![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
Manojajatakam
yatha capo ninnamatiti idam sattha veluvane viharanto
vipakkhasevakam bhikkhum arabbha kathesi. Vatthum hettha mahilamukhajatake
vittharitameva. Tada pana sattha na bhikkhave idaneva pubbepesa
vipakkhasevakoyevati vatva atitam ahari
atite baranasiyam brahmadatte rajjam karente bodhisatto
siho hutva sihiya saddhim vasanto dve puttake labhi puttanca
dhitaranca. Puttassa manojoti namam ahosi. So vayappatto
ekam sihapotikam ganhi. Iti te panca jana ahesum. Manojo
vane mahisadayo vadhitva mamsam aharitva matapitaro ca bhagininca
pajapatinca posesi. So ekadivasam gocarabhumiyam giriyam nama sigalam
palayitum appahontam urena nipannam disva kim sammati pucchitva
Upatthatukamomhi samiti vutte sadhu upatthahassuti tam gahetva
attano vasanatthanaguham anesi. Bodhisatto tam disva tata
manoja sigala nama dussila papadhamma akicce niyojenti ma
etam attano santike kariti varentopi nivaretum nasakkhi. Athekadisam
sigalo assamamsam khaditukamo manojam aha sami amhehi thapetva
assamamsam annam akhaditapubbam nama natthi assam ganhissamati.
Kaham pana samma assoti. Baranasiyam naditireti. So tassa
vacanam gahetva tena saddhim assanam nadiyam nahanavelayam gantva ekam
assam gahetva pitthiyam aropetva sihavegena attano guhadvarameva
agato. Athassa pita assamamsam khaditva tata assa nama rajatta 1-
rajano ca anekamaya kusalehi dhanuggahehi vijjhapenti assamamsam
khadanasiha nama dighayuka na honti ito patthaya ma assam
ganhiti aha. So pitu vacanam akatva ganhateva. Siho
assam ganhatiti sutva raja antonagareyeva assanam pokkharanim
karesi. Tatopi agantva ganhiyeva. Raja assasala
karetva antosalayameva tinodakam dapesi. Siho pakaramatthakena
gantva antosalatopi ganhiyeva. Raja ekam akkhanavedhim
dhanuggaham pakkosapetva sakkhissasi tata siham vijjhitunti aha.
So sakkhissamiti pakaram nissaya sihassagamanamagge attakam
karetva atthasi. Siho agantva bahisusane sigalam thapetva
@Footnote: 1 rajabhogatipi patho.
Assaggahanatthaya nagaram pakkhandi. Dhanuggahopi agamanakale
atitikhinavegoti siham avijjhitva assam gahetva gamanakale garubharataya
olinavegam siham tikhinena naravena pacchabhage vijjhi. Naravo
puratthimabhagena nikkhamitva akase pakkhandi. Siho viddhomhiti
viravi. Dhanuggaho nam vijjhitva asanim viya jiyam pothesi. Sihassa
ca jiyaya ca sigalo saddam sutva sahayo me dhanuggahena vijjhitva
marito bhavissati matakehi saddhim vissaso nama natthi idani
mama pakatiya vasanatthanameva gamissamiti attanava saddhim sallapanto
dve gatha abhasi
yatha capo ninnamati jiya capi nikujjati
hannate nuna manojo migaraja sakha mama.
Handa dani vanam tanam pakkamami yathasukham
netadisa sakha honti labbha me jivato sakhati.
Tattha yathati yena karanena capo ninnamati. Hannate
nunati nuna hannati. Netadisati evarupa mataka sahaya nama
na honti. Labbhati jivato mama sahayo nama sakka laddhum.
Sihopi ekavegeneva gantva assam guhadvare patetva
sayam maritva patati. Athassa nataka nikkhamitva tam lohitamakkhitam
paharamujehi paggharitalohitam papajanasevitaya jivitakkhayam pattam addasamsu.
Disvanassa mata pita bhagini pajapati patipatiya catasso gatha
abhasimsu
Na papajanasamsevi accantam sukhamedhati
manojam passa semanam giriyassanusasani.
Na papasampavankena mata puttena nandati
manojam passa semanam acchantam samhi lohite.
Evamapajjate poso papiyo ca nigacchati
yo ve hitanam jananam na karoti atthadassinam.
Evanca so hoti tatova papiyo
yo uttamo adhamajanupasevi
passuttamam adhamajanupasevim
migadhipam saravaraveganidhutanti.
Tattha accantam sukhamedhatiti na ciram sukham labhati. Giriyassa-
nusasaniti ayam evarupa giriyassanusasaniti garahanto aha.
Papasampavankenati papasahayena. Acchantanti nimuggam. Papiyo
ca nigacchatiti papakanca vindati. Hitananti atthakamanam.
Atthadassinanti anagatam attham passantanam. Papiyoti papataro.
Adhamajanupaseviti adhamajanam upasevati. Uttamanti sarirabalena jetthakam.
Pacchima abhisambuddhagatha abhasi
nihiyati puriso nihinasevi
na ca hayetha kadaci tulyasevi
setthamupagamam udeti khippam
tasma attano uttaram bhajethati.
Tattha nihiyatiti bhikkhave hinasevi nama manojasiho viya nihiyati
parihayati vinasam papunati. Tulyaseviti siladihi attana sadisam
sevamano na hayati vuddhiyeva panassa hoti. Setthamupagamanti
siladihi uttaritaramyeva upagacchantoyeva. Udeti khippanti sighameva
siladihi gunehi upagacchati.
Sattha imam dhammadesanam aharitva saccani pakasetva jatakam
samodhanesi saccapariyosane vipakkhasevako bhikkhu sotapattiphale
patitthahi. Tada sigalo devadatto ahosi manojo vipakkhavesako
bhagini uppalavanna bhariya khema bhikkhuni mata rahulamata
pita pana ahamevati.
Manojajatakam dutiyam.
The Pali Atthakatha in Roman Book 39 page 124-128.
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_rm.php?B=39&A=2453&modeTY=2
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_th.php?B=39&A=2453&modeTY=2
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=27&i=976
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=27&A=4303
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=27&A=4321
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=27&A=4321
Contents of The Tipitaka Volume 27
http://84000.org/tipitaka/read/?index_27
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]