![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
Adesayi samudayadukkhaniccatanti samudayasaccassa ca dukkhasaccassa ca aniccatam
vayadhammatam abhasi. Tena "yam kinci samudayadhammam, sabbantam nirodhadhamman"ti 1- attano
abhisamayananassa pavattiakaram dasseti. Samudayadukkhaniccatanti va samudayasaccanca dukkha-
saccanca aniccatanca. Tattha samudayasaccadukkhasaccaggahanena vipassanaya bhumim dasseti,
aniccatagahanena tassa pavattiakaram dasseti. Sankharanam hi aniccakare vibhavite
dukkhakaro anattakaropi vibhavitoyeva hoti tamnibandhanatta tesam. Tenaha "yadaniccam,
tam dukkham, yam dukkham, tadanatta"ti. 2- Asankhatam dukkhanirodhasassatanti kenaci
paccayena na sankhatanti asankhatam, sabbakalam tathabhavena sassatam, sakalavattadukkhanirodhabhavato
dukkhanirodham ariyasaccanca me 3- adesayiti yojana. Maggancimam akutilamanjasam
sivanti antadvayaparivajjanena kutilabhavakaranam mayadinam kayavankadinanca
pahanena akutilam, tato eva anjasam, asivabhavakaranam kamaragadinam samucchindanena
sivam nibbanam. Magganti nibbanatthikehi maggiyati, kilese va marento gacchatiti
"maggo"ti laddhanamam idam tumhakanca mamanca paccakkhabhutam
dukkhanirodhagaminipatipadasankhatam ariyasaccanca 4- me adesayiti yojana.
#[144] Sutvanaham amatapadam asankhatam, tathagatassa anadhivarassa sasananti ettha
ayam sankhepattho:- tatha agamanadiatthena tathagatassa sadevake loke aggabhavato
anadhivarassa sammasambuddhassa amatapadam asankhatam nibbanam uddissa desitatta, amatassa
va nibbanassa patipajjanupayatta kenacipi asankharaniyatta ca amatapadam asankhatam
sasanam saddhammam aham sutvanati. Silesvahanti silesu nipphadetabbesu aham.
@Footnote: 1 sam.maha. 19/1081/369, khu.pati. 31/30/360 2 sam.kha. 17/15/19
@3 ka. ariyasaccadhammam me 4 Si.,Ma. ariyamagganca
Paramasusamvutati ativiya sammadeva samvuta. 1- Ahunti ahosim. Dhamme thitati patipatti-
dhamme patitthita.
#[145] Natvanati sacchikiriyabhisamayavasena janitva. Tatthevati tasmimyeva
khane, tasmimyeva va attabhave. Samathasamadhimaphusinti paccanikadhammanam samucchedavasena
samanato vupasamanato paramatthasamathabhutam lokuttarasamadhim aphusim adhigacchim. Yadipi yasmim
khane nirodhassa sacchikiriyabhisamayo, tasmimyeva khane maggassa bhavanabhisamayo,
arammanapativedham pana bhavanapativedhasseva purimasiddhikaranam viya katva
dassetum:-
"natvanaham virajam padam asankhatam
tathagatena anadhivarena desitam
tatthevaham samathasamadhimaphusin"ti
vuttam yatha "cakkhunca paticca rupe ca uppajjati cakkhuvinnanan"ti. 2- Natvanati
va samanakalavasena vuttanti veditabbam yatha "nihantvana tamam 3- sabbam, adicco
nabhamuggato"ti. Sayevati ya lokuttarasamadhiphusana laddha, sayeva. Paramaniyamatati
parama uttama magganiyamata.
#[146] Visesananti puthujjanehi visesakam visitthabhavasadhakam. Ekamsikati
"sammasambuddho bhagava, svakkhato dhammo, supatipanno samgho"ti ekamsagahavati
ratanattaye nibbicikiccha. Abhisamaye visesiyati saccapativedhavasena visesam patva.
"visesini"tipi pathanti, abhisamayahetu visesavatiti attho. Asamsayati solasavatthukaya
atthavatthukaya ca vicikicchaya pahinatta apagatasamsaya. "asamsiya"ti keci pathanti.
@Footnote: 1 ka. susamvuta
@2 Ma.mu. 12/400/357, Ma.u. 14/420/361, sam.sala. 18/63/39 (sya)
@3 Si. nihantva timiram
Bahujanapujitati sugatihi parehi patthaniyagunati attho. Khiddaratinti khiddabhutam
ratim, atha va khiddanca ratinca khiddaviharanca ratisukhanca.
#[147] Amatadasa'mhiti amatadasa nibbanadassavini amhi. Dhammaddasati
catusaccadhammam ditthavati. Sotapannati ariyamaggasotam adito patta. Na ca pana
matthi duggatiti na ca pana me atthi duggati avinipatadhammatta.
#[148] Pasadiketi pasadavahe. Kusalarateti kusale anavajjadhamme nibbane
rate. Bhikkhavoti bhikkhu namassitum upagaminti yojana. Samanasamagamam sivanti samananam
samitapapanam buddhabuddhasavakanam sivanca dhammam khemam samagamam sangamam payirupasitum
upagaminti sambandho. Sirimato dhammarajinoti bhummatthe samivacanam, sirimati dhamma-
rajiniti attho. Evameva ca keci pathanti.
#[149] Muditamana'mhiti moditamana amhi. Pinitati tuttha, pitirasavasena va
titta. Naravaradammasarathinti naravaro ca so aggapuggalatta, dammanam dametabbanam
veneyyanam nibbanabhimukham saranato dammasarathi cati naravaradammasarathi, tam.
Paramahitanukampakanti paramena uttamena hitena sabbasattanam anukampakam.
Evam sirima devadhita attano laddhipavedanamukhena ratanattaye pasadam pavedetva
bhagavantam bhikkhusamghanca vanditva padakkhinam katva devalokameva gata. Bhagava tameva
otinnavatthum atthuppattim katva dhammam desesi, desanapariyosane ukkanthitabhikkhu
arahattam papuni, sampattaparisayapi sa dhammadesana satthika jatati.
Sirimavimanavannana nitthita.
----------------
The Pali Atthakatha in Roman Book 30 page 91-93.
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_rm.php?B=30&A=1967&modeTY=2
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_th.php?B=30&A=1967&modeTY=2
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=16
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=402
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=437
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=437
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]