![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
345. 11. Sonakutikannattheragathavannana
upasampada ca me laddhatiadika ayasmato sonassa kutikannassa gatha.
Ka uppatti?
Ayam kira padumuttarassa bhagavato kale hamsavatinagare vibhavasampanno setthi hutva
ularaya issariyasampattiya thito ekadivasam sattharam satasahassakhinasavaparivutam mahatiya
buddhalilaya mahantena buddhanubhavena nagaram pavisantam disva pasannamanaso vanditva
anjalim katva atthasi. So pacchabhattam upasakehi saddhim viharam gantva bhagavato
santike dhammam sunanto sattharam ekam bhikkhum kalyanavakkarananam aggatthane
thapentam disva sayampi tam thanam patthetva mahadanam datva panidhanam akasi.
Sattha tassa anantarayatam disva "anagate gotamassa nama sammasambuddhassa
sasane kalyanavakkarananam aggo bhavissati"ti byakasi.
So tattha yavajivam punnani katva devamanussesu samsaranto vipassissa bhagavato
kale sasane pabbajitva vattapativattani purento ekassa bhikkhuno civaram sibbitva
adasi. Puna buddhasunne loke baranasiyam tunnavayo 1- hutva ekassa pacceka-
buddhassa civarakotim chinnam ghatetva adasi. Evam tattha tattha punnani katva imasmim
buddhuppade avantiratthe kulaghare 2- mahavibhavassa setthino putto hutva
nibbatti, sonotissa namam akamsu, kotiagghanakassa kannapilandhanassa dharanena 3-
"kotikanno"ti vattabbe kutikannoti pannayittha.
So anukkamena vaddhitva kutumbam santhapento ayasmante mahakaccayane 4-
kulagharam nissaya pavattapabbate viharante tassa santike dhammam sutva saranesu
ca silesu ca patitthaya tam catuhi paccayehi upatthahi. So aparabhage samsare
@Footnote: 1 Si.,i. tantavayo 2 cha.Ma. kuraraghare 3 Si.,i.dharane 4 cha.Ma. mahakaccane
Sanjatasamvego therassa santike pabbajitva kicchena kasirena dasavaggam samgham
sannipatetva upasampajjitva katipayakalam therassa santike vasitva theram
apucchitva sattharam vanditum savatthim upagato satthara ekagandhakutiyam vasam labhitva
paccusasamaye ajjhittho solasaatthakavaggiyanam 1- ussaranena sadhukaram datva bhasitaya
"disva adinavam loke"ti 2- udanagathaya pariyosane vipassanam vaddhetva arahattam
papuni. Tena vuttam apadane 3-:-
"padumuttaro nama jino ahutinam patiggaho
vasisatasahassehi nagaram pavisi tada.
Nagaram pavisantassa upasantassa tadino
ratanani pajjotimsu 4- nigghoso asi tavade.
Buddhassa anubhavena bheri vajjumaghattita 5-
sayam vina pavajjanti buddhassa pavisato puram.
Buddhasettham namassami padumuttaramahamunim
patihiranca passitva tattha cittam pasadayim.
Aho buddho aho dhammo aho no satthu sampada
acetanapi turiya sayameva pavajjare.
Satasahassito kappe yam sannamalabhim tada
duggatim nabhijanami buddhasannayidam phalam.
Kilesa jhapita mayham .pe. Katam buddhassa sasanan"ti.
Arahatte pana patitthito attano upajjhayena acikkhitaniyamena paccantimesu
janapadesu vinayadharapancamena ganena upasampada, dhuvanhanam, cammattharanam, gunangunupahanam,
civaravippavasoti panca vare yacitva te satthu santika labhitva punadeva
@Footnote: 1 Si.,i. addhaddhasolasaatthavaggiyanam 2 khu.u. 25/46/175 sonasutta,
@vinaYu.maha. 5/258/23 cammakkhandhaka 3 khu.apa. 33/23/47
@patihirasannakattherapadana (sya) 4 pali. rathiya paccuggamanadisu
@5 pali. avajjitamaghattita
Attano vasitatthanam gantva upajjhayassa tamattham arocesi. Ayamettha sankhepo,
vittharo pana udanatthakathayam 1- agatanayena veditabbo. Anguttaratthakathayam 2- pana
"upasampanno hutva attano upajjhayassa santike kammatthanam gahetva vipassanam
vaddhetva arahattam papuni"ti vuttam.
