa tam akkhim disva
"aho sudinnam maya akkhi"ti antosamuggataya pitiya nirantaram phutthasariro hutva
aparampi adasi. Sakkopi tam tatheva katva rajanivasana nikkhamitva mahajanassa
olokentasseva nagara nikkhamitva devalokameva gato.
Ranno na cirasseva akkhini avatabhavam appattani kambalagendukam 2- viya
uggatena mamsapindena puretva cittakammarupassa viya ruhimsu, vedana pacchijji. Atha
mahasatto katipaham pasade vasitva "kim andhassa rajjenati amaccanam rajjam
niyyadetva uyyanam gantva pabbajitva samanadhammam karissami"ti cintetva
amaccanam tamattham arocetva "mukhadhovanadidayako eko puriso mayham santike hotu,
sarirakiccatthanesupi me rajjukam bandhatha"ti vatva sivikaya gantva pokkharanitire
rajapallanke nisidi. Amaccapi vanditva patikkamimsu. Bodhisattopi attano danam
avajjesi. Tasmim khane sakkassa asanam unhakaram dassesi. Sakko tam disva
"maharajassa varam datva cakkhum patipakatikam karissami"ti bodhisattassa samipam gantva
padasaddamakasi. Mahasattena ca "ko eso"ti vutte:-
@Footnote: 1 Si. abhibhuyyamanadukkhavedano 2 Si...bhendukam
"sakkohamasmi devindo agatosmi tavantike
varam varassu rajisi yam kinci manasicchasi"ti 1-
vatva tena:-
"pahutam me dhanam sakka balam koso canappako
andhassa me sato dani marananneva ruccati"ti. 1-
Vutte atha nam sakko aha "siviraja kim pana tvam maritukamo hutva maranam rocesi,
udahu andhabhavena"ti. Andhabhavena devati. "maharaja danam nama na kevalam
samparayatthameva diyyati, ditthadhammatthayapi paccayo hoti, tasma tava danapunnameva
nissaya saccakiriyam karohi, tassa baleneva te cakkhu uppajjissati"ti vutte "tena
hi maya mahadanam sudinnan"ti vatva saccakiriyam karonto:-
"ye mam yacitumayanti nanagotta vanibbaka
yopi mam yacate tattha sopi me manaso piyo
etena saccavajjena cakkhu me upapajjatha"ti 2-
aha.
Tattha ye manti ye mam yacitumagacchanti, tesupi agatesu yo imam nama dehiti
vacam niccharento mam yacate, lopi me manaso piyo. Etenati sace mayham sabbepi
yacaka piya, saccamevetam maya vuttam, etena me saccavacanena ekam cakkhu upapajjatha
uppajjatuti.
Athassa vacanasamanantarameva pathamam cakkhum udapadi. Tato dutiyassa uppajjanatthaya:-
"yam mam so yacitum aga dehi cakkhunti brahmano
tassa cakkhuni padasim brahmanassa vanibbato.
@Footnote: 1 khu.ja. 27/71-2/335 2 khu.ja. 27/74/335
Bhiyyo mam avisi piti somanassancanappakam
etena saccavajjena dutiyam me upapajjatha"ti 1-
aha.
Tattha yam manti yo mam. Soti so cakkhuyacako brahmano. Agati agato.
Vanibbatoti yacantassa. Mam avisiti brahmanassa cakkhuni datva andhakalepi tatharupam
vedanam aganetva "aho sudinnam me danan"ti paccavekkhantam mam bhiyyo atirekatara
piti avisi. Somanassancanappakanti aparimanam somanassam uppajji. Etenati sace
tada mama anappakam pitisomanassam uppannam, saccamevetam maya vuttam, etena me
saccavacanena dutiyampi cakkhu upapajjatuti.
Tamkhananneva dutiyampi cakkhu udapadi. Tani panassa cakkhuni neva pakatikani, na
dibbani. Sakkabrahmanassa hi dinnam cakkhum puna pakatikam katum na sakka,
upahatacakkhuno ca dibbacakkhu nama nuppajjati, vuttanayena panassa adimajjhapariyosanesu
aviparitam attano danapitim upadaya pitipharanavasena nibbattani "saccaparamitacakkhuni"ti
vuttani. Tena vuttam:-
[65] "dadamanassa dentassa dinnadanassa me sato
cittassa annatha natthi bodhiyayeva karana"ti.
Tattha dadamanassati cakkhuni datum vejjena uppatentassa. Dentassati
uppatitani tani sakkabrahmanassa hatthe thapentassa. Dinnadanassati
cakkhudanam dinnavato. Cittassa annathati danajjhasayassa annathabhavo. Bodhiyayeva
karanati tanca sabbannutannanasseva hetuti attho.
@Footnote: 1 khu.ja. 27/75-6/336
[66] Sabbannutannanassa sudullabhataya evam sudukkaram maya katanti na cakkhunam
na attabhavassapi appiyatayati dassento "na me dessa"ti osanagathamaha. Tattha
atta na me na dessiyoti pathamo nakaro nipatamatto. Atta na me kujjhitabbo,
na appiyoti attho. "attanam me na dessiyan"tipi patho. Tassattho:- me attanam
aham na dessiyam na kujjheyyam na kujjhitum arahami na so maya kujjhitabboti. "attapi
me na dessiyo"tipi pathanti. Adasahanti adasim aham. "adasihan"tipi patho.
