![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
445. 7. Sakulatherigathavannana
agarasmim vasantihantiadika sakulaya theriya gatha.
Ayam kira padumuttarassa bhagavato kale hamsavatinagare anandassa ranno dhita
hutva nibbatta, satthu vematikabhagini nandati namena. Sa vinnutam patva
ekadivasam satthu santike dhammam sunanti sattharam ekam bhikkhunim dibbacakkhukanam
aggatathane thapentam disva ussahajata adhikarakammam katva sayampi tam thanantaram
patthenti panidhanamakasi. Sa tattha yavajivam bahum ularam kusalakammam katva devaloke
nibbattitva aparaparam sugatisuyeva samsaranti kassapassa bhagavato kale brahmanakule
nibbattitva paribbajakapabbajjam pabbajitva ekacarini vicaranti ekadivasam telam
bhikkhaya ahinditva telam labhitva tena telena satthu cetiye sabbarattim dipapujam
akasi. Sa tato cuta tavatimse nibbattitva suvisuddhadibbacakkhuka hutva
ekabuddhantaram devesuyeva samsaritva imasmim buddhuppade savatthiyam brahmanakule
nibbatti, sakulatissa namam ahosi. Sa vinnutam patta satthu jetavanapatiggahane
patiladdhasaddha upasika hutva aparabhage annatarassa khinasavattherassa santike dhammam
sutva sanjatasamvega pabbajitva vipassanam patthapetva ghatenti vayamanti nacirasseva
arahattam papuni. Tena vuttam apadane 3-:-
@Footnote: 1 khu.pati. 31/50/56 2 Ma.,i. bhavattayatopi 3 khu.apa. 33/131/368
"padumuttaro nama jino sabbadhammana paragu
ito satasahassamhi kappe uppajji nayako.
Hitaya sabbasattanam sukhaya vadatam varo
atthaya purisajanno patipanno sadevake.
Yasaggappatto sirima kittivannagato jino
pujito sabbalokassa disa sabbasu vissuto.
Uttinnavicikiccho so vitivattakathamkatho
sampunnamanasankappo patto sambodhimuttamam.
Anuppannassa maggassa uppadeta naruttamo
anakkhatanca akkhasi asanjatanca sanjani.
Maggannu ca maggavidu maggakkhayi narasabho
maggassa kusalo sattha sarathinam varuttamo.
Mahakaruniko natho 1- dhammam deseti nayako
nimugge kamapankamhi samuddharati panino 2-.
Tadaham hamsavatiyam jata khattiyanandana
surupa sadhana capi dayita ca sirimati.
Anandassa maharanno dhita paramasobhana
vemata bhagini capi padumuttaranamino.
Rajakannahi sahita sabbabharanabhusita
upagamma mahaviram assosim dhammadesanam.
@Footnote: 1 cha.Ma. sattha 2 cha.Ma. panine
Tada hi so lokavidu 1- bhikkhunim dibbacakkhukam
catuparisaya majjhe 2- aggatthane thapesi tam.
Sunitva tamaham hattha danam datvana satthuno
pujetvana ca sambuddham dibbacakkhum apatthayim.
Tato avoca mam sattha nande lacchasi patthitam
padipadhammadananam phalametam sunicchitam.
Satasahassito kappe okkakakulasambhavo
gotamo nama gottena sattha loke bhavissati.
Tassa dhammesu dayada orasa dhammanimmita
sakulati ca 3- gottena hessasi 4- satthusavika.
Tena kammena sukatena cetanapanidhihi ca
jahitva manusam deham tavatimsam aganchaham.
Imamhi bhaddake kappe brahmabandhumahayaso
kassapo nama gottena uppajji vadatam varo.
Paribbajakini asim tadaham ekacarini
bhikkhaya vicaritvana alabhim telamattakam.
Tena dipam padipetva upatthim sabbasamvaram 5-
cetiyam dipadaggassa vippasannena cetasa.
Tena kammena sukatena cetanapanidhihi ca
jahitva manusam deham tavatimsam aganchaham.
@Footnote: 1 cha.Ma. lokagaru 2 cha.Ma. kittayam parisa majjhe 3 cha.Ma. sakula nama 4 cha.Ma. hessati
@5 cha.Ma. sabbasamvarim
Yattha yatthupapajjami tassa kammassa vahasa
sanjalanti 1- mahadipa tattha tattha gataya me.
Tirokuddam 2- tiroselam samatiggayha pabbatam
passamaham yadicchami dipadanassidam phalam.
Visuddhanayana homi yasasa pajjalamaham
saddha pannavati 3- ceva dipadanassidam phalam.