So aparabhage vimuttisukhena viharanto attano patipattim paccavekkhitva
somanassajato udanavasena:-
[365] "upasampada ca me laddha vimutto camhi anasavo
so ca me bhagava dittho vihare ca sahavasim.
[366] Bahudeva rattim bhagava abbhokasetinamayi
viharakusalo sattha viharam pavisi tada.
[367] Santharitvana sanghatim seyyam kappesi gotamo
siho selaguhayamva pahinabhayabheravo.
[368] Tato kalyanavakkarano sammasambuddhasavako
sono abhasi saddhammam buddhasetthassa sammukha.
[369] Pancakkhandhe parinnaya bhavayitvana anjasam
pappuyya paramam santim parinibbayissatyanasavo"ti 3-
ima panca gatha abhasi.
Tattha upasampada ca me laddhati ya sa kicchena dasavaggam bhikkhusamgham
sannipatetva attana laddha upasampada, ya ca pana varadanavasena sabba-
paccantimesu janapadesu vinayadharapancamena ganena satthara anunnata upasampada, tadubhayam
sandhayaha. Casaddo samuccayattho, tena itarepi satthu santika laddhavare sanganhati.
Vimutto camhi anasavoti aggamaggena sakalakilesavatthuvimuttiya vimutto
@Footnote: 1 udana.A. 46/... 2 mano.pu. 1/206/.... sonakutikannattheravatthu (nava.)
@3 cha.Ma. parinibbissatyanasavoti
Ca amhi, tatoeva kamasavadihi anasavo amhiti yojana. So ca me bhagava
ditthoti yadattham aham avantiratthato savatthim gato, so ca bhagava maya aditthapubbo
dittho. Vihare ca sahavasinti na kevalam tassa bhagavato dassanameva maya laddham,
atha kho vihare satthu gandhakutiyam satthara karanam sallakkhetva vasentena
saha avasim. "vihareti viharasamipe"ti keci.
Bahudeva rattinti pathamam yamam bhikkhunam dhammadesanavasena kammatthanasodhanavasena
ca majjhimam yamam devanam brahmunanca kankhacchedanavasena bhagava bahudeva rattim
abbhokase atinamayi vitinamesi. Viharakusaloti dibbabrahmaanenjaariyaviharesu
kusalo. Viharam pavisiti ativelam nisajjacankamehi uppannaparissamavinodanattham
gandhakutim pavisi.
Santharitvana sanghatim, seyyam kappesiti catuggunam sanghatim pannapetva
sihaseyyam kappesi. Tenaha "gotamo siho selaguhayamva, pahinabhayabheravo"ti. Tattha
gotamoti bhagavantam gottena kitteti. Siho selaguhayamvati selassa pabbatassa
guhayam. Yatha siho migaraja tejussadataya pahinabhayabheravo dakkhinena passena
pade padam accadhaya seyyam kappesi, evam cittutrasalomahamsanachambhitattahetunam
kilesanam samucchinnatta pahinabhayabheravo gotamo bhagava seyyam kappesiti attho.
Tatoti paccha, sihaseyyam kappetva tato vutthahitva "patibhatu tam bhikkhu
dhammo bhasitun"ti 1- satthara ajjhesitoti attho. Kalyanavakkaranoti sundaravaci-
karano, kalyanasampannavacanakkamoti 2- attho. Sono abhasi saddhammanti solasa atthaka-
vaggiyasuttani sono kutikanno buddhasetthassa sammasambuddhassa sammukha paccakkhato
abhasiti thero attanameva param viya avoca.
@Footnote: 1 khu.u. 25/46/175 sonasutta 2 cha.Ma. lakkhanasampannavacanakkamoti
Pancakkhandhe parinnayati pancupadanakkhandhe tihipi parinnahi parijanitva
te parijanantoyeva anjasam ariyam atthangikam maggam bhavayitva paramam santim nibbanam
pappuyya papunitva thito anasavo, tatoeva idani parinibbayissati anupadisesa-
nibbanavasena nibbayissatiti.
Sonakutikannattheragathavannana nitthita.
---------------
The Pali Atthakatha in Roman Book 33 page 78-82.
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_rm.php?B=33&A=1777&modeTY=2
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_th.php?B=33&A=1777&modeTY=2
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=345
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=6457
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=6585
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=6585
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]