Tada pana bodhisattassa saccakiriyaya cakkhusu uppannesu sakkanubhavena sabba
rajaparisa sannipatitava ahosi. Athassa sakko mahajanamajjhe akase thatva:-
"dhammena bhasita gatha sivinam ratthavaddhana
etani tava nettani dibbani 1- patidissare.
Tirokuddam tiroselam samatiggayha pabbatam
samanta yojanasatam dassanam anubhontu te"ti 2-
imahi gathahi thutim katva devalokameva gato. Bodhisattopi mahajanaparivuto mahantena
sakkarena nagaram pavisitva rajagehadvare susajjite mahamandape samussitasetacchatte
rajapadanam rajaparisaya ca dhammam desento:-
"ko nidha vittam na dadeyya yacito
api visittham supiyampi attano
tadingha sabbe sivayo samagata
dibbani nettani mamajja passatha.
Tirokuddam tiroselam samatiggayha pabbatam
samanta yojanasatam dassanam anubhonti me.
@Footnote: 1 dibyani (sya) 2 khu.ja. 27/77-8/336
Na cagamatta paramatthi kinci maccanam idha jivite
datva manusam cakkhum laddham me cakkhu amanusam.
Etampi disva sivayo
detha danani bhunjatha
datva ca bhutva ca yathanubhavam
anindita saggamupetha thanan"ti 1-
ima gatha abhasi.
Tattha dhammena bhasitati maharaja ima te gatha dhammena sabhaveneva bhasita.
Dibbaniti dibbanubhavayuttani. Patidissareti patidissanti. Tirokuddanti
parakuddam. Tiroselanti paraselam. Samatiggayhati atikkamitva. Samanta dasadisa
yojanasatam rupadassanam anubhontu sadhentu.
Ko nidhati ko nu idha. Api visitthanti uttamampi samanam. Na cagamattati
cagappamanato annam varam nama natthi. Idha jiviteti imasmim jivaloke. "idha
jivatan"tipi pathanti, imasmim loke jivamanananti attho. Amanusanti dibbacakkhu maya
laddham, imina karanena veditabbametam "cagato uttamam nama natthi"ti. Etampi
disvati etam maya laddham dibbacakkhum disvapi.
Iti imahi catuhi gathahi na kevalam tasmimyeva khane, atha kho anvaddhamasampi
uposathe mahajanam sannipatetva dhammam desesi. Tam sutva mahajano danadini
punnani katva devalokaparayano ahosi. Tada vejjo anandatthero ahosi. Sakko
anuruddhatthero, sesaparisa buddhaparisa, siviraja lokanatho.
@Footnote: 1 khu.ja. 27/82/336
Tassa idhapi vuttanayeneva yatharaham paramiyo niddharetabba. Tatha divase divase
yatha adinnapubbam bahiradeyyadhammavatthu na hoti, evam aparimitam mahadanam
pavattentassa tena aparitutthassa katham nu kho aham ajjhattikavatthukam danam dadeyyam, kada
nu kho mam koci agantva ajjhattikam deyyadhammam yaceyya, sace hi koci yacako me
hadayamamsassa namam ganheyya, kanayena nam niharitva pasannaudakato sanalam padumam uddharanto
viya lohitabindum paggharantam hadayam niharitva dassami. Sace sariramamsassa namam
ganheyya, avalekhanena talagulapatalam uppatento viya sariramamsam uppatetva dassami.
Sace lohitassa namam ganheyya, asina vijjhitva yantamukhe va patitva upanitam bhajanam
puretva lohitam dassami. Sace pana koci "gehe me kammam nappavattati, tattha me
dasakammam karohi"ti vadeyya, rajavesam apanetva tassa attanam savetva dasakammam
karissami. Sace va pana koci akkhinam namam ganheyya, talaminjam niharanto viya
akkhini uppatetva tassa dassamiti evam anannasadharanavasibhavappattanam
mahabodhisattanamyeva avenika ularatara parivitakkuppatti, cakkhuyacakam labhitva
amaccaparisajjadihi nivariyamanassapi tesam vacanam anadiyitva attano
parivitakkanurupam patipattiya ca parama pitipatisamvedana, tassa pitimanataya avitathabhavam
nissaya sakkassa purato saccakiriyakaranam, tena ca attano cakkhunam patipakatikabhavo,
tesanca dibbanubhavatati evamadayo mahasattassa gunanubhava veditabbati.
Sivirajacariyavannana nitthita.
--------------
The Pali Atthakatha in Roman Book 52 page 77-91.
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_rm.php?B=52&A=1684&modeTY=2
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_th.php?B=52&A=1684&modeTY=2
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=33&i=216
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=33&A=8762
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=33&A=11468
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=33&A=11468
Contents of The Tipitaka Volume 33
http://84000.org/tipitaka/read/?index_33
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]