Pacchime ca bhave dani jata vippakule aham
pahutadhanadhannamhi mudite rajapujite.
Aham sabbangasampanna sabbabharanabhusita
purappavese sugatam vatapane thita aham.
Disva jalantam yasasa devamanussasakkatam
anubyanjanasampannam lakkhanehi vibhusitam.
Udaggacitta sumana pabbajjam samarocayim
nacireneva kalena arahattam apapunim.
Iddhisu ca vasi homi dibbaya sotadhatuya
paracittani janami satthusasanakarika.
Pubbenivasam janami dibbacakkhu visodhitam
khepetva asave sabbe visuddhasim sunimmala.
Paricinno maya sattha katam buddhassa sasanam
ohito garuko bharo bhavanetti samuhata.
@Footnote: 1 cha.Ma. pajjalanti 2 cha.Ma. tirokuttam 3 cha.Ma. saddhapannavati
Yassatthaya pabbajita agarasmanagariyam
so me attho anuppatto sabbasamyojanakkhayo.
Tato mahakaruniko etadagge thapesi mam
dibbacakkhukanam agga sakulati naruttamo.
Kilesa jhapita mayham bhava sabbe samuhata
nagiva bandhanam chetva viharami anasava.
Svagatam vata me asi buddhasetthassa santike
tisso vijja anuppatta katam buddhassa sasanam.
Patisambhida catasso vimokkhapi ca atthime
chalabhinna sacchikata katam buddhassa sasanan"ti.
Arahattam pana patva katadhikarataya dibbacakkhunane cinnavasi ahosi. Tena
nam sattha dibbacakkhukanam bhikkhuninam aggatthane thapesi. Sa attano patipattim
paccavekkhitva pitisomanassajata udanavasena:-
[97] "agarasmim vasantiham dhammam sutvana bhikkhuno
addasam virajam dhammam nibbanam padamaccutam.
[98] Saham puttam dhitaranca dhanadhannanca chaddiya
kese chedapayitvana pabbajim anagariyam.
[99] Sikkhamana aham santi bhaventi maggamanjasam
pahasim ragadosanca tadekatthe ca asave.
[100] Bhikkhuni upasampajja pubbajatimanussarim
dibbacakkhu visodhitam vimalam sadhubhavitam.
[101] Sankhare parato disva hetujate palokine
pahasim asave sabbe sitibhutamhi nibbuta"ti
ima gatha abhasi.
Tattha agarasmim vasantiham, dhammam sutvana bhikkhunoti aham pubbe agaramajjhe
vasamana annatarassa bhinnakilesassa bhikkhuno santike catusaccagabbham dhammakatham sutva.
Addasam virajam dhammam, nibbanam padamaccutanti ragarajadinam abhavena virajam, vanato
nikkhantatta nibbanam, sukhadhigamahetutaya padam, cavanabhavato accutanti 1- ca laddhanamam
asankhatam dhammam sahassanayapatimanditena dassanasankhatena dhammacakkhuna addasam passim.
Sahanti sa aham vuttappakarena sotapanna homi.
Sikkhamana aham santiti aham sikkhamanava samana pabbajitva vasse aparipunne
eva. Bhaventi maggamanjasanti majjhimapatipattibhavato anjasam uparimaggam
uppadenti. Tadekatthe ca asaveti ragadosehi sahajekatthe pahanekatthe ca tatiya-
maggavajjhe asave pahasim samucchindim.
Bhikkhuni upasampajjati vasse paripunne upasampajjitva bhikkhuni hutva.
Vimalanti abhijjhadihi 2- upakkilesehi vimuttataya vigatamalam, sadhuti sakkaccam
sammadeva bhavitam, sadhuhi va buddhadihi bhavitam uppaditam dibbacakkhum visodhitanti
sambandho.
Sankhareti tebhumakasankhare. Paratoti anattato. Hetujateti paccayuppanne.
Palokineti palujjanasabhave pabhangune 3- pannacakkhuna disva. Pahasim asave
sabbeti aggamaggena avasitthe sabbepi asave pajahim, khepesinti attho. Sesam
vuttanayameva.
Sakulatherigathavannana nitthita.
@Footnote: 1 Si.,i. maccunabhavato...., cha.Ma. cavanabhavato adhigatanam accutihetutaya ca nibbanam
@accutam 2 cha. avijjadihi 3 Si. pabhangure, i. pabhangurena
The Pali Atthakatha in Roman Book 34 page 116-121.
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_rm.php?B=34&A=2478&modeTY=2
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_th.php?B=34&A=2478&modeTY=2
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=445
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=9208
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=9255
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=9255
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]